Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Iraq

  • Iran Yaitaka Iraq Kuondoa Vizuizi vya Safari za Ndege

    Iran Yaitaka Iraq Kuondoa Vizuizi vya Safari za Ndege

    TEHRAN — Iran imeitaka Iraq kuondoa vizuizi vilivyosalia kwa safari za ndege kati ya nchi hizo mbili ambavyo vimejitokeza kutokana na vikwazo vya Marekani, na kurejesha usafiri wa anga katika hali ya kawaida.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran imesema vizuizi hivyo vinaathiri mamilioni ya raia wa Iran na Iraq wanaosafiri kwa shughuli za kidini, matibabu, elimu na biashara.

    Safari kati ya Najaf na Iran zilianza kurejea mwanzoni mwa wiki baada ya Iraq kupata msamaha maalumu kutoka Hazina ya Marekani. Hata hivyo, safari zinazohusisha viwanja vya ndege vya Baghdad, Erbil na Sulaimaniyah bado zimeathiriwa.

    Kwa mujibu wa taarifa zilizoripotiwa na Al Jazeera, kampuni za kigeni zinazotoa huduma za ardhini zilikataa kuhudumia baadhi ya safari kwa kuhofia kukiuka vikwazo vya Marekani dhidi ya mashirika ya ndege ya Iran.

    Serikali ya Iraq ilikuwa imeomba msamaha kutoka Washington kwa misingi ya kibinadamu, ikitaja safari za matibabu, elimu na ziara za kidini. Reuters iliripoti kuwa Iraqi Airways imepata msamaha wa mwezi mmoja unaoruhusu kurejeshwa kwa baadhi ya safari kwenda Iran, ukiwa na uwezekano wa kuongezwa.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran imekosoa utekelezaji wa vikwazo vya Marekani nje ya mipaka yake na kuitaka Baghdad kuchukua hatua zinazolinda maslahi ya raia wa nchi hizo mbili.

    Vyanzo: Al Jazeera, Reuters, Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran.

  • Wanajeshi Waondoka Iraq, Marekani Yabaki na Ushawishi wa Mapato ya Mafuta

    Wanajeshi Waondoka Iraq, Marekani Yabaki na Ushawishi wa Mapato ya Mafuta

    BAGHDAD, IRAQ — Marekani imekamilisha kuondoa vikosi vyake katika vituo vya mwisho nchini Iraq, lakini Washington bado ina ushawishi mkubwa juu ya mfumo unaosimamia mapato ya mafuta ya nchi hiyo kupitia Benki ya Hifadhi ya Shirikisho ya New York.

    Kwa mujibu wa ripoti ya Reuters ya Septemba 30, mapato ya mauzo ya mafuta ya Iraq, ambayo yanachangia takribani asilimia 90 ya bajeti ya serikali, yanaendelea kupita katika akaunti ya Benki Kuu ya Iraq iliyoko Federal Reserve Bank of New York. Mfumo huo una mizizi katika utaratibu ulioanzishwa baada ya uvamizi wa Marekani mwaka 2003.

    Mfumo Ulianzaje?

    Baada ya kuanguka kwa serikali ya Saddam Hussein, Mamlaka ya Muda ya Muungano iliyoongozwa na Marekani iliunda Development Fund for Iraq (DFI), iliyowekwa katika Federal Reserve Bank of New York. Mfuko huo ulikusanya mapato ya mafuta kwa ajili ya ujenzi na maendeleo ya Iraq na pia kulinda fedha hizo dhidi ya madai ya wadai na kesi zinazohusiana na utawala uliopita.

    Baadaye mfumo huo ulibadilishwa na fedha kuwekwa katika akaunti ya Benki Kuu ya Iraq katika New York Fed. Reuters inasema utaratibu huu umeendelea kuwa sehemu muhimu ya namna Iraq inavyopokea na kutumia mapato yake ya mafuta.

    Washington Yapata Ushawishi Mkubwa

    Kwa sababu uchumi na bajeti ya Iraq hutegemea sana mafuta, uwezo wa kupata dola kupitia mfumo wa kifedha wa Marekani unaipa Washington ushawishi mkubwa katika mahusiano yake na Baghdad.

    Reuters imeripoti kuwa mwaka 2020, wakati Bunge la Iraq lilipotaka vikosi vya Marekani viondoke nchini humo, Washington ilitishia kuzuia Iraq kufikia akaunti yake ya mapato ya mafuta katika New York Fed.

    Mfumo huo pia umeipa Marekani uwezo wa kusimamia kwa karibu mtiririko wa dola kwenda Iraq, hasa katika juhudi za kuzuia fedha kufikia taasisi na watu waliowekewa vikwazo, wakiwemo wanaohusishwa na Iran.

    Iraq Yasitisha Minada ya Dola

    Kwa miaka mingi, Benki Kuu ya Iraq ilitumia mfumo wa minada ya dola kuzipatia benki na wafanyabiashara fedha za kigeni kwa ajili ya biashara na uagizaji wa bidhaa.

    Hata hivyo, mfumo huo ulikosolewa kwa madai kwamba baadhi ya dola zilikuwa zikisafirishwa kwenda nchi jirani na kufikia wahusika waliowekewa vikwazo. Chini ya shinikizo la Marekani, Iraq ilisitisha mfumo rasmi wa minada ya dola mwaka 2025 na kuhamia mfumo wa miamala unaohusisha benki za kibiashara na taasisi za kimataifa.

    Baghdad Yaona Faida Katika Mfumo

    Licha ya ushawishi unaopatikana kwa Washington, maafisa wa Iraq waliozungumza na Reuters wamesema mfumo huo una faida kwa Baghdad. Wanasema unalinda mapato ya taifa dhidi ya madai ya nje na misukosuko ya kifedha, unarahisisha upatikanaji wa dola kwa biashara na uagizaji wa bidhaa, na kusaidia uthabiti wa kiwango cha ubadilishaji wa fedha.

    Kwa mtazamo huo, kuwekwa kwa mapato katika mfumo wa Marekani si suala la ushawishi wa kisiasa pekee, bali pia ni sehemu ya miundombinu ya kifedha ambayo Iraq imeitegemea kwa zaidi ya miongo miwili.

    Wanajeshi Waondoka, Ushawishi Wabaki

    Kuondoka kwa vikosi vya Marekani kunafunga sura kubwa ya uwepo wa kijeshi ulioanza kwa uvamizi wa mwaka 2003. Hata hivyo, mfumo wa mapato ya mafuta unaonyesha kuwa uhusiano wa Washington na Baghdad hauishii katika masuala ya kijeshi.

    Kwa Iraq, changamoto sasa ni kusawazisha faida za kuendelea kupata huduma za mfumo wa kifedha wa Marekani na juhudi zake za kuongeza uhuru wa kiuchumi na kifedha.

    Chanzo: Reuters, Septemba 30, 2026.

  • Wanajeshi wa Marekani Wakamilisha Kuondoka Iraq

    Wanajeshi wa Marekani Wakamilisha Kuondoka Iraq

    BAGHDAD — Vikosi vya Marekani vimekamilisha kuondoka katika kambi zao zilizosalia nchini Iraq Septemba 30, 2026, hatua inayotekeleza ratiba iliyokubaliwa kati ya Baghdad na Washington mwaka 2024 kuhusu kumaliza shughuli za kijeshi za muungano wa kimataifa unaoongozwa na Marekani dhidi ya kundi la Daesh (ISIS).

    Kuondoka huko kunafunga awamu nyingine ya uwepo wa kijeshi wa Marekani nchini Iraq, miaka 23 baada ya uvamizi wa mwaka 2003. Vikosi vya Marekani viliondoka mwaka 2011, lakini vilirejea chini ya miaka mitatu baadaye kusaidia vikosi vya Iraq kupambana na Daesh.

    Hatua hiyo inaweka jukumu kubwa zaidi kwa vikosi vya usalama vya Iraq katika ufuatiliaji, ujasusi na operesheni dhidi ya mabaki ya Daesh. Baadhi ya maafisa wa usalama wa Iraq na eneo la Kurdistan wameeleza wasiwasi kwamba seli za kundi hilo bado zinaweza kutumia mianya ya kiusalama kujipanga upya.

    Kwa upande mwingine, kuondoka kwa vikosi vya muungano hakumaanishi moja kwa moja kukoma kwa mahusiano yote ya kijeshi kati ya Baghdad na Washington. Iraq na Marekani zinaweza kuendelea na ushirikiano wa kiusalama kupitia mahusiano ya nchi mbili.

    Kuondoka kwa vikosi hivyo pia kunabadilisha mazingira ya kiusalama na kisiasa nchini Iraq, ambako Marekani na Iran zimekuwa na ushawishi mkubwa kwa miaka mingi. Serikali ya Baghdad imekuwa ikisisitiza mamlaka ya taifa katika kusimamia usalama wake.

    Chanzo: Serikali ya Iraq; Reuters.

  • Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Pendekezo hilo liliwasilishwa Tehran na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya kukutana na Rais Donald Trump mjini Washington, lakini Iran ikasema halikutoa suluhisho kuhusu udhibiti wa Mlango-Bahari wa Hormuz.

    TEHRAN, IRAN — Iran imekataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano, lililowasilishwa na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya ziara yake katika Ikulu ya White House na mkutano na Rais wa Marekani Donald Trump.


    Kwa mujibu wa ripoti ya The New York Times, iliyonukuu maafisa wa Iran na Iraq wenye ufahamu wa mazungumzo hayo, al-Zaidi alibeba pendekezo hilo kwenda Tehran na kulifikisha kwa viongozi wakuu wa Iran. Maelezo kamili ya mpango huo hayajawekwa wazi hadharani.


    Maafisa wa Iran walieleza pendekezo hilo kuwa la muda na kusema halikushughulikia moja ya masuala makuu katika mgogoro huo: udhibiti na usalama wa Mlango-Bahari wa Hormuz. Kwa sababu hiyo, Tehran haikuwa tayari kulikubali kama msingi wa kusimamisha operesheni za kijeshi.


    Mlango-Bahari wa Hormuz ni njia muhimu ya kimkakati inayotumiwa kusafirisha sehemu kubwa ya mafuta na gesi kutoka Ghuba kwenda katika masoko ya dunia. Udhibiti wake umekuwa miongoni mwa masuala yanayozusha mvutano mkubwa kati ya Iran na Marekani.


    Ripoti hiyo imekuja wakati Marekani ikiendelea na mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na miundombinu ya Iran, huku Trump akisema yuko karibu kufanya uamuzi kuhusu uwezekano wa kuanzisha shambulizi kubwa zaidi.


    Kwa mujibu wa maafisa wawili wa Iran walionukuliwa katika ripoti hiyo, Tehran imeonya kuwa mashambulizi makubwa zaidi ya Marekani yanaweza kuifanya Iran kupanua mapigano katika eneo lote. Hatua zinazotajwa ni pamoja na kulenga Tel Aviv na kuliomba kundi la Wahouthi nchini Yemen kujaribu kufunga Mlango-Bahari wa Bab al-Mandab.
    Hata hivyo, kauli hizo zilitolewa na maafisa ambao hawakutajwa majina, na hazijatangazwa kama sera rasmi ya serikali ya Iran. Kwa hiyo, zinapaswa kutazamwa kama onyo lililoripotiwa katika mazingira ya mazungumzo ya siri, si tangazo rasmi la operesheni mpya.


    Wahouthi tayari wametangaza hatua za kuzuia meli zinazohusishwa na Saudi Arabia katika Bahari Nyekundu, jambo ambalo limeongeza hofu kuhusu usalama wa usafirishaji kupitia Bab al-Mandab. Reuters pia imeripoti madai kwamba Iran imeongeza msaada wa kijeshi kwa kundi hilo, ingawa Tehran imekanusha baadhi ya maelezo kuhusu madhumuni ya safari na watu waliotumwa Yemen.

  • Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, Afanya Ziara Rasmi Nchini Iraq

    Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, Afanya Ziara Rasmi Nchini Iraq

    BAGHDAD, IRAQ – Waziri wa Mambo ya Nje wa Jamhuri ya Kiislamu ya Iran, Sayyid Abbas Araghchi, amewasili jijini Baghdad, Iraq, hii leo Jumapili kwa ajili ya ziara rasmi ya kikazi yenye lengo la kuimarisha ushirikiano kati ya mataifa hayo mawili.

    Katika ziara hiyo, Waziri Araghchi anatarajiwa kufanya mazungumzo ya kina na viongozi wa ngazi za juu wa serikali ya Iraq. Ajenda kuu ya mazungumzo hayo inajikita katika kuimarisha uhusiano wa pande mbili, pamoja na kujadili masuala tete ya kiusalama na kisiasa yanayoendelea katika kanda hii na kimataifa kwa ujumla.

    Aidha, vyanzo vya kidiplomasia vinaeleza kuwa ziara hii ina uzito wa kipekee, kwani inalenga kuratibu maandalizi muhimu na mamlaka husika nchini Iraq. Maandalizi haya yanahusiana na sherehe za mazishi ya kiongozi shahidi wa Mapinduzi ya Kiislamu, ambazo zinatarajiwa kufanyika katika maeneo matakatifu (Atabat) nchini humo.

    Ziara hii inaonekana kama hatua nyingine muhimu ya Iran katika kuimarisha ushirikiano wake na mataifa jirani, hususan katika nyakati hizi za mabadiliko ya kijiopolitika katika eneo la Mashariki ya Kati.

  • Maswali yaibuka kuhusu uwenyeji wa Marekani wa Kombe la dunia baada ya mchezaji wa Iraq atiwa mbaroni masaa 7

    Maswali yaibuka kuhusu uwenyeji wa Marekani wa Kombe la dunia baada ya mchezaji wa Iraq atiwa mbaroni masaa 7

    Shirikisho la Mpira wa Miguu Duniani (FIFA) limeingia kwenye darubini baada ya mfungaji bora wa timu ya taifa ya Iraq kuzuiliwa kwa saa saba nchini Marekani akichukuliwa kama mshukiwa.

    Tukio hili limezua hofu na mijadala mikali kuhusu namna mataifa mengine, yakiwemo Iran, na mashabiki wao watakavyopokelewa katika mashindano hayo yajayo. Wakati maandalizi ya Qatar yalikosolewa vikali kwa miaka mingi, wadau sasa wanataka Marekani iwekewe viwango vilevile vya uangalizi na uwajibikaji. Je, Rais Gianni Infantino amehakikisha usawa kwa washiriki wote? Safari ya kuelekea 2026 imeanza kwa maswali mazito kuhusu ukarimu wa mwenyeji.