Kategoria: MASHARIKI YA KATI

  • Marekani Yalegeza Masharti kwa Makubaliano ya Nyuklia na Iran

    Marekani Yalegeza Masharti kwa Makubaliano ya Nyuklia na Iran

    Marekani imeonyesha kulegeza msimamo wake kuhusu masharti ya kufikia makubaliano mapya ya nyuklia na Iran, baada ya Makamu wa Rais JD Vance kusema Washington haitaki tena kusisitiza kusitishwa kabisa kwa urutubishaji wa uranium, bali inapinga urutubishaji wa kiwango cha juu unaoweza kuhusishwa na kutengeneza silaha za nyuklia.

    Kwa mujibu wa Al Jazeera, Vance amesema Iran inapaswa kuonyesha wazi kuwa hailengi kutengeneza silaha za nyuklia na kuhoji sababu ya Tehran kurutubisha uranium hadi asilimia 60. Kiwango hicho kiko chini ya takribani asilimia 90 kinachohusishwa na uranium ya kiwango cha silaha.

    Msimamo huo unaonekana kuwa tofauti na kauli kali za awali za Washington zilizotaka Iran kuacha kabisa urutubishaji wa uranium. Hata hivyo, Marekani bado inataka masharti makali ya uthibitishaji na udhibiti wa shughuli za nyuklia za Iran.

    Kwa upande wake, Iran imeendelea kusisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia ni wa amani na kwamba urutubishaji wa uranium ni haki yake chini ya Mkataba wa Kuzuia Ueneaji wa Silaha za Nyuklia.

    Tehran pia inataka kuondolewa kwa vikwazo vya kiuchumi, kufunguliwa kwa mali zake zilizozuiwa na kupunguzwa kwa mashinikizo ya kijeshi kabla ya makubaliano mapya kufikiwa. Rais Masoud Pezeshkian amesema mazungumzo hayana maana ikiwa yataendelea sambamba na mashinikizo na mashambulizi.

    Tofauti kubwa kati ya pande hizo sasa inaonekana kuwa juu ya kiwango cha urutubishaji kinachokubalika, mfumo wa ukaguzi na mpangilio wa hatua zinazopaswa kuchukuliwa kabla ya makubaliano yoyote mapya kutekelezwa.

    Chanzo: Al Jazeera.

  • Yemen Yadai Kulenga Riyadh na Kiwanda cha Aramco

    Yemen Yadai Kulenga Riyadh na Kiwanda cha Aramco

    Jeshi la Yemen linaloongozwa na Ansarullah limedai kufanya mashambulizi kwa makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya maeneo kadhaa nchini Saudi Arabia, likitaja Uwanja wa Kimataifa wa King Khalid mjini Riyadh na kiwanda cha Aramco Rabigh miongoni mwa malengo.

    Kwa mujibu wa taarifa iliyoripotiwa na The Cradle, mashambulizi hayo pia yalidaiwa kulenga Uwanja wa Abha na maeneo ya kijeshi kusini mwa Saudi Arabia.

    Madai hayo yametolewa wakati mapigano kati ya pande zinazohusika katika vita vya Yemen yakiendelea kuongezeka, huku Saudi Arabia ikiendesha mashambulizi ya anga dhidi ya maeneo yanayodhibitiwa na Ansarullah.

    Hadi sasa, uthibitisho huru wa athari kamili za mashambulizi hayo bado ni mdogo. Taarifa kutoka pande zinazopigana zimekuwa zikitoa maelezo tofauti kuhusu ukubwa wa uharibifu na mafanikio ya operesheni zao.

    Chanzo: The Cradle.

  • Oman Yaokoa Mabaharia 10 Baada ya Meli Kushambuliwa Hormuz

    Oman Yaokoa Mabaharia 10 Baada ya Meli Kushambuliwa Hormuz

    Jeshi la anga la Oman limewaokoa mabaharia 10 kutoka meli ya mafuta ya On Peace baada ya kushambuliwa katika Mlango wa Hormuz, karibu na pwani ya Oman.

    Kwa mujibu wa Wizara ya Ulinzi ya Oman, meli hiyo yenye bendera ya Panama ilishambuliwa takribani maili tisa za baharini, sawa na karibu kilomita 17, kutoka mji wa bandari wa Limah siku ya Jumanne na moto kuzuka ndani ya chombo hicho.

    Mabaharia waliookolewa walipelekwa katika hospitali ya Khasab, jimbo la Musandam, kwa matibabu. Wizara ya Mambo ya Nje ya India imesema watu 11 kati ya 12 waliojeruhiwa katika tukio hilo ni raia wa India.

    Hadi sasa hakuna kundi au nchi iliyodai kuhusika na shambulio hilo. Tukio hilo limekuja wakati hali ya usalama katika Mlango wa Hormuz ikiendelea kuwa tete kutokana na vita vinavyoendelea kati ya Marekani na Israel dhidi ya Iran.

    Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi, hivyo mashambulizi dhidi ya meli katika eneo hilo yanaendelea kuongeza wasiwasi kuhusu usalama wa biashara ya kimataifa ya nishati.

    Vyanzo: Al Jazeera, Wizara ya Ulinzi Oman, Wizara ya Mambo ya Nje India.

  • Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Iran inadaiwa kuwa inaweza kuwa inatoza baadhi ya meli ada ili kuruhusiwa kupita salama katika Mlango wa Hormuz, wakati usafirishaji wa mafuta kutoka Mashariki ya Kati ukiongezeka tena licha ya vita na hali tete ya usalama katika njia hiyo muhimu ya baharini.

    Michelle Brohard, mkuu wa sera na hatari za kijiografia katika kampuni ya kufuatilia usafirishaji wa baharini ya Kpler, amesema anashuku baadhi ya nchi zinaweza kuwa zinalipa Iran ili meli zao ziruhusiwe kupita. Amesema malipo hayo yanaweza kufikia asilimia 10 hadi 20 ya thamani ya shehena, ingawa amesisitiza kuwa hiyo ni tathmini yake na si taarifa iliyothibitishwa kwa ushahidi wa moja kwa moja.

    Takwimu za Kpler zinaonyesha mauzo ya mafuta kutoka eneo hilo yalifikia kati ya mapipa milioni 19.5 na milioni 22.5 kwa siku katika baadhi ya siku za mwisho za Septemba, zaidi ya wastani wa takribani mapipa milioni 18 kwa siku kabla ya vita. Kampuni hiyo pia inasema karibu asilimia 40 ya mafuta sasa yanaepuka Hormuz, huku sehemu kubwa ikisafirishwa kupitia mabomba ya Saudi Arabia na Falme za Kiarabu.

    Marekani, hata hivyo, tayari imekuwa ikidai kuwa Iran imeunda mfumo wa kukusanya malipo ya usafiri salama. Mwezi Septemba, Washington iliwekea vikwazo kampuni ya mali za kidijitali BitBank, ikidai ilitumiwa na mamlaka ya Iran inayohusika na usalama wa meli katika Hormuz kuhamisha fedha kwenda Tehran.

    Wataalamu waliozungumza na Al Jazeera wamesema uwezekano wa kuwepo kwa makubaliano yasiyo rasmi ya malipo hauwezi kuondolewa, lakini hakuna ushahidi wa wazi unaothibitisha kuwa Iran inaendesha mfumo rasmi na wa kudumu wa ushuru kwa meli zinazopita Hormuz.

    Vyanzo: Al Jazeera, Kpler.

  • Uturuki, Pakistan Kutuma Vikosi Saudi Arabia Chini ya Mkataba wa Mecca

    Uturuki, Pakistan Kutuma Vikosi Saudi Arabia Chini ya Mkataba wa Mecca

    Uturuki na Pakistan zimekubaliana kuanza utekelezaji wa kijeshi wa Mkataba wa Ulinzi wa Mecca, hatua inayofungua uwezekano wa kupelekwa kwa vikosi na uwezo wa kijeshi nchini Saudi Arabia.

    Makubaliano hayo yamefikiwa katika mazingira ya kuongezeka kwa tahadhari za kiusalama katika eneo la Mashariki ya Kati, huku nchi wanachama zikisisitiza umuhimu wa ulinzi wa pamoja.

    Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa kuhusu makubaliano hayo, Uturuki na Pakistan ziko tayari kushiriki katika hatua za kijeshi na kiusalama chini ya mfumo wa Mkataba wa Mecca.

    Hata hivyo, hadi sasa hakuna idadi rasmi ya wanajeshi watakaopelekwa Saudi Arabia wala tarehe kamili ya kuanza kwa uhamishaji wa vikosi iliyotangazwa hadharani.

    Hatua hiyo inaweza kuongeza ushirikiano wa kijeshi kati ya Ankara, Islamabad na Riyadh wakati mazingira ya usalama katika eneo hilo yakiendelea kubadilika kwa kasi.

    Chanzo: Clash Report.

  • Saudia Yaweka Kando Uwanja wa Dola Bilioni 2.5 NEOM

    Saudia Yaweka Kando Uwanja wa Dola Bilioni 2.5 NEOM

    Saudi Arabia imeweka kando kwa muda usiojulikana mpango wa kujenga uwanja wa kisasa ndani ya mradi wa NEOM ambao ulikadiriwa kugharimu karibu dola bilioni 2.5.

    Uwanja huo ulikuwa umepangwa kuwa sehemu ya The Line, mradi mkubwa wa mji wa baadaye, na kuwa moja ya viwanja vya Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2034 litakaloandaliwa Saudi Arabia.

    Kwa mujibu wa Reuters, vyanzo viwili vyenye ufahamu wa mradi huo vimesema mpango huo umewekwa kando, huku tarehe ya kukamilishwa kwake ikiwa haijawekwa tena.

    Saudi Arabia inaendelea kujenga na kupanga viwanja vingine katika miji mitano kwa ajili ya mashindano ya 2034, huku thamani ya miradi hiyo ikikadiriwa kufikia zaidi ya dola bilioni 22.

    Hatua ya kuweka kando uwanja wa NEOM inakuja wakati Riyadh ikipitia upya matumizi ya miradi mikubwa ya Vision 2030 na kuelekeza baadhi ya uwekezaji kwenye miradi inayoweza kutoa mapato kwa haraka zaidi.

    Serikali ya Saudi Arabia haijatoa maelezo ya kina hadharani kuhusu hatima ya mwisho ya uwanja huo, hivyo taarifa iliyothibitishwa kwa sasa ni kwamba mradi umewekwa kando kwa muda usiojulikana, si kwamba umefutwa rasmi kabisa.

    Vyanzo: Reuters, The Cradle.