Kategoria: MASHARIKI YA KATI

  • Wananchi wa Bandar Abbas nchini Iran, Watahadharishwa Dhidi ya Milipuko Mikubwa Leo Jumapili

    Wananchi wa Bandar Abbas nchini Iran, Watahadharishwa Dhidi ya Milipuko Mikubwa Leo Jumapili


    BANDAR ABBAS, IRAN – Mamlaka katika Mkoa wa Hormozgan imetoa tahadhari kwa wakazi wa mji wa Bandar Abbas kufuatia mipango ya kufanya milipuko iliyodhibitiwa katika maeneo mbalimbali ya mji huo leo Jumapili, Juni 4.

    Katika taarifa iliyotolewa na Ofisi ya Gavana wa mkoa huo, imeelezwa kuwa sauti kubwa za milipuko zinaweza kusikika, hali inayotokana na operesheni maalum ya kuondoa hatari.

    Tunawajulisha wananchi kuwa leo Jumapili, kutakuwa na shughuli ya kutegua na kulipua mabaki ya makombora ambayo hayakulipuka wakati wa mashambulizi ya awali ya Marekani na utawala wa Kizayuni.

    Mamlaka hizo zimefafanua kuwa operesheni hiyo ni ya kiusalama na inayodhibitiwa kikamilifu ili kuhakikisha usalama wa raia, huku ikiwataka wakazi wa maeneo husika kutokuwa na hofu pindi watakapoisikia sauti hiyo ya milipuko.


  • Yemen Yasema imezizuia Ndege za Kivita za Saudi Zilizoitishia Ndege ya Raia ya Iran Kutua Sanaa

    Yemen Yasema imezizuia Ndege za Kivita za Saudi Zilizoitishia Ndege ya Raia ya Iran Kutua Sanaa

    Utangulizi

    Jeshi la Yemen limetangaza kuwa tarehe 3 Julai 2026 lilizuia kile lilichokitaja kama jaribio la ndege za kivita za Saudi Arabia kutishia ndege ya kiraia ya Iran iliyokuwa ikitua katika uwanja wa ndege wa Sanaa, Yemen. Kwa mujibu wa msemaji wa majeshi hayo, Brigedia Jenerali Yahya Saree, tukio hilo lilihusisha ndege iliyokuwa imewabeba zaidi ya raia 200 wa Yemen waliokwama nchini Iran, wakiwemo wagonjwa na majeruhi. Kauli hiyo imetolewa wakati kukiwa na hamasa kubwa ya makabila na makundi yenye silaha nchini humo ya kutaka kuwaondoa kile wanachokiita “wavamizi” kutoka Yemen.

    Habari Kamili

    Yemen imesema jeshi lake limefanikiwa kuzizuia ndege za kivita za Saudi Arabia zilizodaiwa kuingia katika anga ya Yemen na kutishia kutua kwa ndege ya kiraia ya Iran katika uwanja wa ndege wa Sanaa.

    Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa Ijumaa, 3 Julai 2026, msemaji wa Jeshi la Yemen, Brigedia Jenerali Yahya Saree, alisema ndege hizo za kivita zililengwa kwa makombora kadhaa ya ulinzi wa anga, hatua ambayo ilizilazimu kuondoka eneo hilo.

    Saree alieleza kuwa ndege hiyo ya kiraia ya Iran ilikuwa imewabeba zaidi ya raia 200 wa Yemen waliokuwa wamekwama nchini Iran. Alisema miongoni mwao walikuwamo watu waliokuwa wagonjwa pamoja na majeruhi waliokuwa wakihitaji kurejea nyumbani.

    “Tunauonya adui mhalifu wa Saudi dhidi ya kurudia jaribio lolote la kukiuka anga yetu au kufanya uchokozi wowote unaolenga nchi yetu. Hatua kama hizo zitakabiliwa na majibu ya kina yatakayolenga viwanja vyake vya ndege na maslahi yake muhimu ya nchi kavu na baharini,” alisema Saree katika taarifa ya video.

    Tamko hilo kutoka Sanaa linakuja katika kipindi ambacho Yemen inashuhudia msukumo mkubwa wa uhamasishaji wa makabila na makundi yenye silaha, yanayosisitiza azma ya kuwaondoa “wavamizi” kutoka nchini humo. Hali hiyo inaashiria kuongezeka kwa mvutano wa kisiasa na kijeshi katika eneo hilo.

    Hatua Zinazofuata na Athari

    Tukio hilo linaweza kuongeza zaidi mvutano kati ya Yemen na Saudi Arabia, hasa ikiwa pande husika zitaendelea kutoa vitisho vya kijeshi. Aidha, usalama wa anga na safari za kiraia katika eneo hilo unaweza kuendelea kuwa katika hatari iwapo mashambulizi au mikwaruzano ya kijeshi itaongezeka. Wadau wa kimataifa wanatarajiwa kufuatilia kwa karibu maendeleo ya tukio hili, huku macho yakielekezwa kwenye hatua zitakazochukuliwa na pande zote katika siku zijazo.

  • Israel: kiwanda  cha kusafisha mafuta cha Haifa kilichopigwa na Iran chahitaji miaka 2 kurekebishwa

    Israel: kiwanda cha kusafisha mafuta cha Haifa kilichopigwa na Iran chahitaji miaka 2 kurekebishwa

    Viwanda vikubwa vya kusafisha mafuta nchini Israel (Bazan) vimepata pigo zito kufuatia mashambulizi ya makombora kutoka Iran, huku ripoti mpya ikifichua kuwa matengenezo hayo yatachukua hadi mwaka 2028 kukamilika.

    Licha ya awali Waziri wa Nishati, Eli Cohen, kukanusha kuwepo kwa uharibifu, ripoti ya Wizara ya Mambo ya Ndani iliyonukuliwa na Channel 12, imethibitisha kuwa mifumo muhimu ikiwemo injini za gesi (turbines), boila za mvuke, na vyumba vya umeme vimeharibiwa vibaya katika Ghuba ya Haifa.

    Uharibifu huo unatokana na makombora ya Iran yaliyopenya mfumo wa ulinzi wa “Iron Dome,” na kusababisha hasara inayokadiriwa kufikia dola milioni 200. Hatua hii inatajwa kuathiri vibaya usalama wa nishati nchini humo, huku kukiwa na malalamiko ya udhibiti mkali wa habari kuficha kiwango halisi cha hasara za kivita.

  • Siku 1,000 za vita: kituo cha Israel chakiri kukwama jeshi lao na Iran kuibuka kidedea

    Siku 1,000 za vita: kituo cha Israel chakiri kukwama jeshi lao na Iran kuibuka kidedea

    TEL AVIV, ISRAEL
    Kituo cha habari cha Channel 13 cha nchini Israel kimetoa ripoti ya kushtusha ikibainisha kuwa, baada ya siku 1,000 za mapigano makali, nchi hiyo imeshindwa kupata “ushindi wa kishindo” katika upande wowote wa medani za vita. Ripoti hiyo imekuja wakati shinikizo la ndani na nje likiongezeka dhidi ya serikali ya Israel kutokana na namna inavyoendesha mashambulizi yake katika kanda hiyo.

    Kwa mujibu wa tathmini ya kituo hicho, hali imekuwa kinyume na matarajio; wakati Israel ikidhoofika, Jamhuri ya Kiislamu ya Iran imeibuka ikiwa na nguvu zaidi. Ripoti hiyo inasisitiza kuwa Iran imefanikiwa kurejesha uchumi wake na kupata “uhalali wa kimataifa” (international legitimacy) licha ya vikwazo na migogoro inayoendelea.

    Channel 13 imeeleza kuwa vita hivyo vimeigharimu Israel vibaya sana, ikisema:

    “Vita hivi vimeleta gharama kubwa za kibinadamu, kiuchumi, na kisaikolojia kwa Israel, huku vikishusha hadhi ya nchi yetu kikanda na kimataifa.”

    Aidha, uchambuzi huo unabainisha kuwa moja ya athari kubwa zaidi ni kudhoofika kwa uhusiano wa kimkakati kati ya Israel na mshirika wake mkuu, Marekani. Uendeshaji wa vita hivyo unatajwa kuharibu msingi wa ushirikiano huo ambao ni nguzo muhimu kwa usalama wa Israel.

    Hatua zinazofuata:
    Kukiri huku kwa vyombo vya habari vya ndani vya Israel kunaashiria uwezekano wa kuongezeka kwa shinikizo la kisiasa kwa viongozi wa nchi hiyo kubadili mwelekeo wa kijeshi. Wadadisi wa mambo wanatabiri kuwa Israel inaweza kulazimika kuingia kwenye mazungumzo ya kidiplomasia ili kuzuia kuporomoka zaidi kwa uchumi wake na kudorora kwa mahusiano yake na mataifa ya Magharibi.

  • Washington Yashuku Israel Ilipanga Kuwaua Wajumbe Wakuu wa Iran Wakati wa Mazungumzo ya Kusitisha Mapigano

    Washington Yashuku Israel Ilipanga Kuwaua Wajumbe Wakuu wa Iran Wakati wa Mazungumzo ya Kusitisha Mapigano

    Washington, D.C. — Marekani ilishuku kuwa Israel ilikuwa inapanga kuwaua wajumbe wakuu wa Iran waliokuwa wakiongoza mazungumzo nyeti ya kusitisha mapigano, hali iliyowasukuma maafisa wa Marekani kuzihimiza baadhi ya nchi washirika katika eneo hilo kuionya Tehran kuhusu tishio hilo linalodaiwa kuwepo.

    Kwa mujibu wa The New York Times, maafisa wa Marekani waliamini taarifa za kijasusi walizokuwa nazo zilikuwa za kuaminika kiasi cha kuhitaji hatua za haraka, wakihofia kuwa shambulio lolote lililofanikiwa dhidi ya viongozi hao lingeangusha mazungumzo na kurejesha eneo hilo katika mapigano makali.

    Wajadiliani wakuu watatajwa kuwa walengwa

    Ripoti hiyo inasema walengwa wakuu wa operesheni hizo zinazoshukiwa kufanywa na Israel walikuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, na Spika wa Bunge, Mohammad Bagher Ghalibaf—wote wakiwa na nafasi muhimu katika juhudi za mawasiliano na Washington.

    Tathmini ya Marekani pia ilieleza kuwepo kwa tofauti kubwa ya kimkakati kati ya utawala wa Rais Donald Trump na serikali ya Israel: wakati Washington ikisisitiza kufanikisha usitishaji wa mapigano wenye utulivu, Israel ilitajwa kuendelea na msimamo wa kijeshi wenye malengo mapana ya kuidhoofisha serikali ya Iran.

    Malengo ya vita yatajwa kutofautiana

    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, mapigano kati ya Marekani, Israel na Iran yalianza tarehe 28 Februari kufuatia shambulio lililosababisha vifo lililomlenga Ali Khamenei, huku operesheni ya awali ikidaiwa kutegemea kwa kiasi kikubwa ushirikiano wa kijasusi kutoka Marekani.

    Hata hivyo, ripoti hiyo inaeleza kuwa vipaumbele vilitofautiana haraka: Marekani ilielekeza nguvu katika kudhoofisha uwezo wa wanamaji wa Iran na miundombinu ya makombora ya masafa marefu, ilhali Israel iliendelea na mkakati wa kulenga viongozi wa juu wa kisiasa na usalama.

    Pia inadaiwa kampeni hiyo ilikuwa tayari imewaondoa Ali Larijani na Kamal Kharazi, ambao Washington iliwachukulia kuwa na msimamo wa wastani na waliokuwa wakihusika katika njia za awali za mazungumzo ya kidiplomasia.

    Tahadhari ya usalama katika safari ya Islamabad

    Tishio hilo lilitajwa kufikia kilele wakati wa ujumbe wa kidiplomasia wa Aprili kwenda Islamabad, ambapo Ghalibaf alisafiri kwenda Pakistan kwa mazungumzo ya moja kwa moja na Makamu wa Rais wa Marekani, JD Vance.

    Ili kuimarisha ulinzi wa mkutano huo, maafisa wa Iran walipata dhamana za usalama kutoka Washington kupitia wapatanishi wa Qatar na Pakistan, huku msafara wa ndege za kivita za Pakistan ukisindikiza ujumbe wa Iran uliokuwa na watu 70 katika anga la eneo hilo.

    Ripoti hiyo inaongeza kuwa safari ya kurejea ilizua tahadhari zaidi baada ya taarifa za kijasusi za Iran kudai kugundua ndege mbili za kivita za Israel zikiingia katika anga la Iran karibu na mpaka wa Iraq, zikidaiwa kujaribu kuuzuia usafiri wa ujumbe huo.

    Ndege hiyo ililazimika kubadili mwelekeo wa dharura na kutua Mashhad, na kuwalazimu wajumbe kusafiri kwa barabara kwa takriban saa nane hadi mji mkuu.

    Israel yapinga mfumo wa kidiplomasia wa Juni

    Israel imeendelea kupinga mfumo wa kidiplomasia uliokubaliwa mwezi Juni, ambao uliweka kipaumbele usalama wa usafiri wa baharini katika Strait of Hormuz na kuweka msingi wa mazungumzo kuhusu mpango wa nyuklia wa Iran.

    Watunga sera wa Israel walikosoa mpango huo wakisema unairuhusu Tehran kupata mabilioni ya dola bila masharti, huku ukiiacha mitandao yake ya washirika ikiendelea kufanya kazi.

    Kwa upande wake, utawala wa Trump unaendelea kushinikiza kufikiwa kwa makubaliano rasmi. Wajumbe wa Marekani Steve Witkoff na Jared Kushner waliripotiwa kukamilisha duru ya mikutano ya kikanda nchini Qatar.

    Licha ya hatari zinazoendelea, Araghchi na Ghalibaf wameripotiwa kuendelea na ratiba yao ya kidiplomasia, ikiwemo kuhudhuria mikutano iliyofuata nchini Qatar na Switzerland.

    Chanzo: The New York Times

  • Gharibabadi: Lango la Hormuz liko chini ya mamlaka ya Iran, si CENTCOM

    Gharibabadi: Lango la Hormuz liko chini ya mamlaka ya Iran, si CENTCOM

    TEHRAN – Naibu Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran anayeshughulikia masuala ya kisheria na kimataifa, Kazem Gharibabadi, amesisitiza kuwa udhibiti wa Lango la Hormuz uko mikononi mwa Iran pekee, akipinga vikali jitihada za Kamandi Kuu ya Marekani (CENTCOM) kuingilia usalama wa eneo hilo.

    Katika taarifa yake, Gharibabadi amedai kuwa mikutano ya kijeshi inayofanyika nchini Bahrain haina uwezo wa kuunda mfumo wowote wa kisheria au kuimarisha usalama katika Ghuba ya Uajemi.

    “Usalama wa eneo hili hautapatikana kwa kutumia mwamvuli wa kijeshi wa Marekani,” alisema Gharibabadi.

    Kwa mujibu wa naibu huyo wa waziri, njia pekee ya kudumisha amani katika ukanda huo ni:

    *   Kukomesha uingiliaji wa kigeni na kuondoka kwa vikosi vya Marekani.

    *   Kuheshimu mamlaka ya mataifa ya eneo hilo.

    *   Kukubali uhalisia mpya wa kijiopolitiki wa eneo hilo.

    Msimamo huu wa Iran unakuja huku kukiwa na mvutano wa mara kwa mara kuhusu usafirishaji wa mafuta na usalama wa bahari katika njia hiyo muhimu ya biashara ya kimataifa.