Utaridi 2.0 Staging

Mwezi: Oktoba 2026

  • Kenya Yathibitisha Kisa cha Kwanza cha Ebola

    Kenya Yathibitisha Kisa cha Kwanza cha Ebola

    Wizara ya Afya nchini Kenya imethibitisha kisa cha kwanza cha Ebola, kikihusisha raia wa Kenya aliyekuwa akiishi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo kabla ya kusafiri hadi Nairobi kupitia Uganda.

    Waziri wa Afya, Aden Duale, amesema mgonjwa huyo alifariki Jumatatu baada ya kuugua, huku mamlaka za afya zikianza ufuatiliaji wa watu waliowahi kuwa karibu naye.

    Kwa mujibu wa wizara, hadi sasa watu 28 waliokuwa na mawasiliano ya karibu na mgonjwa huyo wametambuliwa na wanaendelea kufuatiliwa na wataalamu wa afya.

    Mamlaka pia zinaendelea kuwatafuta watu wengine 27 ambao walikuwa katika safari moja na mgonjwa huyo wakati akisafiri kuelekea Nairobi.

    Wizara ya Afya imesema juhudi za ufuatiliaji na udhibiti wa maambukizi zinaendelea, huku wananchi wakitarajiwa kupewa taarifa zaidi kadri uchunguzi unavyoendelea.

    Chanzo: Wizara ya Afya Kenya.

  • Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Iran inadaiwa kuwa inaweza kuwa inatoza baadhi ya meli ada ili kuruhusiwa kupita salama katika Mlango wa Hormuz, wakati usafirishaji wa mafuta kutoka Mashariki ya Kati ukiongezeka tena licha ya vita na hali tete ya usalama katika njia hiyo muhimu ya baharini.

    Michelle Brohard, mkuu wa sera na hatari za kijiografia katika kampuni ya kufuatilia usafirishaji wa baharini ya Kpler, amesema anashuku baadhi ya nchi zinaweza kuwa zinalipa Iran ili meli zao ziruhusiwe kupita. Amesema malipo hayo yanaweza kufikia asilimia 10 hadi 20 ya thamani ya shehena, ingawa amesisitiza kuwa hiyo ni tathmini yake na si taarifa iliyothibitishwa kwa ushahidi wa moja kwa moja.

    Takwimu za Kpler zinaonyesha mauzo ya mafuta kutoka eneo hilo yalifikia kati ya mapipa milioni 19.5 na milioni 22.5 kwa siku katika baadhi ya siku za mwisho za Septemba, zaidi ya wastani wa takribani mapipa milioni 18 kwa siku kabla ya vita. Kampuni hiyo pia inasema karibu asilimia 40 ya mafuta sasa yanaepuka Hormuz, huku sehemu kubwa ikisafirishwa kupitia mabomba ya Saudi Arabia na Falme za Kiarabu.

    Marekani, hata hivyo, tayari imekuwa ikidai kuwa Iran imeunda mfumo wa kukusanya malipo ya usafiri salama. Mwezi Septemba, Washington iliwekea vikwazo kampuni ya mali za kidijitali BitBank, ikidai ilitumiwa na mamlaka ya Iran inayohusika na usalama wa meli katika Hormuz kuhamisha fedha kwenda Tehran.

    Wataalamu waliozungumza na Al Jazeera wamesema uwezekano wa kuwepo kwa makubaliano yasiyo rasmi ya malipo hauwezi kuondolewa, lakini hakuna ushahidi wa wazi unaothibitisha kuwa Iran inaendesha mfumo rasmi na wa kudumu wa ushuru kwa meli zinazopita Hormuz.

    Vyanzo: Al Jazeera, Kpler.

  • Uturuki, Pakistan Kutuma Vikosi Saudi Arabia Chini ya Mkataba wa Mecca

    Uturuki, Pakistan Kutuma Vikosi Saudi Arabia Chini ya Mkataba wa Mecca

    Uturuki na Pakistan zimekubaliana kuanza utekelezaji wa kijeshi wa Mkataba wa Ulinzi wa Mecca, hatua inayofungua uwezekano wa kupelekwa kwa vikosi na uwezo wa kijeshi nchini Saudi Arabia.

    Makubaliano hayo yamefikiwa katika mazingira ya kuongezeka kwa tahadhari za kiusalama katika eneo la Mashariki ya Kati, huku nchi wanachama zikisisitiza umuhimu wa ulinzi wa pamoja.

    Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa kuhusu makubaliano hayo, Uturuki na Pakistan ziko tayari kushiriki katika hatua za kijeshi na kiusalama chini ya mfumo wa Mkataba wa Mecca.

    Hata hivyo, hadi sasa hakuna idadi rasmi ya wanajeshi watakaopelekwa Saudi Arabia wala tarehe kamili ya kuanza kwa uhamishaji wa vikosi iliyotangazwa hadharani.

    Hatua hiyo inaweza kuongeza ushirikiano wa kijeshi kati ya Ankara, Islamabad na Riyadh wakati mazingira ya usalama katika eneo hilo yakiendelea kubadilika kwa kasi.

    Chanzo: Clash Report.

  • Saudia Yaweka Kando Uwanja wa Dola Bilioni 2.5 NEOM

    Saudia Yaweka Kando Uwanja wa Dola Bilioni 2.5 NEOM

    Saudi Arabia imeweka kando kwa muda usiojulikana mpango wa kujenga uwanja wa kisasa ndani ya mradi wa NEOM ambao ulikadiriwa kugharimu karibu dola bilioni 2.5.

    Uwanja huo ulikuwa umepangwa kuwa sehemu ya The Line, mradi mkubwa wa mji wa baadaye, na kuwa moja ya viwanja vya Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2034 litakaloandaliwa Saudi Arabia.

    Kwa mujibu wa Reuters, vyanzo viwili vyenye ufahamu wa mradi huo vimesema mpango huo umewekwa kando, huku tarehe ya kukamilishwa kwake ikiwa haijawekwa tena.

    Saudi Arabia inaendelea kujenga na kupanga viwanja vingine katika miji mitano kwa ajili ya mashindano ya 2034, huku thamani ya miradi hiyo ikikadiriwa kufikia zaidi ya dola bilioni 22.

    Hatua ya kuweka kando uwanja wa NEOM inakuja wakati Riyadh ikipitia upya matumizi ya miradi mikubwa ya Vision 2030 na kuelekeza baadhi ya uwekezaji kwenye miradi inayoweza kutoa mapato kwa haraka zaidi.

    Serikali ya Saudi Arabia haijatoa maelezo ya kina hadharani kuhusu hatima ya mwisho ya uwanja huo, hivyo taarifa iliyothibitishwa kwa sasa ni kwamba mradi umewekwa kando kwa muda usiojulikana, si kwamba umefutwa rasmi kabisa.

    Vyanzo: Reuters, The Cradle.

  • Somaliland Yaomba Israel Mifumo ya Ulinzi wa Anga

    Somaliland Yaomba Israel Mifumo ya Ulinzi wa Anga

    Somaliland imeomba Israel kuipatia mifumo ya ulinzi wa anga, ikieleza wasiwasi wake kuhusu kuongezeka kwa uwepo na uwezo wa kijeshi wa Uturuki nchini Somalia.

    Kwa mujibu wa maafisa wa Somaliland walionukuliwa katika ripoti, Hargeisa inataka mifumo hiyo ili kukabiliana na kile inachokiona kuwa ongezeko la ndege za kivita na ndege zisizo na rubani za Uturuki katika nchi jirani ya Somalia.

    Mohammad Osman Fadal, mshauri mwandamizi wa rais wa Somaliland, amesema moja kwa moja kuwa eneo hilo linahitaji mifumo ya ulinzi wa anga, akitaja uwepo wa kijeshi wa Uturuki mjini Mogadishu na mipango inayohusishwa na kituo cha ndege zisizo na rubani.

    Somaliland, ambayo ilijitangazia uhuru kutoka Somalia mwaka 1991 lakini haijatambuliwa kwa upana kimataifa kama taifa huru, imekuwa ikipanua mahusiano yake ya nje huku Mogadishu ikiendelea kusisitiza kuwa eneo hilo ni sehemu ya Somalia.

    Ombi hilo linaweza kuongeza mvutano wa kimkakati katika Pembe ya Afrika, ambako Uturuki imejenga uhusiano mkubwa wa kijeshi na Somalia, huku Israel nayo ikiongeza mawasiliano na baadhi ya wahusika katika eneo hilo.

    Hadi sasa hakuna taarifa ya umma inayothibitisha kuwa Israel imekubali kuipatia Somaliland mifumo hiyo ya ulinzi wa anga.

    Vyanzo: The Cradle, Middle East Eye.

  • Abiy: Ethiopia Lazima Ipate Njia ya Bahari Nyekundu

    Abiy: Ethiopia Lazima Ipate Njia ya Bahari Nyekundu

    Waziri Mkuu wa Ethiopia, Abiy Ahmed, amesisitiza kuwa nchi yake lazima ipate njia ya kuelekea Bahari Nyekundu, huku mvutano wa kisiasa na kijeshi katika Pembe ya Afrika ukiendelea kuongezeka.

    Abiy ametoa kauli hiyo wakati akianza muhula mwingine wa miaka mitano, akisema upatikanaji wa bandari ni suala muhimu kwa maendeleo na mustakabali wa Ethiopia, ambayo haina pwani tangu Eritrea ilipopata uhuru mwaka 1993.

    Amesema Ethiopia itafuata kanuni ya “kutoa na kupokea” katika juhudi zake za kupata njia ya baharini na kusisitiza kuwa Addis Ababa itaendelea kutafuta suluhisho kupitia mazungumzo.

    Kauli hiyo imekuja siku moja baada ya Misri, Eritrea, Somalia na Sudan kusisitiza kuwa usimamizi wa Bahari Nyekundu unapaswa kubaki mikononi mwa nchi zilizo na mwambao katika bahari hiyo.

    Rais wa Somalia Hassan Sheikh Mohamud amesema nchi yake haipingi Ethiopia kutumia bandari za Somalia, lakini amesisitiza kuwa suala hilo linapaswa kushughulikiwa kupitia mazungumzo rasmi kati ya serikali mbili.

    Mvutano kuhusu bahari unakuja wakati Ethiopia pia ikikabiliwa na mapigano mapya kaskazini mwa nchi na uhusiano wake na Eritrea ukiwa umedorora kwa kiwango kikubwa.

    Vyanzo: Al Jazeera, AFP, AP.