Utaridi 2.0 Staging

Kategoria: MASHARIKI YA KATI

Iran: Marekani Haistahili Kuwa Mwenyeji wa Makao Makuu ya UN

TEHRAN — Iran imekosoa kuendelea kuwepo kwa Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa nchini Marekani, ikisema Washington haijathibitisha kuwa mwenyeji anayefaa wa taasisi hiyo ya kimataifa.

Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baghaei, amesema hatua za Marekani dhidi ya baadhi ya wawakilishi wa Iran zinaonyesha, kwa mtazamo wa Tehran, kutotekelezwa ipasavyo kwa wajibu wa Washington kama nchi mwenyeji wa Umoja wa Mataifa.

Kauli hiyo imekuja baada ya mvutano kuhusu ujumbe wa Iran uliosafiri New York kuhudhuria mikutano ya Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Mwezi Septemba, Iran ililalamikia kucheleweshwa au kunyimwa visa kwa baadhi ya wajumbe wake pamoja na vizuizi vya usafiri vilivyowekwa kwa ujumbe huo.

Baghaei amesisitiza kuwa kushiriki katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa ni haki ya kisheria ya Iran kama nchi mwanachama, na ameitaka Marekani kutekeleza wajibu wake kama nchi mwenyeji bila kuingiza migogoro ya kisiasa ya nchi mbili katika shughuli za taasisi hiyo.

Marekani, kama nchi mwenyeji wa Makao Makuu ya UN mjini New York, ina majukumu chini ya makubaliano ya mwaka 1947 kuhusu makao makuu ya Umoja wa Mataifa. Washington, hata hivyo, imekuwa ikiweka vizuizi mbalimbali vya usafiri kwa baadhi ya wajumbe wa Iran huku ikisema inatekeleza wajibu wake wa nchi mwenyeji.

Chanzo: Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran.

05/10/2026
Iran: Hormuz Haitafunguliwa Hadi Masharti Saba Yatimizwe

Iran imesema Mlango wa Hormuz hautafunguliwa kikamilifu hadi Marekani itimize masharti saba yaliyomo katika makubaliano ya muda yaliyofikiwa mwezi Juni, huku mvutano kuhusu usalama wa njia hiyo muhimu ya mafuta ukiendelea.

Spika wa Bunge la Iran na mkuu wa timu ya mazungumzo, Mohammad Baqer Qalibaf, amesema Tehran haitakubali kucheleweshwa kwa utekelezaji wa makubaliano wala masharti ya upande mmoja kutoka Washington.

Iran iliwasilisha pendekezo wakati wa Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa ambalo lingewezesha kurejeshwa kwa usafiri wa kawaida kupitia Hormuz ndani ya siku saba iwapo masharti yake yangetekelezwa. Marekani imejibu pendekezo hilo kupitia wapatanishi wa Qatar, lakini Tehran imesema bado kuna masuala yanayohitaji ufafanuzi zaidi kabla ya utekelezaji kuanza.

Baadhi ya vipengele vilivyotajwa katika mazungumzo hayo vinahusu kusitishwa kwa mapigano, kuondolewa kwa vizuizi dhidi ya bandari za Iran na kuachiwa kwa fedha za Iran zilizozuiwa. Qalibaf hakutaja hadharani masharti yote saba moja baada ya jingine katika hotuba yake.

Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi, hivyo kuendelea kwa mgogoro huo kuna athari kubwa kwa masoko ya nishati na biashara ya kimataifa.

Vyanzo: Reuters, Nournews, Anadolu.

05/10/2026
Wakristo Gaza Waomboleza Mama na Binti Waliouawa na Israel

Jamii ya Wakristo katika Ukanda wa Gaza inaomboleza vifo vya mama na binti yake waliouawa katika shambulio la anga la Israel lililopiga eneo la Remal, Jiji la Gaza.

Askofu Mkuu wa Kilatini wa Jerusalem, Kardinali Pierbattista Pizzaballa, ameeleza “huzuni kubwa na masikitiko” kufuatia kuuawa kwa Maysa Abu Daoud na binti yake Mary al-Najjar, akivitaja vifo hivyo kuwa vya kusikitisha.

Wanawake hao wawili walikuwa miongoni mwa Wapalestina watano waliouawa baada ya shambulio hilo kupiga ghorofa ya chini ya jengo katika kitongoji cha Remal siku ya Jumamosi.

Tukio hilo limeongeza majonzi ndani ya jamii ndogo ya Wakristo wa Gaza, ambayo imeathiriwa kwa kiasi kikubwa na vita, uharibifu wa makazi na kuhama kwa wakazi.

Kwa mujibu wa taarifa zilizoripotiwa na Al Jazeera, shambulio hilo limetokea wakati kukiwa na makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyopatanishwa na Marekani kati ya Israel na Hamas, huku likitajwa kuwa miongoni mwa matukio yanayoibua maswali kuhusu utekelezaji wa makubaliano hayo.

Kardinali Pizzaballa amekuwa akitoa wito wa kulindwa kwa raia na maeneo ya ibada katika Gaza, pamoja na kurejeshwa kwa amani na usalama kwa wakazi wa eneo hilo.

Vifo vya Maysa Abu Daoud na Mary al-Najjar vimeibua tena wasiwasi kuhusu usalama wa raia katika Gaza, wakiwemo Wakristo ambao wameendelea kukabili mazingira magumu kutokana na vita vinavyoendelea.

Chanzo: Al Jazeera.

05/10/2026
Supertanker Yapigwa na Kombora Katika Lango la Hormuz

Lango la Hormuz — Meli kubwa ya mafuta imepigwa na kombora lisiyojulikana wakati ikipita katika Lango la Hormuz, na kusababisha moto ndani ya meli hiyo, kwa mujibu wa UK Maritime Trade Operations (UKMTO).

UKMTO ilisema ilipokea taarifa ya tukio hilo kupitia upande wa tatu Alhamisi jioni. Wafanyakazi wa meli hiyo wameripotiwa kuwa salama, huku ukubwa wa uharibifu na athari zozote za kimazingira ukiendelea kutathminiwa.

Shirika la habari la Fars la Iran, likinukuu vyanzo vya eneo, lilisema meli hiyo ni supertanker yenye uwezo wa kubeba hadi mapipa milioni 2.5 ya mafuta na ilipigwa takribani kilomita nane kutoka pwani ya Oman.

Tukio hilo linaongeza wasiwasi kuhusu usalama wa usafirishaji katika Lango la Hormuz, njia muhimu ya biashara ya mafuta duniani ambayo imekuwa kitovu cha mvutano wa kijeshi na kisiasa katika eneo.

Vyanzo: UKMTO, Anadolu/Bernama, Fars.

04/10/2026
Uzalishaji Mafuta Saudi Washuka 23% Mwezi Agosti

RIYADH — Uzalishaji wa mafuta ghafi wa Saudi Arabia ulishuka kwa asilimia 23 mwezi Agosti hadi takribani mapipa milioni 6.24 kwa siku, kiwango cha chini zaidi kwa zaidi ya miongo mitatu.

Takwimu za OPEC na ripoti za kimataifa zinaonyesha kuwa uzalishaji huo ulipungua kwa karibu mapipa milioni 1.9 kwa siku kutoka kiwango cha Julai, huku vita dhidi ya Iran na vitisho vya Jeshi la Yemen linaloongozwa na Ansarullah vikivuruga njia muhimu za usafirishaji.

Vikwazo katika Mlango wa Hormuz na hatari katika Bahari Nyekundu vilisababisha Saudi Arabia kutegemea zaidi bomba la East-West kuelekea bandari ya Yanbu, lakini njia hiyo pia ilikabiliwa na mashambulizi na usumbufu wa operesheni.

Reuters imeripoti kuwa mauzo ya mafuta ya Saudi Arabia yaliongezeka tena mwezi Septemba, yakisaidiwa na kurejea kwa usafirishaji kupitia Yanbu na kuongezeka kwa shehena kutoka Ras Tanura.

Hivyo, kushuka kwa asilimia 23 kunaakisi zaidi mshtuko mkubwa wa mwezi Agosti kuliko hali ya sasa ya uzalishaji. Hata hivyo, kiwango hicho kinaonyesha jinsi vita na usalama wa njia za baharini zinavyoendelea kuathiri moja ya wazalishaji wakubwa zaidi wa mafuta duniani.

Mabadiliko katika uzalishaji wa Saudi Arabia yana athari pana kwa bei za mafuta, mfumuko wa bei na gharama za usafirishaji duniani.

Vyanzo: OPEC; Reuters; Wall Street Journal.

04/10/2026
Ansarullah Yaonya Marekani Dhidi ya Kuingilia Vita vya Yemen

SANAA — Mshauri wa kijeshi mwenye uhusiano na mamlaka za Sanaa ameonya kuwa maslahi ya Marekani katika eneo yanaweza kuwa shabaha iwapo Washington itaingia moja kwa moja kijeshi kuunga mkono operesheni za Saudi Arabia dhidi ya Jeshi la Yemen linaloongozwa na Ansarullah.

Abed Mohammed al-Thawr aliiambia AFP kuwa kuingilia kwa Marekani kwa mashambulizi ya anga au msaada wa moja kwa moja wa kijeshi kutachukuliwa kuwa kuvuka mstari mwekundu, akitaja pia uwezekano wa kufungwa kwa Bab al-Mandeb kwa meli za Marekani.

Onyo hilo linakuja wakati Saudi Arabia ikiandaa operesheni kubwa inayolenga kurejesha maeneo ya pwani ya Yemen na njia muhimu ya Bab al-Mandeb.

Reuters imeripoti kuwa Marekani kwa sasa inatoa taarifa za kijasusi na msaada wa uteuzi wa malengo kwa Riyadh, lakini haijatangaza kushiriki moja kwa moja katika mashambulizi.

Bab al-Mandeb ni moja ya njia muhimu zaidi za biashara ya baharini duniani, inayounganisha Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden. Kuongezeka kwa mapigano katika eneo hilo kunaweza kuathiri usafirishaji wa mafuta, bidhaa na meli zinazopita kati ya Asia, Mashariki ya Kati na Ulaya.

Kauli hiyo inaonyesha hatari ya mgogoro wa Yemen kupanuka zaidi iwapo Marekani itaongeza kiwango cha ushiriki wake wa kijeshi.

Vyanzo: AFP; Reuters.

04/10/2026