Utaridi 2.0 Staging

Kategoria: KIMATAIFA

  • Marekani yaipa Misri dola milioni 320 kwa mchango wake katika vita dhidi ya Iran

    Marekani yaipa Misri dola milioni 320 kwa mchango wake katika vita dhidi ya Iran

    WASHINGTON — Serikali ya Marekani imeidhinisha kutolewa kwa dola milioni 320 za ufadhili wa kijeshi kwa Misri baada ya Waziri wa Mambo ya Nje, Marco Rubio, kutumia mamlaka ya kutoa msamaha wa masharti ya haki za binadamu yaliyokuwa yamefungamanishwa na fedha hizo.

    Kwa mujibu wa barua ya Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani iliyoonekana na Reuters, uamuzi huo ulifanywa kwa kuzingatia maslahi ya usalama wa taifa la Marekani pamoja na mchango wa Cairo wakati wa kampeni ya kijeshi ya Marekani na Israel dhidi ya Iran.

    Hatua hiyo inaruhusu sehemu hiyo ya fedha za Foreign Military Financing kutolewa kwa Misri bila uthibitisho wa masharti fulani ya haki za binadamu ambayo kwa muda mrefu yamekuwa yakitumika na Bunge la Marekani katika sehemu ya msaada wa kijeshi kwa Cairo.

    Misri imekuwa mmoja wa washirika wakuu wa kijeshi wa Marekani katika Mashariki ya Kati na imekuwa ikipokea takribani dola bilioni 1.3 kwa mwaka katika msaada wa kijeshi wa Marekani tangu miaka iliyofuata mkataba wa amani wa Misri na Israel wa mwaka 1979.

    Kwa mujibu wa Reuters, serikali ya Marekani imetaja ushirikiano wa kiusalama wa Misri, nafasi yake katika masuala ya kikanda na msaada wake wakati wa vita dhidi ya Iran kuwa sehemu ya sababu za uamuzi huo.

    Hata hivyo, suala la haki za binadamu nchini Misri limeendelea kuwa chanzo cha mjadala mjini Washington. Mashirika ya haki za binadamu yamekuwa yakikosoa serikali ya Rais Abdel Fattah al-Sisi kuhusu kukamatwa kwa wapinzani, waandishi wa habari na wanaharakati, madai ambayo Cairo imekuwa ikipinga au kuyatolea maelezo tofauti.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani imesema ushirikiano na Misri unaendelea kuwa muhimu kwa maslahi ya usalama wa kikanda, huku Washington ikisema masuala ya haki za binadamu yataendelea kujadiliwa na Cairo.

    Uamuzi huu unakuja wakati Marekani ikiimarisha ushirikiano wake wa kijeshi na washirika wa kikanda katikati ya mvutano unaoendelea Mashariki ya Kati.

    Vyanzo: Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani; Reuters.

  • Rubani wa Flydubai Aeleza Alivyopambana Kufungua Cockpit

    Rubani wa Flydubai Aeleza Alivyopambana Kufungua Cockpit

    Rubani wa Flydubai, Kapteni Smit Machchhar, ameeleza jinsi alivyopambana kufungua mlango wa chumba cha rubani baada ya kushambuliwa kwa kisu na rubani mwenzake wakati wa safari iliyokuwa ikielekea Israel.

    Machchhar, ambaye ni raia wa India, alizungumza kwa njia ya video akiwa hospitalini na Waziri Mkuu wa India Narendra Modi, aliyemsifu kwa ujasiri wake na kumtaja kama shujaa.

    Katika maelezo yake, rubani huyo alisema alijeruhiwa wakati wa shambulio lakini aliendelea kujaribu kufikia mfumo wa kufungua mlango wa cockpit ili watu waliokuwa nje waweze kuingia na kusaidia.

    Alisema hali ndani ya cockpit ilikuwa ya hatari kubwa, huku akijaribu kubaki na fahamu na kufanya uamuzi wa haraka licha ya majeraha aliyokuwa nayo.

    Baada ya mlango kufunguliwa, msaada uliweza kufika ndani ya cockpit na hali ikadhibitiwa. Ndege hiyo baadaye ilielekezwa kutua kwa dharura Saudi Arabia.

    Taarifa za kimataifa zimesema zaidi ya watu 170 walikuwa ndani ya ndege hiyo wakati wa tukio. Uchunguzi kuhusu chanzo na mazingira kamili ya shambulio unaendelea.

    Katika mazungumzo yao ya video, Modi alimpongeza Machchhar kwa kuweka usalama wa waliokuwa ndani ya ndege mbele licha ya kuwa yeye mwenyewe amejeruhiwa.

    Flydubai imesema mamlaka husika zinaendelea na uchunguzi wa tukio hilo na kwamba taarifa zaidi zitatolewa kwa kuzingatia matokeo rasmi ya uchunguzi.

    Vyanzo: Reuters, Associated Press (AP), Ofisi ya Waziri Mkuu wa India.

  • Tundu Lissu Apigiwa Upatu Tuzo ya Sakharov Ulaya

    Tundu Lissu Apigiwa Upatu Tuzo ya Sakharov Ulaya

    BRUSSELS — Jina la mwanasiasa wa upinzani Tanzania, Tundu Lissu, limewasilishwa rasmi kuwa miongoni mwa waliopendekezwa kwa Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo ya Bunge la Ulaya.

    Akizungumza mbele ya wabunge wa Ulaya, MEP Michael Gahler alimuelezea Lissu kama mwanasiasa ambaye ametumia muda mrefu kutetea demokrasia, utawala wa sheria na uhuru wa msingi, akitaja pia gharama binafsi alizopitia katika shughuli zake za kisiasa.

    Gahler alirejelea tukio la Septemba 2017 ambapo Lissu alipigwa risasi mara kadhaa mjini Dodoma na kunusurika, pamoja na kukamatwa kwake Aprili 2025 na baadaye kufunguliwa mashtaka ya uhaini.

    Wanaomuunga mkono katika Bunge la Ulaya wamehusisha uteuzi huo na hali ya kisiasa nchini Tanzania, ikiwemo kuzuiwa kwa CHADEMA kushiriki uchaguzi mkuu wa 2025 baada ya chama hicho kukataa kusaini kanuni za maadili ya uchaguzi.

    Uchaguzi wa 2025 Watajwa

    Uchaguzi mkuu wa Tanzania wa Oktoba 2025 uliandamwa na maandamano, vurugu na vifo. Idadi kamili ya waliopoteza maisha imeendelea kubishaniwa: CHADEMA na baadhi ya mashirika ya haki za binadamu yalitoa makadirio makubwa, wakati serikali ilipinga baadhi ya takwimu hizo.

    Ujumbe wa waangalizi wa Umoja wa Afrika ulisema uchaguzi huo haukukidhi viwango vya Umoja wa Afrika na misingi ya uchaguzi wa kidemokrasia, ukitaja mazingira ya kisiasa, vizuizi kwa baadhi ya wagombea na matukio ya vurugu miongoni mwa masuala yaliyoathiri mchakato.

    Lissu, ambaye alikamatwa Aprili 2025, bado anakabiliwa na kesi ya uhaini. Kesi yake imeendelea kuvuta hisia ndani na nje ya Tanzania kutokana na nafasi yake katika siasa za upinzani na uzito wa mashtaka yanayomkabili.

    Tuzo ya Sakharov ni Nini?

    Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo hutolewa kila mwaka na Bunge la Ulaya kwa watu au taasisi zinazotambuliwa kwa mchango wao katika kutetea haki za binadamu, demokrasia na uhuru wa msingi.

    Kuwasilishwa kwa jina la Lissu ni hatua ya uteuzi katika mchakato wa tuzo; hakumaanishi kwamba tayari ameshinda. Bunge la Ulaya hupitia waliopendekezwa kabla ya kuchagua washindi wa mwisho.

    Vyanzo: Bunge la Ulaya; Umoja wa Afrika; Reuters.

  • China Yasitisha Mauzo ya Mafuta Yaliyosafishwa Nje

    China Yasitisha Mauzo ya Mafuta Yaliyosafishwa Nje

    BEIJING — Wasafishaji mafuta nchini China wamesitisha mauzo ya bidhaa za mafuta kwa masoko ya nje ya Hong Kong na Macau kwa mwezi Oktoba, huku Beijing ikilenga kulinda na kuongeza akiba ya ndani, kwa mujibu wa watu waliofahamishwa kuhusu hatua hiyo walionukuliwa na Reuters.

    Hatua hiyo inahusisha bidhaa muhimu kama dizeli, petroli na mafuta ya ndege na inaweza kuongeza shinikizo katika soko la kimataifa ambalo tayari linakabiliwa na upungufu wa bidhaa za mafuta kutoka Mashariki ya Kati na Urusi.

    PetroChina imefuta baadhi ya shehena za petroli na mafuta ya ndege zilizokuwa zimepangwa kusafirishwa mwezi huu, wakati Zhejiang Petrochemical haikupanga shehena wakati wa likizo ya kitaifa ya China.

    Haijawa wazi iwapo Beijing itaruhusu tena mauzo baada ya likizo kumalizika Oktoba 7. Uamuzi huo unatarajiwa kutegemea kiwango cha akiba ya mafuta ndani ya China na uzalishaji wa viwanda vya kusafisha mafuta.

    China ilianza kuweka vizuizi vya mauzo mwezi Machi baada ya vita na Iran kuvuruga usambazaji wa mafuta ghafi kutoka Mashariki ya Kati. Vizuizi vilipunguzwa Julai, lakini akiba ya dizeli na petroli bado iko chini ya viwango vya kabla ya vita.

    Hatua ya sasa inaweza kuathiri hasa masoko ya Asia, yakiwemo Singapore, Malaysia, Australia, Vietnam, Bangladesh na Philippines, ambayo ni miongoni mwa wanunuzi wa bidhaa za mafuta kutoka China.

    Chanzo: Reuters.

  • Makubaliano ya Chagos Yakwama, Chagossians Wahofia Kuchelewa Zaidi

    Makubaliano ya Chagos Yakwama, Chagossians Wahofia Kuchelewa Zaidi

    MAURITIUS — Makubaliano kati ya Uingereza na Mauritius kuhusu kurejesha mamlaka ya Visiwa vya Chagos kwa Mauritius bado hayajaanza kutekelezwa, hali inayoongeza wasiwasi miongoni mwa Chagossians waliofukuzwa katika visiwa hivyo miongo kadhaa iliyopita.

    Makubaliano hayo yalisainiwa Mei 2025 na yanatoa nafasi ya kurejeshwa kwa mamlaka ya visiwa kwa Mauritius pamoja na uwezekano wa Chagossians kurejea katika baadhi ya visiwa. Hata hivyo, Diego Garcia, ambako kuna kituo muhimu cha kijeshi cha Uingereza na Marekani, kitaendelea kutumiwa kama kituo cha kijeshi chini ya mpango huo.

    Kwa mujibu wa Al Jazeera, makubaliano hayo bado hayajaanza kutumika huku mazungumzo mapya yakiendelea. Baadhi ya Chagossians wazee wanaeleza hofu kwamba ucheleweshaji zaidi unaweza kuwanyima nafasi ya kurejea katika ardhi yao wakati wa maisha yao.

    Uingereza iliitenga Chagos na Mauritius mwaka 1965, miaka mitatu kabla Mauritius kupata uhuru. Kati ya 1968 na 1973, takribani Chagossians 1,400 hadi 1,700 waliondolewa katika visiwa hivyo, wengi wakihamishiwa Mauritius na Seychelles.

    Mwaka 2019, Mahakama ya Kimataifa ya Haki ilitoa maoni ya ushauri ikisema mchakato wa kuiondoa Mauritius kutoka ukoloni haukukamilishwa kisheria wakati Chagos ilipotenganishwa nayo.

    Suala la Diego Garcia limeendelea kuwa sehemu nyeti ya makubaliano kutokana na umuhimu wa kituo hicho katika shughuli za kijeshi za Marekani na Uingereza katika Bahari ya Hindi na maeneo ya jirani.

    Chanzo: Al Jazeera; kumbukumbu za Mahakama ya Kimataifa ya Haki.

  • Wahadhiri Kenya Waanza Mgomo Baada ya Mazungumzo Kuvunjika

    Wahadhiri Kenya Waanza Mgomo Baada ya Mazungumzo Kuvunjika

    NAIROBI — Wahadhiri na wafanyakazi wengine wa vyuo vikuu vya umma nchini Kenya wameanza mgomo wa kitaifa leo Oktoba 2 baada ya mazungumzo kuhusu mkataba mpya wa pamoja wa mishahara wa 2025–2029 kushindwa kufikia makubaliano.

    Vyama vya wafanyakazi vimesema mazungumzo na Inter-Public Universities Councils Consultative Forum (IPUCCF) yalivunjika baada ya pande hizo kutofautiana kuhusu fedha zinazohitajika kutekeleza Collective Bargaining Agreement (CBA).

    Universities Academic Staff Union (UASU) ilikuwa imetoa notisi ya siku saba, ikisema mgomo ungeanza Oktoba 2 iwapo serikali, mabaraza ya vyuo vikuu na Hazina ya Taifa hazingetoa makubaliano ya fedha yanayokubalika.

    UASU pia imeishutumu serikali kwa kutotekeleza kikamilifu makubaliano ya kurejea kazini yaliyotiwa saini Novemba 5, 2025.

    Kwa mujibu wa taarifa za vyombo vya habari vya Kenya, vyama vya wafanyakazi vilikataa pendekezo la hivi karibuni la waajiri, vikisema halitoshelezi mahitaji ya mkataba huo wa miaka minne.

    Mgomo huo unatarajiwa kuvuruga masomo na shughuli nyingine katika vyuo vikuu vya umma wakati wanafunzi wakiendelea na muhula wa masomo wa 2026.

    Vyanzo: Daily Nation, The Star, UASU.