Utaridi 2.0 Staging

Blog

  • Kenya na Uganda Zatajwa Miongoni mwa Nchi Zilizosusia Hotuba ya Netanyahu

    Kenya na Uganda Zatajwa Miongoni mwa Nchi Zilizosusia Hotuba ya Netanyahu

    NEW YORK, MAREKANI — Kenya, Uganda, Somalia, Djibouti na Eritrea ni miongoni mwa nchi zilizotajwa katika orodha zilizosambazwa kuhusu wajumbe walioondoka kwenye ukumbi wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa wakati Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akianza hotuba yake Alhamisi, Septemba 24, 2026.

    Makumi ya wajumbe waliondoka ukumbini katika tukio lililoripotiwa na Reuters na AFP. Ujumbe wa Palestina katika Umoja wa Mataifa ulikuwa umehimiza uwakilishi wa nchi nyingine kushiriki katika hatua hiyo ya kususia hotuba, wakipinga sera na operesheni za Israel.

    Nchi za Afrika Mashariki Zatajwa

    Orodha zilizochapishwa na kusambazwa zimetaja Kenya, Uganda, Somalia, Djibouti na Eritrea. Nchi nyingine za Afrika zilizotajwa ni Afrika Kusini, Senegal, Angola, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, Namibia na Msumbiji.

    Hata hivyo, hakuna orodha rasmi ya Umoja wa Mataifa iliyothibitisha kwa ukamilifu ushiriki wa kila nchi iliyotajwa. Kwa Uganda, vyombo vya habari vya ndani vimeripoti kujumuishwa kwa ujumbe wake, ingawa havikuwa na uthibitisho rasmi wa serikali wakati wa kuchapisha taarifa hiyo.

    Netanyahu Awajibu Walioondoka

    Wakati wajumbe wakiondoka, baadhi ya waliobaki walisimama na kushangilia, huku mwenyekiti wa kikao akitaka utulivu urejeshwe.

    Netanyahu aliwaita walioondoka “waoga wa kimaadili” na kuwataka wengine wenye msimamo huo waondoke pia. Katika hotuba yake, alitetea operesheni za kijeshi za Israel dhidi ya Hamas na Iran na kukataa madai ya mauaji ya kimbari Gaza.

    Muktadha na Athari

    Tukio hilo linaonyesha jinsi mgogoro wa Gaza na operesheni za Israel katika eneo la Mashariki ya Kati zinavyoendelea kuibua tofauti za kidiplomasia katika Umoja wa Mataifa. Kuondoka ukumbini ni hatua ya ishara ya kisiasa, si kura wala azimio rasmi la Baraza Kuu.

    Chanzo: Reuters; AFP; Roya News; Pulse Uganda.

  • Rais wa Costa Rica Amfukuza Waziri kwa Kukutana na Trump

    Rais wa Costa Rica Amfukuza Waziri kwa Kukutana na Trump

    SAN JOSÉ, COSTA RICA — Rais wa Costa Rica, Laura Fernández, amemfuta kazi Waziri wa Mambo ya Nje, Manuel Tovar, baada ya kuhudhuria mkutano wa usalama wa kikanda uliohusisha Rais wa Marekani Donald Trump bila kumjulisha mapema.

    Kwa mujibu wa taarifa ya serikali iliyotolewa Alhamisi, Septemba 24, hatua hiyo ilichukuliwa baada ya kubainika kuwa Tovar hakumfikishia rais taarifa kuhusu mkutano wa Septemba 22, uliofanyika New York pembezoni mwa Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa.

    Serikali Yataja Madhara ya Kimkakati

    Mkutano huo uliandaliwa chini ya muungano wa Shield of the Americas, unaoongozwa na Marekani na unaolenga kuimarisha ushirikiano wa kikanda katika kupambana na biashara ya dawa za kulevya na uhalifu wa kupangwa.

    Serikali ya Costa Rica imesema kushindwa kwa Tovar kumjulisha rais kulimzuia Fernández kushiriki katika mkutano huo, na kusababisha kile ilichokitaja kuwa madhara makubwa ya kimkakati kwa taifa.

    Costa Rica inauchukulia muungano huo kuwa sehemu muhimu ya ushirikiano wake wa kimataifa katika masuala ya usalama wa taifa.

    Waziri Mpya Ateuliwa kwa Muda

    Kufuatia uamuzi huo, Tovar ameondolewa madarakani mara moja, huku Waziri wa Biashara ya Nje, Indiana Trejos Gallo, akiteuliwa kushika kwa muda nafasi ya Waziri wa Mambo ya Nje.

    Trejos anatarajiwa kuanza majukumu hayo baada ya kurejea kutoka New York, ambako anashiriki shughuli za Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa.

    Hatua hiyo imeleta mabadiliko katika uongozi wa diplomasia ya Costa Rica wakati nchi hiyo ikiendeleza ushirikiano wa usalama na Marekani kupitia muungano wa Shield of the Americas.

    Chanzo: Reuters; Delfino.cr.

  • Abbas Aonya Kuhusu Nakba Mpya, Ataka Mpango wa Gaza Utekelezwe

    Abbas Aonya Kuhusu Nakba Mpya, Ataka Mpango wa Gaza Utekelezwe

    NEW YORK — Rais wa Palestina, Mahmoud Abbas, ameonya kuwa kuendelea kwa mashambulizi na upanuzi wa makazi ya walowezi wa Israel kunatishia uwepo wa Wapalestina katika ardhi yao, akitaka jamii ya kimataifa izuie kile alichokiita hatari ya kutokea Nakba nyingine.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kupitia video iliyorekodiwa Ramallah, Abbas amesema hali ya Gaza, Ukingo wa Magharibi na Jerusalem Mashariki inahitaji hatua za haraka za kimataifa.

    Ataka hatua ya pili ya mpango wa Gaza

    Abbas ametaka kuharakishwa kwa utekelezaji wa hatua ya pili ya mpango wa amani wa Gaza unaoungwa mkono na Marekani.

    Amesema kipindi cha mpito hakipaswi kuwa mpango wa kudumu usio na ratiba ya kisiasa. Ameeleza wasiwasi kuhusu kuchelewa kwa kuondoka kwa vikosi vya Israel na kuanza kwa ujenzi mpya wa Gaza.

    Ametaka Gaza na Ukingo wa Magharibi viunganishwe chini ya taasisi za taifa moja la Palestina, huku akisisitiza haki ya wananchi kubaki katika ardhi yao.

    Aahidi uchaguzi Novemba 28

    Katika hotuba hiyo, Abbas amethibitisha mpango wa kufanya uchaguzi wa bunge la Palestina Novemba 28, 2026, ambao utakuwa wa kwanza wa aina hiyo katika takribani miaka 20.

    Amesema serikali yake imekamilisha mpango wa mageuzi ya kitaifa. Hata hivyo, Reuters imeripoti kuwa baadhi ya viongozi wa Fatah wana mashaka kuhusu maandalizi na uwezekano wa uchaguzi kufanyika katika mazingira ya sasa. Uchaguzi wa urais umepangwa kwa mwaka 2027, lakini tarehe yake bado haijatangazwa.

    Akosoa Marekani kwa kumnyima visa

    Abbas pia amekosoa uamuzi wa Marekani wa kumnyima visa yeye na maafisa wengine wa Palestina, hatua iliyomzuia kuhudhuria mkutano huo ana kwa ana.

    Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilipitisha azimio la kumruhusu kuhutubia kupitia video kwa kura 152 za kuunga mkono, tatu za kupinga na nne za kujizuia.

    Washington imesema vikwazo hivyo vinahusiana na mwenendo wa Mamlaka ya Palestina katika mchakato wa amani na hatua zake katika taasisi za kimataifa. Uongozi wa Palestina umepinga sababu hizo na kutaka vizuizi viondolewe.

    Wito wa suluhisho la mataifa mawili

    Abbas amesema Palestina inataka taifa linalofuata utawala wa sheria, linaloheshimu haki za binadamu na kuishi kwa amani pamoja na Israel.

    Amelaani mashambulizi dhidi ya raia kutoka upande wowote, ugaidi na chuki dhidi ya Wayahudi. Pia amezitaka nchi ambazo bado hazijaitambua Palestina kufanya hivyo.

    Hotuba yake imeweka mkazo katika ulinzi wa raia, kuzuia uhamishaji wa lazima, utekelezaji wa mpango wa Gaza na kuanzishwa kwa taifa la Palestina kupitia suluhisho la mataifa mawili.

    Chanzo: Reuters; Associated Press; WAFA; The National.

  • Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    NEW YORK — Rais wa Ghana, John Dramani Mahama, ametaka mabadiliko ya mfumo wa uchumi wa dunia ili nchi za Afrika zipate manufaa makubwa zaidi kutokana na rasilimali zake, badala ya kuendelea kuuza malighafi na kuagiza bidhaa zilizoongezwa thamani nje ya bara hilo.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Mahama amesema mfumo wa sasa wa biashara na fedha unaendelea kuziweka nchi zinazoendelea katika mazingira magumu ya madeni, gharama kubwa za mikopo na utegemezi wa misaada.

    Afrika yataka ushirikiano wenye usawa

    Mahama amesema Afrika inahitaji ushirikiano wa kiuchumi unaozingatia heshima na maslahi ya pande zote, pamoja na upatikanaji wa mikopo yenye masharti nafuu.

    Ameeleza kuwa gharama kubwa za kukopa huzilazimisha serikali kuchagua kati ya kulipa madeni na kuwekeza katika afya, elimu, miundombinu na ajira.

    Kwa mujibu wake, ongezeko la mahitaji ya madini muhimu kwa teknolojia na nishati safi linapaswa kuwa fursa kwa Afrika kuanzisha viwanda, kuongeza thamani ya bidhaa na kutengeneza ajira ndani ya bara.

    Haki kwa historia ya utumwa

    Rais huyo pia amerejea suala la haki kwa waathirika wa biashara ya watumwa iliyovuka Bahari ya Atlantiki na athari zake kwa watu wenye asili ya Afrika.

    Amesema azimio la Baraza Kuu lililoungwa mkono na nchi 123 mwezi Machi lilikuwa hatua ya kutambua ukubwa wa uhalifu huo wa kihistoria, lakini akasisitiza kuwa utambuzi pekee hautoshi.

    Mahama ametaka mazungumzo kuhusu haki ya fidia ya kihistoria yaambatane na kurejeshwa kwa mali za kitamaduni na marekebisho ya mifumo ya kiuchumi inayochangia ukosefu wa usawa.

    Mageuzi ya Baraza la Usalama

    Akizungumzia Umoja wa Mataifa, Mahama amekosoa kutokuwapo kwa kiti cha kudumu cha Afrika katika Baraza la Usalama, licha ya bara hilo kuwa na idadi kubwa ya watu na nchi wanachama.

    Ametaka mfumo wa maamuzi ya kimataifa uakisi mazingira ya sasa badala ya kuendelea kutegemea muundo ulioanzishwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia.

    Ghana yajieleza kuhusu mageuzi ya ndani

    Mahama ametaja mpango wa Resetting Ghana Agenda, akisema serikali yake inalenga kuimarisha nidhamu ya matumizi ya fedha, viwanda, ajira na huduma za afya.

    Amesema ukuaji wa uchumi unapaswa kuonekana katika maisha ya wananchi, si katika takwimu za jumla pekee. Pia ametetea ufadhili wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kupitia ruzuku badala ya mikopo inayoongeza mzigo wa madeni.

    Hotuba yake imeunganisha madai ya haki ya kihistoria na ajenda ya sasa ya maendeleo: Afrika kuwa na nafasi katika maamuzi ya kimataifa na kupata manufaa makubwa zaidi kutokana na utajiri wake.

    Chanzo: Hotuba ya Rais Mahama katika UNGA81; Ghana News Agency; Idara ya Habari ya Serikali ya Ghana.

  • EU Yaonya Marekani Kuhusu Mpango wa Kuzuia Mauzo ya Dizeli

    EU Yaonya Marekani Kuhusu Mpango wa Kuzuia Mauzo ya Dizeli

    BRUSSELS — Umoja wa Ulaya (EU) umeeleza wasiwasi kuhusu taarifa kwamba Marekani inafikiria kuzuia mauzo ya dizeli nje ya nchi, ikionya kuwa hatua hiyo inaweza kuvuruga biashara ya nishati na kuathiri uchumi wa pande zote mbili.

    Akizungumza na waandishi wa habari Alhamisi, Septemba 24, Naibu Msemaji Mkuu wa Tume ya Ulaya, Olof Gill, amesema ushirikiano wa nishati kati ya EU na Marekani ni wa manufaa kwa pande zote, hivyo hatua yoyote inayouvuruga inaweza kuwa na athari hasi kwa wote.

    Mazungumzo na Washington yanaendelea

    Gill amesema mawasiliano ya ngazi ya juu kati ya Umoja wa Ulaya na serikali ya Marekani yanaendelea kuhusu suala hilo.

    Amesisitiza kuwa washirika wa karibu wanapaswa kushauriana kabla ya kuchukua hatua zinazoweza kuathiri masoko wanayotegemeana.

    Wasiwasi huo umeibuka baada ya ripoti ya Politico kudai kuwa serikali ya Rais Donald Trump inaandaa mpango wa kusitisha mauzo ya dizeli nje ya Marekani kwa siku 90 ili kukabiliana na ongezeko la bei za mafuta nchini humo.

    Hata hivyo, serikali ya Marekani imekanusha taarifa kwamba uamuzi huo tayari umefikiwa. Waziri wa Nishati, Chris Wright, amesema hatua za hiari ndizo zinazozingatiwa.

    Ulaya yategemea dizeli kutoka Marekani

    Kwa mujibu wa Tume ya Ulaya, Marekani ilichangia takribani asilimia 50 ya dizeli iliyoagizwa na EU kutoka nje katika mwezi Agosti.

    Msemaji wa Tume hiyo anayeshughulikia masuala ya nishati, Anna-Kaisa Itkonen, amesema kwa sasa hakuna upungufu halisi wa dizeli katika Umoja wa Ulaya, ingawa mamlaka zinaendelea kufuatilia mwenendo wa soko na upatikanaji wa mafuta.

    Kundi la EU la Uratibu wa Mafuta linatarajiwa kukutana Jumanne ijayo kutathmini hali ya usambazaji katika nchi wanachama.

    Bei za dizeli zaongeza shinikizo

    Bei za dizeli zimepanda kwa kiwango kikubwa kutokana na kuvurugika kwa uzalishaji na usafirishaji wa mafuta katika mazingira ya migogoro ya Iran na Ukraine.

    Hali hiyo imeongeza gharama za usafirishaji, kilimo na shughuli za viwanda katika Marekani na Ulaya.

    Kwa sasa, mpango wa Marekani bado haujathibitishwa kuwa sera rasmi. EU inasema itaendelea na mazungumzo na Washington ili kuepusha hatua zinazoweza kuathiri usambazaji wa nishati katika masoko ya pande zote mbili.

    Chanzo: Reuters; Anadolu Agency; Tume ya Ulaya.

  • WSJ: China Yadaiwa Kuiuzia Iran Teknolojia za Kijeshi Licha ya Vikwazo vya Marekani

    WSJ: China Yadaiwa Kuiuzia Iran Teknolojia za Kijeshi Licha ya Vikwazo vya Marekani

    Takwimu za forodha za Iran zinaonyesha kuongezeka kwa shehena za vifaa kutoka China vinavyoweza kutumika katika utengenezaji wa droni na makombora, huku Washington ikionekana kuepuka makabiliano ya moja kwa moja na Beijing kuhusu suala hilo.

    Gazeti la The Wall Street Journal (WSJ) limeripoti kuwa kampuni za China zimeendelea kusafirisha vifaa vya kiteknolojia kwenda Iran, vikiwemo vinavyoweza kutumika kwa madhumuni ya kiraia na kijeshi, licha ya vikwazo na mzingiro wa kibiashara uliowekwa na Marekani dhidi ya Tehran.

    Kwa mujibu wa gazeti hilo, takwimu za forodha za Iran zinaonyesha kuwa takribani shehena 1,300 za vifaa hivyo ziliwasilishwa kwa Wizara ya Ulinzi ya Iran katika kipindi cha Januari hadi Juni mwaka huu.

    Vifaa vilivyosafirishwa vinajumuisha vifaa vya kielektroniki, injini, mifumo ya GPS na vipuri vya ndege, ambavyo vinaweza kutumika katika utengenezaji wa ndege zisizo na rubani na makombora.

    Usafirishaji Waongezeka Baada ya Mzingiro wa Baharini

    WSJ imeripoti kuwa usafirishaji wa vifaa hivyo uliongezeka baada ya Marekani kuweka mzingiro dhidi ya biashara ya Iran kupitia njia za baharini.

    Katika kipindi hicho, shirika la ndege la Iran la Mahan Air, ambalo limewekewa vikwazo na Marekani, liliongeza kwa kiwango kikubwa safari zake za ndege za mizigo kutoka China.

    Gazeti hilo pia limeeleza kuwa kampuni za China zimeipatia Iran kemikali zinazoweza kutumika katika uzalishaji wa makombora ya balistiki.

    Marekani imekuwa ikiweka vikwazo dhidi ya kampuni na taasisi mbalimbali za China na Hong Kong zinazotuhumiwa kusaidia Iran kupata silaha na teknolojia ya kijeshi.

    Hata hivyo, matumizi ya vifaa vyenye uwezo wa kutumika kwa madhumuni mawili hayamaanishi moja kwa moja kwamba kila shehena iliyosafirishwa ilitumika kutengeneza silaha.

    Washington Yaepuka Makabiliano ya Moja kwa Moja na Beijing

    Licha ya taarifa hizo, WSJ inasema utawala wa Rais Donald Trump umeepuka kwa kiasi kikubwa kuikabili China moja kwa moja kuhusu madai ya msaada wa kiteknolojia kwa Iran.

    Trump amesema anamwamini Rais Xi Jinping na amehoji kiwango ambacho China inaiwezesha Iran katika shughuli zake za kijeshi.

    Kwa mujibu wa gazeti hilo, baadhi ya maafisa wa Marekani pia wamepunguza uzito wa madai kuhusu msaada wa China kwa Iran kabla ya mkutano kati ya Trump na Xi.

    Hali hiyo inaonyesha tofauti kati ya hatua za Washington dhidi ya kampuni zinazotuhumiwa kusaidia Iran na namna inavyoshughulikia uhusiano wake wa moja kwa moja na serikali ya Beijing.

    China Yakanusha Madai ya Kusaidia Vita vya Iran

    Kwa upande wake, China imekanusha madai kwamba inaunga mkono juhudi za kivita za Iran kwa njia zinazokiuka taratibu za kimataifa.

    Beijing imesema inazingatia sheria na kanuni za kimataifa, inadhibiti mauzo ya bidhaa zinazoweza kutumika kwa madhumuni ya kiraia na kijeshi, na inapinga vikwazo vya upande mmoja vinavyowekwa na Marekani.

    China pia imeendelea kupinga matumizi ya vikwazo vya Marekani dhidi ya kampuni na taasisi zake kwa misingi ya madai yanayohusu biashara na Iran.

    Teknolojia Yakuwa Sehemu ya Mvutano wa Kimataifa

    Taarifa ya WSJ inaibua maswali kuhusu namna vifaa vya kiteknolojia vinavyoweza kutumika katika sekta za kiraia na kijeshi vinavyosafirishwa katika mazingira ya vikwazo na migogoro ya kimataifa.

    Kwa Iran, upatikanaji wa vifaa hivyo unahusishwa na uwezo wake wa kuendeleza teknolojia mbalimbali, ikiwemo inayoweza kutumika katika sekta ya ulinzi.

    Kwa Marekani, suala hilo linahusisha utekelezaji wa vikwazo dhidi ya Tehran pamoja na usimamizi wa uhusiano wake na China.

    Wakati Washington ikiendelea kuzichukulia kampuni zinazotuhumiwa kusaidia Iran hatua za vikwazo, Beijing inasisitiza kuwa biashara yake inafuata taratibu za kimataifa.

    Mvutano huo unaweka suala la usafirishaji wa teknolojia katika nafasi muhimu kwenye uhusiano wa Marekani, China na Iran.

    Chanzo: The Wall Street Journal (WSJ)