Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Ethiopia

  • Abiy: Ethiopia Lazima Ipate Njia ya Bahari Nyekundu

    Abiy: Ethiopia Lazima Ipate Njia ya Bahari Nyekundu

    Waziri Mkuu wa Ethiopia, Abiy Ahmed, amesisitiza kuwa nchi yake lazima ipate njia ya kuelekea Bahari Nyekundu, huku mvutano wa kisiasa na kijeshi katika Pembe ya Afrika ukiendelea kuongezeka.

    Abiy ametoa kauli hiyo wakati akianza muhula mwingine wa miaka mitano, akisema upatikanaji wa bandari ni suala muhimu kwa maendeleo na mustakabali wa Ethiopia, ambayo haina pwani tangu Eritrea ilipopata uhuru mwaka 1993.

    Amesema Ethiopia itafuata kanuni ya “kutoa na kupokea” katika juhudi zake za kupata njia ya baharini na kusisitiza kuwa Addis Ababa itaendelea kutafuta suluhisho kupitia mazungumzo.

    Kauli hiyo imekuja siku moja baada ya Misri, Eritrea, Somalia na Sudan kusisitiza kuwa usimamizi wa Bahari Nyekundu unapaswa kubaki mikononi mwa nchi zilizo na mwambao katika bahari hiyo.

    Rais wa Somalia Hassan Sheikh Mohamud amesema nchi yake haipingi Ethiopia kutumia bandari za Somalia, lakini amesisitiza kuwa suala hilo linapaswa kushughulikiwa kupitia mazungumzo rasmi kati ya serikali mbili.

    Mvutano kuhusu bahari unakuja wakati Ethiopia pia ikikabiliwa na mapigano mapya kaskazini mwa nchi na uhusiano wake na Eritrea ukiwa umedorora kwa kiwango kikubwa.

    Vyanzo: Al Jazeera, AFP, AP.

  • Misri, Eritrea, Somalia na Sudan Watoa Tamko Kuhusu Ethiopia

    Misri, Eritrea, Somalia na Sudan Watoa Tamko Kuhusu Ethiopia

    Viongozi wa Misri, Eritrea, Somalia na Sudan wametoa tamko la pamoja wakitaka migogoro katika Pembe ya Afrika kutatuliwa kwa njia za kisiasa na amani, wakati vita nchini Ethiopia vikiendelea kuongeza hatari ya mgogoro wa kikanda.

    Rais Abdel Fattah el-Sisi wa Misri, Rais Isaias Afwerki wa Eritrea, Rais Hassan Sheikh Mohamud wa Somalia na Abdel Fattah al-Burhan wa Sudan walikutana New Alamein nchini Misri kabla ya kutoa tamko hilo.

    Viongozi hao walisisitiza kuwa usalama wa Bahari Nyekundu unapaswa kusimamiwa na nchi za pwani, msimamo unaokuja wakati Ethiopia ikiendelea kutafuta njia ya uhakika ya kufikia bahari na uwepo wa majini.

    Misri na Sudan pia zimerudia wasiwasi wao kuhusu hatua za upande mmoja zinazohusiana na Mto Nile, suala ambalo kwa muda mrefu limekuwa chanzo cha mvutano na Ethiopia kutokana na Bwawa la Grand Ethiopian Renaissance Dam.

    Tamko hilo limetolewa wakati mapigano yakiongezeka nchini Ethiopia kati ya serikali ya shirikisho na muungano wa makundi yenye silaha. Addis Ababa imeishutumu Eritrea, Misri na Sudan kwa kusaidia wapinzani wake, madai ambayo nchi hizo zimekanusha.

    Viongozi hao pia wameunga mkono mchakato wa kisiasa unaoongozwa na Wasudan wenyewe ili kumaliza vita kati ya Jeshi la Sudan na Rapid Support Forces.

    Vyanzo: Al Jazeera, Ofisi ya Rais wa Misri.

  • Eritrea Yakata Uhusiano na Ethiopia, Hofu ya Vita Yaongezeka

    Eritrea Yakata Uhusiano na Ethiopia, Hofu ya Vita Yaongezeka

    ASMARA/ADDIS ABABA — Eritrea imetangaza kuvunja uhusiano wa kidiplomasia na Ethiopia huku mvutano kati ya nchi hizo mbili ukiongezeka sambamba na mapigano mapya katika eneo la Tigray.

    Hatua hiyo imekuja baada ya Ethiopia kuwafukuza wanadiplomasia 10 wa Eritrea na kutangaza kufunga ubalozi wake mjini Asmara. Addis Ababa imeishutumu Eritrea kwa vitendo vya uhasama na kwa madai ya kusaidia vikosi vinavyoipinga serikali ya shirikisho, tuhuma ambazo Eritrea imekanusha.

    Reuters na AP zimeripoti kuwa hali hiyo imeongeza hofu ya mgogoro mpana zaidi katika Pembe ya Afrika, hasa kutokana na historia ya vita kati ya Ethiopia na Eritrea na mvutano unaoendelea katika Tigray.

    Wakati huohuo, vikosi vya serikali ya Ethiopia vimeripotiwa kurejesha udhibiti wa Uwanja wa Ndege wa Alula Aba Nega mjini Mekelle baada ya mapigano makali na vikosi vinavyoongozwa na TPLF.

    Mgogoro huo una hatari ya kuathiri zaidi usalama wa eneo la Bahari Nyekundu, ambalo tayari limekuwa na mvutano unaohusisha Yemen, Sudan na njia muhimu za biashara ya baharini.

    Jumuiya ya kimataifa imeendelea kutoa wito wa kujizuia na kurejea katika mazungumzo ili kuzuia kurejea kwa vita vikubwa katika eneo hilo.

    Vyanzo: Reuters; Associated Press; Press TV.

  • Eritrea Yavunja Uhusiano wa Kidiplomasia na Ethiopia

    Eritrea Yavunja Uhusiano wa Kidiplomasia na Ethiopia

    ASMARA — Eritrea imetangaza kuvunja uhusiano wote wa kidiplomasia na Ethiopia baada ya Addis Ababa kuamua kufunga ubalozi wake mjini Asmara na kuwafukuza wanadiplomasia 10 wa Eritrea, huku mapigano mapya katika eneo la Tigray yakiongeza mvutano katika Pembe ya Afrika.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Ethiopia ilisema wanadiplomasia hao wametangazwa kuwa persona non grata na kupewa saa 48 kuondoka nchini, ikidai walihusika katika shughuli zinazotishia usalama wa taifa. Ethiopia pia ilisema kufungwa kwa ubalozi wake Asmara kulitokana na kile ilichokiita vitendo vya moja kwa moja na visivyo vya moja kwa moja vya uhasama kutoka Eritrea.

    Eritrea imejibu kwa kutangaza kuvunja uhusiano wote wa kidiplomasia na Ethiopia. Serikali ya Asmara imekanusha madai ya Ethiopia na kuyataja kuwa yasiyo na msingi.

    Mapigano Tigray Yaongeza Mvutano

    Hatua hizo zimekuja wakati mapigano yameanza tena kati ya vikosi vya serikali ya Ethiopia na muungano wa upinzani unaoongozwa na Tigray People’s Liberation Front (TPLF).

    Addis Ababa imeishutumu Eritrea pamoja na Sudan na Egypt kwa kuunga mkono muungano huo wa upinzani. Nchi hizo zimekanusha madai hayo. Ethiopia pia imemfukuza mwanadiplomasia mmoja wa Egypt, huku Cairo nayo ikichukua hatua dhidi ya afisa wa ubalozi wa Ethiopia.

    Hali hiyo imeongeza hofu kwamba mapigano ya Tigray yanaweza kuvuka mipaka na kuwa mgogoro mpana zaidi wa kikanda.

    Uhusiano Wabadilika Tena

    Ethiopia na Eritrea zilirejesha uhusiano mwaka 2018 baada ya karibu miongo miwili ya uhasama uliofuatia vita vya mpaka vya 1998 hadi 2000. Makubaliano hayo yalisaidia kumaliza hali ya kutokuwa na amani wala vita kati ya nchi hizo mbili.

    Katika vita vya Tigray vya 2020 hadi 2022, Eritrea iliunga mkono vikosi vya serikali ya Ethiopia dhidi ya TPLF. Hata hivyo, uhusiano kati ya Asmara na Addis Ababa umedorora katika miaka ya karibuni.

    Umoja wa Afrika umeitaka Ethiopia, Eritrea na nchi nyingine zinazohusika kujizuia na hatua au kauli zinazoweza kuongeza mvutano, huku ukisisitiza umuhimu wa mazungumzo na njia za kidiplomasia katika kutatua tofauti zao.

    Vyanzo: Reuters, AP, Wizara ya Mambo ya Nje ya Ethiopia.

  • Sudan yazituhumu UAE naEthiopia kwa shambulio lauwanja wa ndege wa Khartoum

    Sudan yazituhumu UAE naEthiopia kwa shambulio lauwanja wa ndege wa Khartoum

    KHARTOUM, May 5, 2026 — Serikali ya Sudan imezituhumu Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) na Ethiopia kuhusika na shambulio la ndege zisizo na rubani (drones) lililolenga Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Khartoum, msemaji wa serikali alisema Jumanne, katika hatua inayoongeza mvutano wa kikanda.

    Tuhuma hizo zimeibuka kufuatia mfululizo wa mashambulizi ya angani yaliyotokea Jumatatu, yaliyolenga uwanja mkuu wa ndege wa mji mkuu huo pamoja na maeneo ya makazi na vituo kadhaa vya kijeshi.

    Miongoni mwa maeneo yaliyoshambuliwa ni pamoja na kambi ya Signal Corps iliyoko Kaskazini mwa Khartoum na kituo cha mafunzo cha al-Markhiyat mjini Omdurman.

    Akizungumza katika mkutano wa pamoja na waandishi wa habari mapema Jumanne, Waziri wa Mambo ya Nje wa Sudan Mohieddin Salem pamoja na msemaji wa jeshi Asim Awad Abd al-Wahab walisema kuwa wana “ushahidi wa moja kwa moja” unaoonyesha kuwa ndege hizo zisizo na rubani zilirushwa kutoka uwanja wa ndege wa Bahir Dar nchini Ethiopia.