Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Iran

  • Marekani Yalegeza Masharti kwa Makubaliano ya Nyuklia na Iran

    Marekani Yalegeza Masharti kwa Makubaliano ya Nyuklia na Iran

    Marekani imeonyesha kulegeza msimamo wake kuhusu masharti ya kufikia makubaliano mapya ya nyuklia na Iran, baada ya Makamu wa Rais JD Vance kusema Washington haitaki tena kusisitiza kusitishwa kabisa kwa urutubishaji wa uranium, bali inapinga urutubishaji wa kiwango cha juu unaoweza kuhusishwa na kutengeneza silaha za nyuklia.

    Kwa mujibu wa Al Jazeera, Vance amesema Iran inapaswa kuonyesha wazi kuwa hailengi kutengeneza silaha za nyuklia na kuhoji sababu ya Tehran kurutubisha uranium hadi asilimia 60. Kiwango hicho kiko chini ya takribani asilimia 90 kinachohusishwa na uranium ya kiwango cha silaha.

    Msimamo huo unaonekana kuwa tofauti na kauli kali za awali za Washington zilizotaka Iran kuacha kabisa urutubishaji wa uranium. Hata hivyo, Marekani bado inataka masharti makali ya uthibitishaji na udhibiti wa shughuli za nyuklia za Iran.

    Kwa upande wake, Iran imeendelea kusisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia ni wa amani na kwamba urutubishaji wa uranium ni haki yake chini ya Mkataba wa Kuzuia Ueneaji wa Silaha za Nyuklia.

    Tehran pia inataka kuondolewa kwa vikwazo vya kiuchumi, kufunguliwa kwa mali zake zilizozuiwa na kupunguzwa kwa mashinikizo ya kijeshi kabla ya makubaliano mapya kufikiwa. Rais Masoud Pezeshkian amesema mazungumzo hayana maana ikiwa yataendelea sambamba na mashinikizo na mashambulizi.

    Tofauti kubwa kati ya pande hizo sasa inaonekana kuwa juu ya kiwango cha urutubishaji kinachokubalika, mfumo wa ukaguzi na mpangilio wa hatua zinazopaswa kuchukuliwa kabla ya makubaliano yoyote mapya kutekelezwa.

    Chanzo: Al Jazeera.

  • Wa-Iran Watatu Washtakiwa Uingereza kwa Ujasusi

    Wa-Iran Watatu Washtakiwa Uingereza kwa Ujasusi

    Raia watatu wa Iran wamefikishwa mahakamani nchini Uingereza wakikabiliwa na mashtaka yanayohusiana na ujasusi na madai ya kupanga shambulio dhidi ya mwandishi wa habari wa Iran International.

    Kwa mujibu wa taarifa iliyoripotiwa na Clash Report, waendesha mashtaka wa Uingereza wanadai watuhumiwa hao walifanya ufuatiliaji na kukusanya taarifa zinazohusiana na mwandishi huyo.

    Watuhumiwa hao wamekana mashtaka yanayowakabili. Kesi hiyo inatarajiwa kuendelea katika mfumo wa mahakama wa Uingereza huku mamlaka zikisisitiza kuwa uchunguzi bado unaendelea.

    Tukio hilo linaongeza mvutano wa kidiplomasia na kiusalama kati ya London na Tehran, hasa kuhusu usalama wa waandishi na wapinzani wa serikali ya Iran wanaoishi Uingereza.

    Chanzo: Clash Report.

  • Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Iran inadaiwa kuwa inaweza kuwa inatoza baadhi ya meli ada ili kuruhusiwa kupita salama katika Mlango wa Hormuz, wakati usafirishaji wa mafuta kutoka Mashariki ya Kati ukiongezeka tena licha ya vita na hali tete ya usalama katika njia hiyo muhimu ya baharini.

    Michelle Brohard, mkuu wa sera na hatari za kijiografia katika kampuni ya kufuatilia usafirishaji wa baharini ya Kpler, amesema anashuku baadhi ya nchi zinaweza kuwa zinalipa Iran ili meli zao ziruhusiwe kupita. Amesema malipo hayo yanaweza kufikia asilimia 10 hadi 20 ya thamani ya shehena, ingawa amesisitiza kuwa hiyo ni tathmini yake na si taarifa iliyothibitishwa kwa ushahidi wa moja kwa moja.

    Takwimu za Kpler zinaonyesha mauzo ya mafuta kutoka eneo hilo yalifikia kati ya mapipa milioni 19.5 na milioni 22.5 kwa siku katika baadhi ya siku za mwisho za Septemba, zaidi ya wastani wa takribani mapipa milioni 18 kwa siku kabla ya vita. Kampuni hiyo pia inasema karibu asilimia 40 ya mafuta sasa yanaepuka Hormuz, huku sehemu kubwa ikisafirishwa kupitia mabomba ya Saudi Arabia na Falme za Kiarabu.

    Marekani, hata hivyo, tayari imekuwa ikidai kuwa Iran imeunda mfumo wa kukusanya malipo ya usafiri salama. Mwezi Septemba, Washington iliwekea vikwazo kampuni ya mali za kidijitali BitBank, ikidai ilitumiwa na mamlaka ya Iran inayohusika na usalama wa meli katika Hormuz kuhamisha fedha kwenda Tehran.

    Wataalamu waliozungumza na Al Jazeera wamesema uwezekano wa kuwepo kwa makubaliano yasiyo rasmi ya malipo hauwezi kuondolewa, lakini hakuna ushahidi wa wazi unaothibitisha kuwa Iran inaendesha mfumo rasmi na wa kudumu wa ushuru kwa meli zinazopita Hormuz.

    Vyanzo: Al Jazeera, Kpler.

  • Iran Kuongeza Umbali na Kasi ya Makombora Yake

    Iran Kuongeza Umbali na Kasi ya Makombora Yake

    Jeshi la Iran limetangaza mpango wa kuboresha uwezo wa makombora yake kwa kuongeza umbali na kasi, likisema mabadiliko ya namna Marekani inavyoendesha operesheni zake yamelazimisha Tehran kurekebisha mkakati wake wa kijeshi.

    Msemaji wa Jeshi la Iran, Brigedia Jenerali Mohammad Akraminia, amesema uzoefu wa vita vya hivi karibuni umeonyesha haja ya kuongeza uwezo wa kufikia malengo yaliyo mbali zaidi.

    Kwa mujibu wa maelezo yake, vikosi vya Marekani sasa vinafanya baadhi ya operesheni zake vikiwa hadi kilomita 1,000 kutoka pwani ya Iran, hali inayopunguza ufanisi wa baadhi ya mifumo ya sasa ya makombora ya Tehran.

    Akraminia amesema makombora yaliyotumiwa dhidi ya vituo vya kijeshi na meli wakati wa mapigano yalifanya vizuri, lakini tathmini ya kijeshi imeonyesha kuwa Iran inahitaji kuongeza uwezo wake wa mashambulizi ya masafa marefu.

    Mpango huo unaweza kuongeza mvutano katika Ghuba, hasa wakati Washington na Tehran zikiendelea kuwasiliana kupitia wapatanishi kuhusu Mlango wa Hormuz na uwezekano wa kuzuia kurejea kwa vita vikubwa.

    Vyanzo: The Cradle, Asharq Al-Awsat.

  • Iran: Marekani Haistahili Kuwa Mwenyeji wa Makao Makuu ya UN

    Iran: Marekani Haistahili Kuwa Mwenyeji wa Makao Makuu ya UN

    TEHRAN — Iran imekosoa kuendelea kuwepo kwa Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa nchini Marekani, ikisema Washington haijathibitisha kuwa mwenyeji anayefaa wa taasisi hiyo ya kimataifa.

    Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baghaei, amesema hatua za Marekani dhidi ya baadhi ya wawakilishi wa Iran zinaonyesha, kwa mtazamo wa Tehran, kutotekelezwa ipasavyo kwa wajibu wa Washington kama nchi mwenyeji wa Umoja wa Mataifa.

    Kauli hiyo imekuja baada ya mvutano kuhusu ujumbe wa Iran uliosafiri New York kuhudhuria mikutano ya Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Mwezi Septemba, Iran ililalamikia kucheleweshwa au kunyimwa visa kwa baadhi ya wajumbe wake pamoja na vizuizi vya usafiri vilivyowekwa kwa ujumbe huo.

    Baghaei amesisitiza kuwa kushiriki katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa ni haki ya kisheria ya Iran kama nchi mwanachama, na ameitaka Marekani kutekeleza wajibu wake kama nchi mwenyeji bila kuingiza migogoro ya kisiasa ya nchi mbili katika shughuli za taasisi hiyo.

    Marekani, kama nchi mwenyeji wa Makao Makuu ya UN mjini New York, ina majukumu chini ya makubaliano ya mwaka 1947 kuhusu makao makuu ya Umoja wa Mataifa. Washington, hata hivyo, imekuwa ikiweka vizuizi mbalimbali vya usafiri kwa baadhi ya wajumbe wa Iran huku ikisema inatekeleza wajibu wake wa nchi mwenyeji.

    Chanzo: Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran.

  • Iran: Hormuz Haitafunguliwa Hadi Masharti Saba Yatimizwe

    Iran: Hormuz Haitafunguliwa Hadi Masharti Saba Yatimizwe

    Iran imesema Mlango wa Hormuz hautafunguliwa kikamilifu hadi Marekani itimize masharti saba yaliyomo katika makubaliano ya muda yaliyofikiwa mwezi Juni, huku mvutano kuhusu usalama wa njia hiyo muhimu ya mafuta ukiendelea.

    Spika wa Bunge la Iran na mkuu wa timu ya mazungumzo, Mohammad Baqer Qalibaf, amesema Tehran haitakubali kucheleweshwa kwa utekelezaji wa makubaliano wala masharti ya upande mmoja kutoka Washington.

    Iran iliwasilisha pendekezo wakati wa Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa ambalo lingewezesha kurejeshwa kwa usafiri wa kawaida kupitia Hormuz ndani ya siku saba iwapo masharti yake yangetekelezwa. Marekani imejibu pendekezo hilo kupitia wapatanishi wa Qatar, lakini Tehran imesema bado kuna masuala yanayohitaji ufafanuzi zaidi kabla ya utekelezaji kuanza.

    Baadhi ya vipengele vilivyotajwa katika mazungumzo hayo vinahusu kusitishwa kwa mapigano, kuondolewa kwa vizuizi dhidi ya bandari za Iran na kuachiwa kwa fedha za Iran zilizozuiwa. Qalibaf hakutaja hadharani masharti yote saba moja baada ya jingine katika hotuba yake.

    Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi, hivyo kuendelea kwa mgogoro huo kuna athari kubwa kwa masoko ya nishati na biashara ya kimataifa.

    Vyanzo: Reuters, Nournews, Anadolu.