Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Gaza

  • Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    NEW YORK — Waziri Mkuu wa Hispania, Pedro Sánchez, amekosoa vita vinavyoendelea duniani na kutaka viongozi wa kimataifa kulinda sheria za kimataifa, haki za binadamu na misingi ya Umoja wa Mataifa badala ya kutumia nguvu za kijeshi kutatua migogoro.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Sánchez amesema katika miaka minane ya uongozi wake, Hispania imepinga vita vya uvamizi, vikiwemo vya Ukraine, Lebanon na Iran. Amesisitiza kuwa msimamo huo unatokana na kupinga uvunjaji wa sheria za kimataifa bila kujali nchi inayohusika.

    Hispania yatetea msimamo wake kuhusu Iran na Israel

    Sánchez amesema serikali yake imeweka marufuku ya silaha kwa Israel na kuzuia matumizi ya ardhi na miundombinu ya Hispania kwa operesheni za kijeshi inazoziona kuwa uvamizi usio halali dhidi ya Iran.

    Amesema kupinga vita dhidi ya Iran hakumaanishi kuunga mkono serikali ya Tehran, bali ni kutetea kanuni zinazopaswa kutumika kwa nchi zote. Msimamo huo umeelezwa pia katika taarifa za awali za serikali ya Hispania kuhusu mgogoro wa Mashariki ya Kati.

    Akosoa mauaji ya raia Gaza

    Akizungumzia Gaza, Sánchez amemkosoa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akimtuhumu kuendeleza mauaji ya raia wa Palestina.

    Amesema jamii ya kimataifa haiwezi kudai kutetea misingi ya kibinadamu huku ikipuuza watu wanaouawa, watoto wanaokabiliwa na njaa na hospitali zinazoharibiwa katika maeneo ya vita.

    Kwa mujibu wake, kutetea utu wa binadamu kunahitaji hatua zinazolingana na kauli zinazotolewa na viongozi wa dunia.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Umoja wa Mataifa

    Sánchez pia amekosoa viongozi anaowaelezea kuwa wenye ubinafsi, ujinga na ukatili, akisema wanajaribu kuurudisha ulimwengu katika kipindi cha migawanyiko na migogoro.

    Ameonya kuwa baadhi ya serikali zinapuuza sayansi, ushirikiano wa kimataifa na taasisi zilizoundwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia ili kuzuia kurudiwa kwa majanga ya zamani.

    Waziri Mkuu huyo amesema diplomasia ya kimataifa inapaswa kujengwa juu ya amani na ushirikiano, badala ya kutumiwa kuhalalisha matumizi ya nguvu au maslahi ya upande mmoja.

    Hotuba yake imekuja wakati Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa likijadili migogoro ya Mashariki ya Kati, vita vya Ukraine na nafasi ya taasisi za kimataifa katika kulinda amani na usalama.

    Chanzo: Press TV; RTVE; Ofisi ya Waziri Mkuu wa Hispania (La Moncloa).

  • UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    NEW YORK — Tanzania imetumia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81) kusisitiza kuunga mkono kwake kuundwa kwa taifa huru la Palestina, ikisema suluhisho la mataifa mawili bado ndiyo njia ya kufikia amani ya kudumu kati ya Israel na Palestina.

    Makamu wa Rais Deogratius Ndejembi, anayemwakilisha Rais Samia Suluhu Hassan katika mkutano huo mjini New York, amesema Tanzania ina wasiwasi mkubwa na imesikitishwa na kuendelea kwa mgogoro pamoja na mateso ya kibinadamu Gaza na maeneo mengine ya Mashariki ya Kati.

    “Tanzania inaendelea kushikilia kwa dhati suluhisho la mataifa mawili, ambapo Israel na Palestina zitaishi bega kwa bega kwa amani na maelewano kwa mujibu wa sheria za kimataifa na maazimio husika ya Umoja wa Mataifa,” amesema Ndejembi.

    Haki ya Wapalestina kujiamulia mustakabali

    Katika hotuba yake, Ndejembi amesisitiza kuwa Tanzania inatambua haki ya watu wa Palestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Amesema amani ya kudumu inapaswa kuhakikisha utu, usalama na matarajio halali ya Wapalestina na Waisrael.

    Kauli hiyo inaweka suala la Palestina ndani ya msimamo mpana wa Tanzania kuhusu utatuzi wa migogoro kupitia diplomasia, sheria za kimataifa na mfumo wa Umoja wa Mataifa.

    Tanzania yataka raia Gaza walindwe

    Kuhusu hali ya Gaza, Tanzania imetaka kulindwa kwa raia na kuondolewa kwa vikwazo vinavyozuia misaada ya kibinadamu kuwafikia watu wanaohitaji.

    Ndejembi pia ametaka kurejeshwa kwa juhudi za kidiplomasia zinazolenga kupata suluhisho la kudumu la mgogoro huo badala ya kuendelea kwa mzunguko wa mapigano.

    Hali ya kibinadamu katika maeneo ya Palestina imeendelea kuwa moja ya masuala makubwa yanayojadiliwa katika UNGA81, huku Umoja wa Mataifa ukisisitiza umuhimu wa ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu na suluhisho la kisiasa.

    Msimamo wa miaka 50

    Ndejembi amesema msimamo wa Tanzania kuhusu Palestina si mpya, akieleza kuwa nchi imekuwa ikiushikilia kwa miaka 50.

    “Tumekuwa na msimamo huu kwa miaka 50 iliyopita. Kwetu sisi, hili ni suala la misingi ya sera yetu ya mambo ya nje,” amesema.

    Historia hiyo inaifanya kauli ya New York kuwa mwendelezo wa sera ya muda mrefu ya Tanzania kuhusu haki ya Wapalestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Kwa ujumbe wake katika UNGA81, Tanzania imeweka msisitizo katika mambo manne: ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu, diplomasia na suluhisho la mataifa mawili.

    Kwa Dar es Salaam, mwisho wa mgogoro hauishii katika kusimamisha mapigano pekee, bali katika kufikia suluhisho la kisiasa litakalowezesha Israel na taifa huru la Palestina kuishi bega kwa bega kwa amani.

    Chanzo: Ofisi ya Makamu wa Rais Tanzania, Umoja wa Mataifa

  • Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    NEW YORK — Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoa wito wa kurejesha nguvu ya sheria za kimataifa, huku akielekeza sehemu kubwa ya ujumbe wake katika Gaza na vita vya Ukraine.

    Macron ameonya kuhusu dunia ambayo nguvu za kijeshi zinaweza kuchukua nafasi ya sheria na taasisi za kimataifa.

    Ameweka swali kuu mbele ya viongozi: dunia itafuata mfumo wa sheria na ushirikiano, au kile alichokielezea kama kurejea katika “sheria ya msituni”?

    Gaza na uaminifu wa jumuiya ya kimataifa

    Macron alitoa moja ya kauli kali zaidi za hotuba yake alipofikia Gaza.

    Alihoji thamani ya uaminifu wa jumuiya ya kimataifa ikiwa haitachukua hatua kuhusu hali ya Gaza, akielezea kile kinachoendelea huko kama “taswira inayotutia aibu sote.”

    Rais huyo pia alizungumzia Ukingo wa Magharibi, akisema vurugu na hatua zinazoendelea huko zinazidi kufanya uwezekano wa kutekelezwa kwa haki za kisiasa za Wapalestina kuwa mgumu.

    Ufaransa inaendelea kuunga mkono suluhisho la mataifa mawili kama msingi wa makubaliano ya muda mrefu kati ya Israel na Palestina.

    Ukraine na miundombinu ya nishati

    Ukraine ilikuwa mhimili mwingine mkubwa.

    Macron amependekeza kusitishwa kwa mashambulizi yanayolenga miundombinu ya nishati na maeneo ya kiraia katika vita vya Urusi na Ukraine.

    Pendekezo hilo linafuatia mazungumzo yake na Rais wa Marekani Donald Trump kuhusu uwezekano wa kupata makubaliano ya kuzuia mashambulizi hayo.

    Paris pia imesisitiza kuimarishwa kwa uwezo wa Ukraine kujilinda, hasa dhidi ya mashambulizi yanayolenga mfumo wake wa nishati.

    Sheria au nguvu?

    Hotuba ya Macron hatimaye ilirudi katika swali pana zaidi kuhusu mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ufaransa, Umoja wa Mataifa na sheria za kimataifa bado zinapaswa kuwa msingi wa namna mataifa yanavyotatua migogoro.

    Ndiyo maana ujumbe wake wa New York haukuwa kuhusu Gaza au Ukraine pekee.

    Ulikuwa onyo kuhusu dunia ambayo mipaka, mamlaka ya nchi na haki za raia zinaweza kuamuliwa zaidi na nguvu kuliko sheria.

    Chanzo: Serikali ya Ufaransa, AFP

  • Erdoğan UNGA: Ataka Mageuzi UN, Aweka Palestina Mbele

    Erdoğan UNGA: Ataka Mageuzi UN, Aweka Palestina Mbele

    NEW YORK — Rais wa Uturuki Recep Tayyip Erdoğan ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kukosoa muundo wa sasa wa Baraza la Usalama na kuitaka jumuiya ya kimataifa kuongeza shinikizo la kidiplomasia kuhusu Palestina.

    Erdoğan amesema mfumo ambao maamuzi ya zaidi ya mataifa 190 yanaweza kutegemea mataifa matano yenye nafasi za kudumu katika Baraza la Usalama hauwakilishi kwa usawa hali ya dunia ya sasa.

    Mageuzi ya Umoja wa Mataifa

    Hoja hiyo inaendeleza msimamo wa muda mrefu wa Ankara kwamba taasisi za kimataifa zilizoundwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia zinahitaji kurekebishwa ili kutoa uwakilishi mkubwa zaidi kwa mataifa mengine.

    Katika hotuba yake, Erdoğan alikosoa pia matumizi ya kura ya turufu na muundo wa uanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama.

    Kwa mtazamo wake, kushindwa kwa Baraza hilo kuchukua hatua katika baadhi ya migogoro mikubwa kumedhoofisha imani katika mfumo wa Umoja wa Mataifa.

    Palestina na Gaza

    Palestina ilikuwa sehemu nyingine kubwa ya hotuba yake.

    Erdoğan alitaka mataifa ambayo bado hayajatambua taifa la Palestina yafikirie upya misimamo yao na akataka shinikizo kubwa zaidi la kimataifa dhidi ya Israel kuhusu Gaza.

    Pia alizungumzia vurugu za walowezi katika Ukingo wa Magharibi na hali inayozunguka maeneo matakatifu mjini Jerusalem.

    Uturuki imekuwa mkosoaji mkubwa wa operesheni za Israel katika Gaza na imezitaja kama mauaji ya kimbari. Israel imekanusha tuhuma hizo na kusema operesheni zake zinalenga vitisho vya kiusalama.

    Dunia yenye vituo vingi vya nguvu

    Kwa ujumla, hotuba ya Erdoğan iliunganisha masuala mawili: mgogoro wa Palestina na hoja pana kuhusu nani anayeshikilia mamlaka katika mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ankara, mageuzi ya Umoja wa Mataifa si mjadala wa kiutawala pekee. Ni swali la kama mataifa ya Afrika, Asia, Amerika Kusini na maeneo mengine yatakuwa na nafasi kubwa zaidi katika maamuzi yanayohusu amani na usalama wa dunia.

    Na katika UNGA ya mwaka huu, Erdoğan amerudisha hoja hiyo mezani: je, mfumo uliojengwa mwaka 1945 bado unaweza kuiwakilisha dunia ya 2026?

    Chanzo: Reuters, Umoja wa Mataifa

  • Mfalme Abdullah UNGA: Aweka Palestina Katikati ya Amani ya Mashariki ya Kati

    Mfalme Abdullah UNGA: Aweka Palestina Katikati ya Amani ya Mashariki ya Kati

    NEW YORK — Mfalme Abdullah II wa Jordan ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) mjini New York kuweka suala la Palestina katika kiini cha mjadala kuhusu mustakabali wa amani na usalama wa Mashariki ya Kati.

    Mfalme Abdullah amesisitiza msimamo wa Jordan kwamba amani ya kudumu katika eneo hilo haiwezi kujengwa bila suluhisho la kisiasa linalohakikisha haki za Wapalestina na kuwepo kwa taifa lao huru.

    Ujumbe huo unaendeleza msimamo ambao Amman imekuwa ikiutetea katika Umoja wa Mataifa: suluhisho la mataifa mawili ndilo msingi wa kufikia mwisho wa kudumu wa mgogoro wa Israel na Palestina.

    Gaza na gharama ya vita

    Gaza imekuwa sehemu muhimu ya ujumbe wa Jordan katika mjadala wa kimataifa.

    Mfalme Abdullah amekuwa akionya kwamba kuendelea kwa vita, vifo vya raia na hali mbaya ya kibinadamu hakutengenezi mazingira ya usalama wa muda mrefu kwa Wapalestina, Israel wala eneo zima.

    Jordan imeendelea kutaka misaada ya kibinadamu iwafikie Wapalestina na sheria za kimataifa na za kibinadamu ziheshimiwe.

    Katika hotuba yake ya UNGA mwaka uliopita, Abdullah alieleza kuchoshwa kwake na kurudia kuzungumzia mgogoro huo mwaka baada ya mwaka huku Wapalestina wakiendelea kukabiliwa na vita na mateso. Msimamo huo umeendelea kuwa msingi wa diplomasia ya Jordan kuhusu Gaza.

    Taifa la Palestina

    Kwa Jordan, suala hilo haliishii katika kusitisha mapigano.

    Amman inataka kuwepo njia ya kisiasa inayoaminika kuelekea taifa huru la Palestina, sambamba na Israel, kwa msingi wa suluhisho la mataifa mawili.

    Jordan pia ina nafasi maalumu katika suala la Jerusalem kutokana na jukumu la kifalme la Hashemite katika maeneo matakatifu ya Kiislamu na Kikristo mjini humo. Serikali ya Jordan imekuwa ikionya dhidi ya hatua zinazoweza kubadilisha hali ya kihistoria na kisheria katika maeneo hayo, hususan Msikiti wa Al-Aqsa/Al-Haram Al-Sharif.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Mashariki ya Kati

    Hoja pana ya Mfalme Abdullah ni kwamba mgogoro wa Palestina hauwezi kutazamwa kama tatizo lililotengwa na changamoto nyingine za eneo.

    Jordan imekuwa ikisema kuwa bila suluhisho la kisiasa, mzunguko wa vita unaweza kuendelea kuzaa migogoro mipya, kuimarisha misimamo mikali na kudhoofisha usalama wa kikanda.

    Hilo lina uzito zaidi mwaka huu wakati Mashariki ya Kati inakabiliwa na migogoro kadhaa kwa wakati mmoja, huku mvutano unaohusisha Iran, Marekani, Israel na mataifa mengine ukiendelea kutawala sehemu kubwa ya diplomasia ya UNGA.

    Kwa ujumbe wa Mfalme Abdullah, swali linalobaki mbele ya viongozi waliokusanyika New York si tu namna ya kusimamisha vita vya sasa, bali namna ya kujenga mfumo ambao hautairudisha Mashariki ya Kati katika mzunguko mwingine wa vita.

    Kwa Jordan, njia hiyo inaanzia Palestina.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa, Serikali ya Jordan

  • Guterres Aonya Dunia Katika Hotuba Yake ya Mwisho UNGA

    Guterres Aonya Dunia Katika Hotuba Yake ya Mwisho UNGA

    NEW YORK — Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, António Guterres, ametumia hotuba yake ya mwisho mbele ya Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa akiwa madarakani kutoa wito kwa viongozi wa dunia kukomesha migogoro, kurekebisha taasisi za kimataifa na kuweka mfumo madhubuti wa kusimamia hatari zinazotokana na akili bandia (AI).

    Guterres ametoa hotuba hiyo Jumanne, Septemba 22, wakati wa ufunguzi wa mjadala mkuu wa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York. Muhula wake wa pili na wa mwisho kama Katibu Mkuu unamalizika Desemba 31, 2026.

    Katika hotuba hiyo, Guterres ameonya kuhusu kuongezeka kwa migawanyiko ya kijiografia na kisiasa duniani, huku vita na migogoro ikiendelea katika maeneo mbalimbali. Amesisitiza umuhimu wa diplomasia na ushirikiano wa kimataifa badala ya matumizi ya nguvu katika kutatua migogoro.

    Gaza na suluhisho la mataifa mawili

    Kuhusu Israel na Palestina, Guterres amerudia msimamo wake wa kutaka suluhisho la mataifa mawili, akisisitiza haja ya kuwa na Israel na Palestina zinazoishi pamoja kwa amani na usalama.

    Kauli hiyo imekuja wakati suala la Palestina likitarajiwa kuwa moja ya mada kubwa katika mkutano wa mwaka huu wa UNGA, sambamba na migogoro mingine ya Mashariki ya Kati.

    AI yahitaji usimamizi wa kimataifa

    Guterres pia ameweka mkazo mkubwa katika maendeleo ya akili bandia. Ametaka kuwepo mfumo wa kimataifa wa kusimamia hatari zinazoweza kutokana na teknolojia hiyo, ukiungwa mkono na uangalizi huru na unaoaminika.

    Kwa mtazamo wake, kasi ya maendeleo ya teknolojia inalazimisha mataifa kujenga mifumo ya ushirikiano ambayo inaweza kukabiliana na hatari zake bila kuzuia manufaa yanayoweza kupatikana.

    Mabadiliko ya tabianchi

    Katibu Mkuu huyo pia amezitaka nchi kuongeza hatua dhidi ya mabadiliko ya tabianchi na amesisitiza kanuni kwamba wanaochafua mazingira wanapaswa kubeba gharama za athari wanazosababisha.

    Ameunganisha changamoto za tabianchi, teknolojia, vita na migawanyiko ya kisiasa na hoja pana zaidi: kwamba taasisi zilizoundwa katika mazingira ya dunia ya miongo kadhaa iliyopita zinahitaji kubadilishwa ili ziweze kukabiliana na hali ya sasa.

    Mwisho wa miaka 10 katika uongozi wa UN

    Hotuba hiyo imekuwa na uzito wa pekee kwa kuwa ndiyo hotuba yake ya mwisho katika mjadala mkuu wa Baraza Kuu akiwa Katibu Mkuu.

    Guterres alianza kuiongoza UN Januari 2017 na, baada ya mihula miwili, ataondoka madarakani mwishoni mwa mwaka huu.

    Akiwa anakaribia mwisho wa miaka yake 10 katika nafasi hiyo, ujumbe wake kwa viongozi waliokusanyika New York umejikita katika hoja moja kuu: dunia inaweza kuwa inabadilika kwa kasi, lakini changamoto zake haziwezi kutatuliwa na nchi zikifanya kazi kila moja peke yake.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa, Reuters