Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Lango-Bahari la Hormuz

  • Iran Yawasilisha Masharti Yake kwa Marekani Kupitia Qatar

    Iran Yawasilisha Masharti Yake kwa Marekani Kupitia Qatar

    TEHRAN — Iran imewasilisha rasmi kwa Marekani masharti yake yasiyoweza kujadiliwa kwa ajili ya kurejesha diplomasia, ikitaka kusitishwa kabisa kwa hatua za uchokozi za Marekani, kuondolewa kwa kizuizi cha baharini na kuachiliwa mara moja kwa mali za Iran zilizozuiwa.

    Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baqaei, alitangaza Jumanne kwamba duru mpya ya kubadilishana ujumbe kati ya Tehran na Washington ilifanyika pembezoni mwa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, kupitia mpatanishi wa Qatar.

    “Jana, pembezoni mwa mkutano wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, katika mwendelezo wa mazungumzo kati ya Iran na Marekani yanayopitia nchi wapatanishi, duru nyingine ya kubadilishana ujumbe na kuweka mambo wazi ilifanyika kupitia mpatanishi wa Qatar,” alisema Baqaei.

    Alisisitiza kwamba ujumbe huo wa kidiplomasia uliwasilishwa kwa ukamilifu na bila utata, akibainisha kuwa mchakato huo ulichukua takribani saa mbili.

    “Katika mchakato huu, misimamo na masharti ya Iran kwa ajili ya kurejesha diplomasia yaliwasilishwa kwa upande wa Marekani kwa namna isiyoacha shaka wala utata, na isiyotoa kisingizio kwa upande wowote,” aliongeza msemaji huyo.

    Masharti ya Iran kwa Marekani

    Baqaei alieleza masharti mahsusi ambayo Washington inapaswa kuyatimiza kabla ya kupatikana kwa maendeleo yoyote yenye maana katika diplomasia, akisisitiza kwamba msimamo wa Tehran ni thabiti na uko wazi.

    “Masharti ya Iran yako wazi na yanaeleweka,” alisema Baqaei, akiyataja kuwa kusitishwa kabisa kwa hatua za uchokozi za Marekani, ikiwa ni pamoja na kizuizi cha baharini na ugaidi wa kiuchumi; kumalizika kwa vita katika maeneo yote; kuachiliwa kwa mali za Iran zilizozuiwa au kuwekewa vikwazo; na kukubaliwa kwa njia salama ya usafirishaji wa meli kama ilivyokubaliwa kati ya Iran na Oman kuhusu Lango-Bahari la Hormuz.

    Mazungumzo kupitia Qatar

    Duru hii ya karibuni ya mawasiliano ya kidiplomasia kupitia Qatar inakuja katika mazingira ambayo Iran inaelezwa kuwa na nafasi ya juu ya kimkakati kufuatia vita vya Marekani na Israel dhidi yake vilivyoanza mwishoni mwa Februari 2026.

    Licha ya juhudi za Washington kuweka kizuizi cha baharini na kuendesha kampeni ya kile kinachoitwa “ugaidi wa kiuchumi”, Majeshi ya Iran yanaelezwa kufanikiwa kudhoofisha faida ya kijeshi ya Marekani na kuchukua udhibiti wa kiutendaji wa Lango-Bahari la Hormuz.

    Masharti yaliyotajwa na Baqaei yanaendana moja kwa moja na mfumo mpana wa kimkakati uliowekwa na Baraza Kuu la Usalama wa Taifa la Iran.

    Mapema wiki hii, Meja Jenerali Mohsen Rezaei alifichua kwamba Iran imeandaa rasmi masharti saba ya kutatua mgogoro huo, ambayo yamewasilishwa kwa Marekani kupitia Pakistan, Qatar na Iraq.

    Tehran imerudia mara kadhaa kwamba zama za kutoa makubaliano ya upande mmoja zimekwisha, ikiweka wazi kwamba Marekani lazima ichukue hatua ya kwanza ili kujenga uaminifu.

  • Trump: Mazungumzo na Iran Yanaendelea Licha ya Mvutano

    Trump: Mazungumzo na Iran Yanaendelea Licha ya Mvutano

    NEW YORK — Rais wa Marekani Donald Trump amesema Washington inaendelea kufanya mazungumzo na Iran na kwamba anaamini makubaliano yanaweza hatimaye kufikiwa, huku mvutano wa kijeshi na kisiasa kati ya nchi hizo ukiendelea.

    Trump alitoa kauli hiyo mjini New York baada ya kukutana na Waziri Mkuu wa Uingereza Andy Burnham pembeni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Amesema mawasiliano na Iran yanaendelea na kwamba mazungumzo yalikuwa yakifanyika pia siku hiyo.

    Hata hivyo, Trump ameendelea kusisitiza kuwa Marekani haitakubali Iran kuwa na silaha ya nyuklia.

    Diplomasia katikati ya vitisho

    Kauli hizo zimekuja baada ya Trump kutumia hotuba yake UNGA kutoa ujumbe mkali kwa Tehran na kutetea hatua za Marekani katika vita dhidi ya Iran.

    Katika hotuba hiyo, Trump alidai hatua za Marekani zimezuia Iran kupata silaha ya nyuklia na akaonya kuhusu hatua kali zaidi iwapo makubaliano ya kumaliza vita hayatapatikana. Iran inasema mpango wake wa nyuklia una malengo ya amani na imekanusha kuwa inalenga kutengeneza silaha za nyuklia.

    New York kuwa jukwaa la mawasiliano

    Kauli ya Trump kuhusu mazungumzo inaonyesha kuwa licha ya lugha kali inayotolewa hadharani, njia za mawasiliano kati ya Washington na Tehran bado zinaendelea.

    Iran pia imeonyesha utayari wa kutumia diplomasia kutafuta mwisho wa mgogoro, huku suala la Lango-Bahari la Hormuz likiwa sehemu muhimu ya mvutano na majadiliano.

    Hivyo UNGA81 imekuwa jukwaa ambalo vita na diplomasia vinaonekana kwenda sambamba: pande zote zikisisitiza misimamo yao hadharani huku mawasiliano yakiendelea nyuma ya pazia.

    Chanzo: Reuters

  • Pezeshkian UNGA: Iran Haitasalimu Amri, Yataka Diplomasia

    Pezeshkian UNGA: Iran Haitasalimu Amri, Yataka Diplomasia

    NEW YORK — Rais wa Iran Masoud Pezeshkian amesema nchi yake haitasalimu amri katika vita na Marekani, lakini bado inaamini diplomasia inaweza kufungua njia ya kumaliza mgogoro huo.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81), Pezeshkian aliunganisha msimamo wa Iran kuhusu vita na suala la Lango-Bahari la Hormuz, ambalo limekuwa kitovu cha mvutano kati ya Tehran na Washington.

    Pezeshkian amesema haiwezekani mataifa mengine yanufaike na Hormuz wakati Iran ikinyimwa uwezo wa kutumia njia hiyo kwa usafirishaji wake. Ameonya kuwa uwepo wa kudumu wa vikosi vya kijeshi vinavyoichukulia Iran kama adui pamoja na kupanuka kwa vita hautaleta amani.

    Marekani yaondoka ukumbini

    Kwa mujibu wa Reuters, ujumbe wa Marekani uliondoka katika ukumbi wa Baraza Kuu mwanzoni mwa hotuba ya Pezeshkian. Ujumbe wa Marekani katika Umoja wa Mataifa haukuwa umejibu mara moja ombi la Reuters la kutoa maoni kuhusu hatua hiyo.

    Hotuba ya Pezeshkian imekuja siku moja baada ya Rais Donald Trump kutumia hotuba yake UNGA kutetea hatua za kijeshi za Marekani dhidi ya Iran na kuonya kuhusu hatua zaidi iwapo makubaliano hayatapatikana.

    Hormuz yaingia katikati ya diplomasia

    Kabla ya vita, takribani moja ya tano ya mafuta na gesi asilia iliyosindikwa kuwa kimiminika duniani ilikuwa ikipitia Lango-Bahari la Hormuz, jambo linalofanya usalama wa njia hiyo kuwa suala linalogusa uchumi wa dunia.

    Kauli ya Pezeshkian inaonyesha kuwa Hormuz sasa si suala la kijeshi na nishati pekee, bali pia sehemu ya majadiliano mapana kuhusu namna vita vya Iran na Marekani vinaweza kumalizika.

    Wakati Tehran ikisisitiza haitakubali kushinikizwa kijeshi, ujumbe mwingine kutoka New York ni kwamba mlango wa diplomasia bado haujafungwa.

    Chanzo: Reuters

  • Putin na Mohammed bin Salman Wazungumzia Hormuz na Bab al-Mandeb

    Putin na Mohammed bin Salman Wazungumzia Hormuz na Bab al-Mandeb

    MOSCOW — Rais wa Russia Vladimir Putin na Mwanamfalme wa Saudi Arabia Mohammed bin Salman wamejadili usalama wa Lango-Bahari la Hormuz na Bab al-Mandeb, njia mbili muhimu za kimataifa za usafirishaji wa mafuta na biashara.

    Katika mazungumzo ya simu, viongozi hao wamesisitiza umuhimu wa kuhakikisha meli zinapita kwa usalama na bila vikwazo katika njia hizo, wakati migogoro ya Mashariki ya Kati ikiendelea kuathiri usafirishaji wa bidhaa na nishati.

    Kwa mujibu wa Kremlin, Putin na Mohammed bin Salman pia wamejadili kwa kina hali ya Mashariki ya Kati na kusisitiza kuwa suluhisho la kisiasa na kidiplomasia ndiyo njia ya kushughulikia migogoro ya eneo hilo.

    Yemen yaingia katika mazungumzo

    Viongozi hao wamezungumzia pia hali ya Yemen, ambako mapigano yameongeza wasiwasi kuhusu usalama wa Bab al-Mandeb.

    Kremlin imesema Putin na Mohammed bin Salman walisisitiza umuhimu wa kusitishwa haraka kwa mapigano nchini Yemen.

    Bab al-Mandeb inaunganisha Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden, na ni njia muhimu kwa meli zinazoelekea au kutoka Mfereji wa Suez.

    Saudi yakabiliwa na njia mbili muhimu

    Mazungumzo hayo yanakuja wakati Saudi Arabia ikikabiliwa na changamoto katika njia zake muhimu za kusafirisha mafuta.

    Lango-Bahari la Hormuz limeathiriwa na vita vinavyohusisha Iran, huku hali ya Yemen ikiongeza wasiwasi kuhusu Bab al-Mandeb na njia ya Bahari Nyekundu.

    Takwimu za usafirishaji zilizoripotiwa na Reuters zinaonyesha meli mbili pekee za bidhaa zilionekana kuvuka Hormuz Jumatatu, kutoka meli 10 siku iliyotangulia. Kabla ya vita, wastani ulikuwa takribani meli kubwa 125 kwa siku.

    Katika Bab al-Mandeb, meli 26 zilivuka Jumatatu.

    Hormuz upande mmoja, Bab al-Mandeb mwingine

    Kwa Saudi Arabia, umuhimu wa njia hizo mbili unatokana pia na nafasi yake katika biashara ya mafuta duniani.

    Riyadh ina bomba la East-West Pipeline linalosafirisha mafuta kuelekea bandari ya Yanbu katika Bahari Nyekundu, likitoa njia mbadala ya Hormuz.

    Lakini usafirishaji kupitia Bahari Nyekundu unategemea pia mazingira ya usalama karibu na Bab al-Mandeb.

    Hivyo, mazungumzo ya Putin na Mohammed bin Salman yanaonyesha jinsi usalama wa Hormuz na Bab al-Mandeb unavyozidi kuunganishwa na diplomasia kuhusu Yemen, Iran na usalama mpana wa Mashariki ya Kati.

    Chanzo: Reuters, Kremlin

  • Emir wa Qatar UNGA: Ataka Diplomasia Kumaliza Mgogoro wa Ghuba

    Emir wa Qatar UNGA: Ataka Diplomasia Kumaliza Mgogoro wa Ghuba

    NEW YORK — Emir wa Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani amesema Ghuba inapitia moja ya vipindi vyake hatari zaidi, lakini amesisitiza kuwa mgogoro unaohusisha Iran bado unaweza kutatuliwa kwa mazungumzo badala ya kuendelea kwa vita.

    Katika hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Sheikh Tamim ameweka diplomasia, kufunguliwa kwa Lango-Bahari la Hormuz na kuundwa kwa mfumo wa pamoja wa usalama wa kikanda katika kiini cha ujumbe wake.

    Vita na miaka ya kuahirisha suluhisho

    Emir amesema mgogoro wa sasa haukuibuka ghafla.

    Kwa mtazamo wake, ni matokeo ya miaka ya kuahirisha utatuzi wa migogoro, kutumia suluhisho za muda na kushindwa kujenga mfumo wa usalama unaokubalika kwa mataifa ya eneo.

    Qatar imesisitiza kuwa migogoro inapaswa kutatuliwa kupitia mazungumzo na makubaliano yanayoheshimu sheria za kimataifa, mamlaka ya nchi na haki za mataifa.

    Mfumo mpya wa usalama wa kikanda

    Moja ya hoja muhimu zaidi katika hotuba hiyo ilikuwa wito wa kuanzishwa kwa mfumo wa pamoja wa usalama wa kikanda.

    Mfumo huo, kwa mujibu wa Sheikh Tamim, unapaswa kuheshimu mamlaka, usalama na mipaka ya kila taifa na kuweka utatuzi wa migogoro kwa njia za amani mbele ya matumizi ya nguvu.

    Ameonya kuwa kutokuwepo kwa mfumo huo kumeruhusu mataifa ya eneo kuvutwa katika migogoro ambayo hayakutaka kushiriki.

    Hormuz na uchumi wa dunia

    Sheikh Tamim pia alielekeza macho kwenye Lango-Bahari la Hormuz.

    Kufungwa au kuvurugika kwa njia hiyo kuna athari zinazovuka Mashariki ya Kati kwa sababu ni njia muhimu ya usafirishaji wa nishati duniani.

    Emir amesema Qatar inaamini mgogoro wa Ghuba unaweza kutatuliwa kwa njia ya kidiplomasia, ikiwemo kurejesha uhuru wa usafiri katika Hormuz.

    Wakati huo huo, Doha imesisitiza kuwa itaendelea kulinda mamlaka, ardhi na watu wake.

    Palestina bado sehemu ya picha

    Hotuba hiyo haikuishia Iran na Ghuba.

    Sheikh Tamim pia alikosoa operesheni za Israel katika Gaza na Ukingo wa Magharibi na kusema suala la Palestina haliwezi kuachwa nje ya mjadala kuhusu mfumo wa haki wa kimataifa.

    Aliita kilichotokea Gaza “mauaji ya kimbari”; Israel imekanusha madai ya kufanya mauaji ya kimbari na imetetea operesheni zake kwa misingi ya usalama.

    Qatar yajitambulisha kama mpatanishi

    Ujumbe mkubwa wa Doha katika UNGA ulikuwa kwamba usalama wa Ghuba hauwezi kujengwa kupitia ushindi wa kijeshi wa upande mmoja.

    Qatar inataka mfumo ambao Iran, mataifa ya Ghuba na wadau wengine wanaweza kutatua tofauti zao kupitia mazungumzo, huku mamlaka ya kila nchi yakiheshimiwa.

    Katika eneo ambalo vita vimeathiri usafirishaji wa mafuta, miundombinu na Lango-Bahari la Hormuz, hoja ya Sheikh Tamim ilikuwa wazi: gharama ya kukosekana kwa diplomasia sasa haibaki Mashariki ya Kati pekee — inaifikia dunia nzima.

    Chanzo: Amiri Diwan ya Qatar, QNA