Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Kenya

  • Oburu Oginga Odinga Akanusha Taarifa za Kifo Chake

    Oburu Oginga Odinga Akanusha Taarifa za Kifo Chake

    Dkt. Oburu Oginga Odinga amekanusha taarifa zinazosambaa mitandaoni zikidai kuwa amefariki dunia.

    Oburu Oginga Odinga amesema taarifa hizo si za kweli na amesisitiza kuwa yuko hai na anaendelea vizuri.

    Ameeleza kuwa kwa sasa anaendelea kufuata ushauri wa madaktari na hajatoa dalili yoyote kwamba hali yake imebadilika kwa kiwango kinachothibitisha taarifa hizo za kifo.

    Kauli yake imekuja baada ya uvumi huo kusambaa kwa kasi katika mitandao ya kijamii na kuzua taharuki miongoni mwa wafuasi na wananchi.

    Oburu Oginga Odinga ameomba umma kupuuza taarifa hizo na kutegemea taarifa rasmi kuhusu hali yake.

  • Kenya Yathibitisha Kisa cha Kwanza cha Ebola

    Kenya Yathibitisha Kisa cha Kwanza cha Ebola

    Wizara ya Afya nchini Kenya imethibitisha kisa cha kwanza cha Ebola, kikihusisha raia wa Kenya aliyekuwa akiishi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo kabla ya kusafiri hadi Nairobi kupitia Uganda.

    Waziri wa Afya, Aden Duale, amesema mgonjwa huyo alifariki Jumatatu baada ya kuugua, huku mamlaka za afya zikianza ufuatiliaji wa watu waliowahi kuwa karibu naye.

    Kwa mujibu wa wizara, hadi sasa watu 28 waliokuwa na mawasiliano ya karibu na mgonjwa huyo wametambuliwa na wanaendelea kufuatiliwa na wataalamu wa afya.

    Mamlaka pia zinaendelea kuwatafuta watu wengine 27 ambao walikuwa katika safari moja na mgonjwa huyo wakati akisafiri kuelekea Nairobi.

    Wizara ya Afya imesema juhudi za ufuatiliaji na udhibiti wa maambukizi zinaendelea, huku wananchi wakitarajiwa kupewa taarifa zaidi kadri uchunguzi unavyoendelea.

    Chanzo: Wizara ya Afya Kenya.

  • SHA na HMIS: Mfumo Mpya wa Afya Kenya Unavyobadilika

    SHA na HMIS: Mfumo Mpya wa Afya Kenya Unavyobadilika

    NAIROBI — Kenya inaendelea na hatua mpya ya mageuzi ya mfumo wa afya kwa kuhamisha vituo vya matibabu kutoka SHA Provider Portal kwenda katika mifumo ya Health Management Information System (HMIS), hatua inayolenga kupunguza urudufu wa taarifa, kuharakisha huduma na kuimarisha usimamizi wa madai ya malipo.

    Kwa wananchi wengi, majina SHA na HMIS yanaweza kuonekana kuwa kitu kimoja, lakini yana majukumu tofauti. Social Health Authority (SHA) ndiyo taasisi inayosimamia ufadhili wa huduma za afya, huku HMIS ikiwa mfumo unaotumiwa na hospitali kurekodi taarifa za wagonjwa, huduma walizopata na madai yanayowasilishwa kwa SHA.

    SHA ni nini?

    SHA ilianzishwa kuchukua nafasi ya NHIF katika mfumo mpya wa Taifa Care. Inasimamia ufadhili wa huduma za afya na mikataba na watoa huduma, ikiwa ni sehemu ya juhudi za Kenya kufikia huduma za afya kwa wote.

    Hospitali na vituo vya afya vinavyoshirikiana na SHA huwasilisha madai ya malipo baada ya kutoa huduma kwa wagonjwa wanaostahili. Kwa hiyo, utendaji wa SHA unategemea kwa kiasi kikubwa ubora wa taarifa zinazotolewa na vituo vya afya.

    HMIS ni nini?

    HMIS ni mfumo wa kidijitali unaotumiwa ndani ya vituo vya afya kusimamia taarifa za wagonjwa, uchunguzi, matibabu, vipimo, dawa na madai ya malipo.

    Waziri wa Afya Aden Duale amesema moja ya sababu kuu za kuhama kutoka SHA Provider Portal ni kwamba hospitali nyingi zilikuwa zikilazimika kutumia mfumo wao wa HMIS na kisha kuingiza taarifa hizo tena katika portal ya SHA. Hali hiyo ilikuwa ikiongeza kazi za kiutawala na wakati mwingine kuongeza muda wa kusubiri kwa wagonjwa.

    Kwa nini mfumo unabadilishwa?

    Serikali inataka hospitali zitumie mifumo iliyothibitishwa na Digital Health Agency inayoweza kuwasiliana moja kwa moja na mifumo ya SHA. Hii inatarajiwa kupunguza kuingiza taarifa mara mbili na kuwezesha uthibitishaji wa wagonjwa, uwasilishaji wa madai na ubadilishanaji wa taarifa za afya kufanyika kwa njia ya kidijitali.

    Wizara ya Afya imesema SHA HMIS itasaidia uthibitishaji wa wagonjwa kwa wakati halisi, usimamizi wa madai ya kielektroniki, uthibitishaji wa watoa huduma na ubadilishanaji salama wa taarifa za afya.

    Serikali pia inatarajia mfumo huo kusaidia kupunguza madai yasiyo halali na kuongeza uwazi na uwajibikaji katika matumizi ya fedha za afya.

    Uhamaji umefikia wapi?

    Kufikia Oktoba 1, 2026, Wizara ya Afya ilisema vituo vyote 6,427 vya umma vya Level 2 hadi Level 4 vilikuwa vimekamilisha uhamaji kwenda HMIS. Katika vituo vya Level 5, vinne vilikuwa vimekamilisha uhamaji huku vingine 23 vikiwa katika hatua tofauti za utekelezaji.

    Serikali pia inasaidia vituo 518 vya afya vinavyomilikiwa na taasisi za kidini kufunga na kuhamia HMIS. Kufikia Oktoba 1, vituo 38 kati ya hivyo vilikuwa vimekamilisha mchakato.

    Digital Health Agency pia imeanza kuthibitisha mifumo ya HMIS inayotumiwa na hospitali binafsi ili kuhakikisha inakidhi viwango vya kitaifa vya usalama na ubadilishanaji wa taarifa.

    Deadline imeongezwa

    Serikali awali ilikuwa imeweka Septemba 30 kama mwisho wa uhamaji, lakini Wizara ya Afya iliongeza muda hadi Oktoba 30, 2026 kwa vituo ambavyo bado havijakamilisha mchakato.

    Duale amesema wagonjwa hawapaswi kunyimwa huduma kwa sababu kituo hakijakamilisha uhamaji wa mfumo, na serikali itaendelea kutoa msaada wa kiufundi katika kipindi cha mpito.

    SHA na HMIS zinahusianaje?

    Njia rahisi ya kuelewa ni kwamba SHA ndiyo inayosimamia ufadhili na malipo, wakati HMIS ndiyo inayorekodi huduma inayotolewa na hospitali.

    Hospitali inapomhudumia mgonjwa, taarifa za huduma huingizwa katika HMIS. Mfumo huo unapaswa kuwasiliana na miundombinu ya kidijitali ya taifa ili uthibitishaji na madai ya malipo yaweze kushughulikiwa na SHA bila hospitali kurudia kuingiza taarifa katika mifumo tofauti.

    Changamoto zinazobaki

    Mabadiliko hayo yanakuja wakati watoa huduma wakiendelea kuibua masuala kuhusu ucheleweshaji wa madai, uthabiti wa mifumo, pre-authorisation, tariffs na utayari wa baadhi ya vituo kuhamia katika mfumo wa kidijitali.

    SHA imezindua pia mfumo mpya wa mikataba wa HAKIKA kwa kipindi cha 2026–2029, unaolenga kuweka masharti ya wazi kuhusu malipo, viwango vya huduma na utatuzi wa migogoro kati ya SHA na watoa huduma.

    Kwa upande mwingine, mafanikio ya HMIS yatategemea uwezo wa mifumo kufanya kazi kwa uthabiti, upatikanaji wa intaneti, vifaa vya kutosha, mafunzo ya wahudumu na usalama wa taarifa za wagonjwa.

    Kipimo halisi ni huduma kwa mgonjwa

    Hatimaye, mafanikio ya SHA na HMIS hayatapimwa kwa idadi ya mifumo iliyozinduliwa pekee. Kipimo kikubwa kitakuwa ikiwa mgonjwa anapata huduma bila kucheleweshwa kwa sababu ya hitilafu za mfumo, na ikiwa hospitali zinazotoa huduma halali zinalipwa kwa wakati.

    Ikiwa uhamaji huo utafanikiwa kupunguza urudufu wa taarifa, kuharakisha madai na kuongeza uwazi, unaweza kuwa hatua muhimu katika mageuzi ya Taifa Care. Lakini changamoto za teknolojia, malipo na utekelezaji zitaendelea kuwa sehemu muhimu ya mjadala kuhusu mustakabali wa mfumo wa afya wa Kenya.

    Vyanzo: Wizara ya Afya Kenya, Digital Health Agency, Social Health Authority, Kenya News Agency na The Star.

  • Wahadhiri Kenya Waanza Mgomo Baada ya Mazungumzo Kuvunjika

    Wahadhiri Kenya Waanza Mgomo Baada ya Mazungumzo Kuvunjika

    NAIROBI — Wahadhiri na wafanyakazi wengine wa vyuo vikuu vya umma nchini Kenya wameanza mgomo wa kitaifa leo Oktoba 2 baada ya mazungumzo kuhusu mkataba mpya wa pamoja wa mishahara wa 2025–2029 kushindwa kufikia makubaliano.

    Vyama vya wafanyakazi vimesema mazungumzo na Inter-Public Universities Councils Consultative Forum (IPUCCF) yalivunjika baada ya pande hizo kutofautiana kuhusu fedha zinazohitajika kutekeleza Collective Bargaining Agreement (CBA).

    Universities Academic Staff Union (UASU) ilikuwa imetoa notisi ya siku saba, ikisema mgomo ungeanza Oktoba 2 iwapo serikali, mabaraza ya vyuo vikuu na Hazina ya Taifa hazingetoa makubaliano ya fedha yanayokubalika.

    UASU pia imeishutumu serikali kwa kutotekeleza kikamilifu makubaliano ya kurejea kazini yaliyotiwa saini Novemba 5, 2025.

    Kwa mujibu wa taarifa za vyombo vya habari vya Kenya, vyama vya wafanyakazi vilikataa pendekezo la hivi karibuni la waajiri, vikisema halitoshelezi mahitaji ya mkataba huo wa miaka minne.

    Mgomo huo unatarajiwa kuvuruga masomo na shughuli nyingine katika vyuo vikuu vya umma wakati wanafunzi wakiendelea na muhula wa masomo wa 2026.

    Vyanzo: Daily Nation, The Star, UASU.

  • Kenya Yapata Leseni ya Kutengeneza Dawa Mpya ya Kuzuia VVU

    Kenya Yapata Leseni ya Kutengeneza Dawa Mpya ya Kuzuia VVU

    NAIROBI, KENYA — Kampuni ya Universal Corporation Limited (UCL) ya Kenya imepata leseni ya kutengeneza toleo la gharama nafuu la alimatravir, dawa mpya inayofanyiwa majaribio kwa ajili ya kuzuia maambukizi ya Virusi vya UKIMWI (VVU).

    Hatua hiyo inaiweka Kenya miongoni mwa nchi tatu za Afrika zilizochaguliwa kushiriki mapema katika maandalizi ya uzalishaji wa dawa hiyo, pamoja na Uganda na Afrika Kusini.

    Kampuni ya MSD, inayojulikana pia kama Merck, imetoa leseni kwa wazalishaji saba wa dawa duniani. Watatu wako Afrika na wanne India, kwa lengo la kuwezesha upatikanaji wa alimatravir katika nchi 129 zenye kipato cha chini na cha kati.

    Kidonge Kimoja kwa Mwezi

    Alimatravir, inayojulikana kitaalamu kama MK-8527, inatengenezwa kwa ajili ya watu wasio na VVU ili kupunguza uwezekano wa kupata maambukizi. Iwapo itathibitishwa kuwa salama na yenye ufanisi, itakuwa chaguo la kinga linalotumiwa kwa kumeza kidonge kimoja kila mwezi.

    Dawa hiyo ipo katika hatua ya tatu ya majaribio ya kitabibu. Mojawapo ya tafiti zake inahusisha wanawake na wasichana nchini Kenya, Uganda na Afrika Kusini, huku matokeo yakitarajiwa mwaka 2027.

    Afrika Kushiriki Mapema Katika Uzalishaji

    Kwa mujibu wa UNAIDS, kampuni zilizochaguliwa Afrika ni Universal Corporation Limited ya Kenya, Quality Chemical Industries Limited ya Uganda na Aspen Pharmacare ya Afrika Kusini.

    Makubaliano ya leseni yamefanyika kabla ya kukamilika kwa majaribio ili kampuni hizo ziweze kujiandaa kwa uzalishaji, taratibu za udhibiti na usambazaji.

    UNAIDS imesisitiza umuhimu wa kuhakikisha dawa mpya zinapatikana kwa bei nafuu na kwa wakati katika nchi zinazohitaji huduma za kuzuia VVU.

    Hata hivyo, leseni ya uzalishaji haimaanishi kuwa alimatravir imeidhinishwa kwa matumizi ya umma. Dawa hiyo itahitaji kukamilisha majaribio na kupata vibali vya mamlaka husika kabla ya kuuzwa au kutolewa kwa wananchi.

    Vyanzo: Daily Nation; UNAIDS; MSD; Taasisi za Afya za Marekani (NIH).

  • Kenya na Uganda Zatajwa Miongoni mwa Nchi Zilizosusia Hotuba ya Netanyahu

    Kenya na Uganda Zatajwa Miongoni mwa Nchi Zilizosusia Hotuba ya Netanyahu

    NEW YORK, MAREKANI — Kenya, Uganda, Somalia, Djibouti na Eritrea ni miongoni mwa nchi zilizotajwa katika orodha zilizosambazwa kuhusu wajumbe walioondoka kwenye ukumbi wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa wakati Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akianza hotuba yake Alhamisi, Septemba 24, 2026.

    Makumi ya wajumbe waliondoka ukumbini katika tukio lililoripotiwa na Reuters na AFP. Ujumbe wa Palestina katika Umoja wa Mataifa ulikuwa umehimiza uwakilishi wa nchi nyingine kushiriki katika hatua hiyo ya kususia hotuba, wakipinga sera na operesheni za Israel.

    Nchi za Afrika Mashariki Zatajwa

    Orodha zilizochapishwa na kusambazwa zimetaja Kenya, Uganda, Somalia, Djibouti na Eritrea. Nchi nyingine za Afrika zilizotajwa ni Afrika Kusini, Senegal, Angola, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, Namibia na Msumbiji.

    Hata hivyo, hakuna orodha rasmi ya Umoja wa Mataifa iliyothibitisha kwa ukamilifu ushiriki wa kila nchi iliyotajwa. Kwa Uganda, vyombo vya habari vya ndani vimeripoti kujumuishwa kwa ujumbe wake, ingawa havikuwa na uthibitisho rasmi wa serikali wakati wa kuchapisha taarifa hiyo.

    Netanyahu Awajibu Walioondoka

    Wakati wajumbe wakiondoka, baadhi ya waliobaki walisimama na kushangilia, huku mwenyekiti wa kikao akitaka utulivu urejeshwe.

    Netanyahu aliwaita walioondoka “waoga wa kimaadili” na kuwataka wengine wenye msimamo huo waondoke pia. Katika hotuba yake, alitetea operesheni za kijeshi za Israel dhidi ya Hamas na Iran na kukataa madai ya mauaji ya kimbari Gaza.

    Muktadha na Athari

    Tukio hilo linaonyesha jinsi mgogoro wa Gaza na operesheni za Israel katika eneo la Mashariki ya Kati zinavyoendelea kuibua tofauti za kidiplomasia katika Umoja wa Mataifa. Kuondoka ukumbini ni hatua ya ishara ya kisiasa, si kura wala azimio rasmi la Baraza Kuu.

    Chanzo: Reuters; AFP; Roya News; Pulse Uganda.