Lebo: Marekani

  • Marekani Yasukuma Mradi wa Bomba la Mafuta Iraq–Syria Kukwepa Mlango wa Hormuz

    Marekani Yasukuma Mradi wa Bomba la Mafuta Iraq–Syria Kukwepa Mlango wa Hormuz

    Washington inaongoza mazungumzo ya kufufua bomba la zamani la mafuta kati ya Iraq na Syria, kwa lengo la kuanzisha njia salama ya kusafirisha mafuta kupitia Bahari ya Mediterania bila kupita Mlango wa Hormuz, hatua inayolenga kupunguza ushawishi wa kimkakati wa Iran katika usafirishaji wa mafuta duniani.

    Mjumbe maalum wa Marekani kwa Syria na Iraq, Thomas Barrack, ameanzisha mazungumzo na maafisa wa kikanda pamoja na makampuni makubwa ya nishati, ikiwemo Chevron. Mazungumzo hayo yanahusu kuunda njia salama ya kusafirisha mafuta kupitia Mediterania badala ya Ghuba ya Uajemi.

    Sehemu muhimu ya mpango huo ni kufufua bomba la mafuta la Kirkuk–Baniyas lenye urefu wa takriban maili 500. Bomba hilo limekuwa halitumiki kwa kiasi kikubwa tangu uvamizi wa Marekani nchini Iraq mwanzoni mwa miaka ya 2000 na linahitaji uwekezaji wa mabilioni ya dola ili kukarabatiwa.

    Kupunguza Ushawishi wa Iran

    Hatua ya Washington ya kutafuta njia mbadala imekuja baada ya usumbufu mkubwa katika Mlango wa Hormuz, ambao kwa muda mrefu umeonekana kuwa eneo muhimu ambalo Iran inaweza kutumia kuathiri usafirishaji wa mafuta.

    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, kufungwa kwa mlango huo hivi karibuni kuliilazimu Iraq kupunguza uzalishaji wake wa mafuta kwa asilimia 60, hali iliyoongeza shinikizo kwa mapato ya serikali.

    Kwa kuelekeza mafuta ya Iraq kwenye bandari ya Baniyas nchini Syria, Marekani inalenga kupunguza athari za usumbufu wowote kwenye soko la kimataifa la nishati.

    Rais Donald Trump alisisitiza mwelekeo huo baada ya kumkaribisha Waziri Mkuu wa Iraq, Ali Al-Zaidi, Ikulu ya White House, huku ikielezwa kuwa tangazo la ushirikiano mpya mkubwa wa sekta ya mafuta linatarajiwa kutolewa.

    Ripoti hiyo pia inasema Washington ilimuunga mkono Al-Zaidi ili kupunguza ushawishi wa Iran nchini Iraq, na inatarajia serikali yake kudhibiti makundi yenye uungwaji mkono wa Iran pamoja na kufungua sekta ya nishati kwa kampuni za Marekani.

    Kampuni za Nishati na Njia Mbadala

    Makampuni makubwa ya kimataifa kama Chevron, TotalEnergies, TI Capital na UCC Holding ya Qatar yameshiriki katika mazungumzo ya kutathmini nafasi ya Syria kuwa kitovu kipya cha usafirishaji wa mafuta kupitia Mediterania.

    Iraq pia imeidhinisha kampuni ya serikali ya Basra Oil Co. kuingia mkataba na kampuni ya KBR Inc. ya Houston kwa huduma za ushauri.

    Njia nyingine inayozingatiwa ni bomba litakalounganisha Basra kusini mwa Iraq na Haditha kabla ya kuelekea Syria, Uturuki au Jordan.

    Baada ya kuondolewa madarakani kwa Bashar al-Assad mwaka 2024, Marekani ilianza kuondoa baadhi ya vikwazo dhidi ya Syria, hatua iliyowezesha kampuni kama ConocoPhillips kutafuta fursa za uwekezaji chini ya serikali mpya ya Rais Ahmed al-Sharaa.

    Changamoto za Usalama

    Mradi huo unakabiliwa na changamoto kubwa za kiusalama kwani njia zinazopendekezwa zinapita katika maeneo ya Anbar nchini Iraq na mashariki mwa Syria, ambako bado kuna shughuli za mabaki ya kundi la Islamic State (ISIS).

    Aidha, makundi yenye uungwaji mkono wa Iran nchini Iraq yanapinga kuimarishwa kwa uhusiano na serikali mpya ya Syria na yanaona mradi huo kama tishio kwa maslahi ya Tehran, jambo linaloongeza hatari ya hujuma dhidi ya miundombinu hiyo.

    Pamoja na changamoto hizo, viongozi wa Ulaya wanaendelea kuiona Syria kama njia muhimu ya usafirishaji wa nishati. Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron hivi karibuni alitembelea Damascus akisisitiza umuhimu wa kuimarisha utulivu wa kikanda na kupanua njia za usambazaji wa nishati kuelekea Ulaya.

    Mkurugenzi Mkuu wa TotalEnergies, Patrick Pouyanné, alisema:

    “Ikiwa unataka kusafirisha mafuta ya Iraq bila kutegemea Mlango wa Hormuz, basi Syria inakuwa njia muhimu ya usafirishaji. Ndiyo sababu nchi hiyo ina umuhimu mkubwa.”

    Chanzo: Bloomberg

  • Mamlaka za Marekani zashutumiwa kwa kumnyanyasa mwandishi aliyetoka Iran

    Mamlaka za Marekani zashutumiwa kwa kumnyanyasa mwandishi aliyetoka Iran

    Mwandishi wa habari wa Marekani, Max Blumenthal, amedai kuwa alilengwa na utawala wa Trump aliporejea nchini Marekani kutoka Iran mnamo Julai 10, 2026, baada ya kwenda huko kuripoti maombolezo ya mazishi ya kiongozi wa Iran aliyeuawa, Sayyed Ali Khamenei

    Kwa mujibu wa Blumenthal, tukio hilo lilitokea katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Dulles, ambako maafisa wa Forodha na Ulinzi wa Mipaka wa Marekani (CBP) walimhoji kuhusu safari yake, kukagua mizigo yake, na kumtaka afungue simu zake janja. Alipokataa kutoa ufikiaji wa vifaa hivyo, maafisa hao walimlazimisha kuvikabidhi ili vishikwe na mamlak

    Blumenthal alisema hatua hiyo ilikuwa ni sehemu ya vitisho dhidi yake kwa sababu ya kazi yake ya uandishi wa habari. Alisema, “Ilikuwa hasa kwa sababu ya uandishi wangu wa habari ndipo nilipolengwa na utawala wa Trump.” Akaongeza kuwa kunyang’anywa vifaa vyake kulikuwa “kitendo cha wazi cha kutisha” kilicholenga kumzuia yeye na wengine kuendelea kuripoti kwa ukosoaji kuhusu vita haramu vinavyoikumba Ira

    Tukio hilo limetajwa pia kufanana na visa vingine ambapo wasafiri na wanahabari wameelezwa kutishiwa kunyimwa pasipoti zao kwa muda wa mwezi mmoja iwapo wangekataa kukabidhi vifaa vyao vya kielektronik

    Sakata hilo linaweza kuzua mjadala mpana kuhusu uhuru wa vyombo vya habari, faragha ya vifaa vya kielektroniki, na mipaka ya mamlaka za uhamiaji katika kukagua waandishi wa habari wanaosafiri kimataifa

  • China Yaishutumu Marekani UN, Yasema Vita Dhidi ya Iran Vinaihatarisha Mashariki ya Kati

    China Yaishutumu Marekani UN, Yasema Vita Dhidi ya Iran Vinaihatarisha Mashariki ya Kati

    NEW YORK, Julai 2026 – China imeishutumu Marekani katika Baraza la Umoja wa Mataifa (UN) kwa kuisukuma Mashariki ya Kati kwenye kile ilichokiita “ukingo hatari” kupitia vita dhidi ya Iran. Kauli hiyo ilitolewa wakati wa mjadala wa Baraza la Usalama kuhusu hali ya usalama nchini Yemen na mashambulizi ya waasi wa Houthi katika Bahari Nyekundu, huku Beijing ikiitaka Washington kuwajibika kwa kuzorota kwa hali ya usalama katika eneo hilo.

    Akizungumza wakati wa mjadala huo katika makao makuu ya Umoja wa Mataifa mjini New York, Mwakilishi wa Kudumu wa China katika Umoja wa Mataifa, Sun Lei, alisema Marekani inabeba jukumu kubwa kwa hali ya sasa ya Yemen na Bahari Nyekundu kutokana na hatua zake za kijeshi dhidi ya Ira

    “Marekani ina wajibu usiopingika kwa hali ya sasa nchini Yemen na katika Bahari Nyekundu,” alisema Sun Le

    Aidha, mwanadiplomasia huyo alisema operesheni za kijeshi za Marekani dhidi ya Iran zimeongeza hatari ya kuzorota kwa usalama katika Mashariki ya Kati na kuhatarisha zaidi amani na utulivu wa eneo hil

    Kauli za China zimeongeza mvutano wa kidiplomasia kati ya Beijing na Washington katika kipindi ambacho hali ya usalama Mashariki ya Kati inaendelea kuwa tete kutokana na mzozo unaohusisha Iran, waasi wa Houthi nchini Yemen na usalama wa njia muhimu za biashara kupitia Bahari Nyekund

    Mjadala huo wa Baraza la Usalama ulijikita katika kutathmini hali ya Yemen na athari za mashambulizi ya waasi wa Houthi dhidi ya meli zinazopita Bahari Nyekundu, mojawapo ya njia muhimu zaidi za biashara ya kimataif

    Hatua za Marekani dhidi ya Iran pamoja na kauli za China zinatarajiwa kuendelea kuchochea mjadala ndani ya Umoja wa Mataifa kuhusu namna ya kupunguza mvutano katika Mashariki ya Kati, huku jumuiya ya kimataifa ikiendelea kufuatilia athari zake kwa usalama wa kikanda na biashara ya dunia.

  • Ripoti ya CNN: Marekani Yakabiliwa na Upungufu wa Silaha Kutokana na Operesheni Dhidi ya Iran

    Ripoti ya CNN: Marekani Yakabiliwa na Upungufu wa Silaha Kutokana na Operesheni Dhidi ya Iran

    Washington, D.C. — Hifadhi ya baadhi ya silaha muhimu za Marekani imeendelea kupungua kutokana na operesheni za kijeshi zinazohusishwa na mzozo unaoendelea na Iran, huku wataalamu wa masuala ya kijeshi wakionya kuwa hali hiyo inaweza kuwa mbaya zaidi ikiwa mashambulizi yataendelea kwa kiwango cha sasa.

    Kwa mujibu wa ripoti ya CNN, iliyowanukuu wataalamu wa kijeshi, akiba ya silaha muhimu za Marekani imepungua kwa kiwango kikubwa kutokana na matumizi ya mara kwa mara katika operesheni zinazoendelea. Ripoti hiyo inaeleza kuwa endapo mashambulizi dhidi ya Iran yataendelea kwa kasi iliyopo sasa, hifadhi hizo zitakabiliwa na shinikizo kubwa zaidi.

    Mmoja wa wataalamu walionukuliwa na CNN alieleza kuwa kiwango cha matumizi ya silaha katika operesheni za sasa kinaweza kuathiri uwezo wa Marekani wa kudumisha akiba ya kutosha kwa mahitaji ya baadaye ikiwa hakutakuwa na hatua za kuongeza uzalishaji au kujaza upya hifadhi hizo.

    Onyo hilo limeibua mjadala kuhusu uwezo wa Marekani kuendelea kuendesha operesheni za kijeshi za muda mrefu bila kuathiri utayari wake wa kijeshi katika maeneo mengine ya dunia.

    Wachambuzi wanaeleza kuwa mamlaka husika zinaweza kulazimika kutathmini upya matumizi ya silaha, kuongeza uzalishaji wa vifaa vya kijeshi, au kuchukua hatua nyingine za kuhakikisha hifadhi za kimkakati zinaendelea kuwa katika viwango vinavyohitajika ikiwa mzozo utaendelea.

  • Iran Yatupilia Mbali Makubaliano ya Maelewano, Yasema Vita Vyaanza Upya

    Iran Yatupilia Mbali Makubaliano ya Maelewano, Yasema Vita Vyaanza Upya

    TEHRAN, Julai 14 – Msemaji wa Kamati ya Usalama wa Taifa na Sera za Kigeni ya Bunge la Iran, Ebrahim Rezaei, amesema hakuna tena hati ya makubaliano ya maelewano (Memorandum of Understanding – MoU) kati ya Iran na Marekani, akidai kuwa Washington imekiuka masharti yote ya makubaliano hayo na kuanzisha tena hatua za uhasama dhidi ya Tehran.

    Rezaei alitoa kauli hiyo kupitia televisheni ya taifa ya Iran, akisema Marekani imeanza tena kile alichokiita “vita rasmi” kwa kurejesha vikwazo, kuweka vizuizi na kuvunja makubaliano yaliyokuwa yamefikiwa kati ya pande hizo.

    “Hakuna tena MoU na Marekani. Adui amerudisha rasmi vita na amekiuka masharti yote ya uelewano,” alisema Rezaei.

    Kwa mujibu wa msemaji huyo, hatua zilizochukuliwa na Marekani ni pamoja na kurejeshwa kwa vikwazo vya kiuchumi dhidi ya Iran na kile alichodai kuwa ni kuzuiwa kwa shughuli mbalimbali zinazohusiana na nchi hiyo.

    “Vikwazo vimerudi, kizuizi kimewekwa, na Wamarekani pia wamekiuka uelewano huo nchini Lebanon,” alisema.

    Rezaei pia alionya viongozi wa Iran dhidi ya kuwapa wananchi matarajio makubwa kuhusu makubaliano ya aina hiyo, akisema hati ya maelewano ndiyo kiwango cha chini zaidi cha makubaliano ya kisiasa na inaweza kuvunjwa kwa urahisi.

    “Hati ya maelewano ndiyo aina ya chini kabisa ya makubaliano na ina gharama ndogo zaidi kwa upande unaokiuka. Viongozi hawapaswi kuongeza matarajio ya umma,” aliongeza.

    Alisema Iran haipaswi kuhusisha masuala yake ya ndani na makubaliano ambayo, kwa maoni yake, yanaweza kuvunjwa na Marekani wakati wowote.

    “Hata katika hali ya kuwa na makubaliano rasmi, Marekani haitabaki imejitolea kuyaheshimu,” alisema Rezaei.

    Kauli hiyo imeongeza mvutano wa kidiplomasia kati ya Tehran na Washington wakati pande hizo zikiwa na historia ya kutokuelewana kuhusu masuala ya nyuklia, vikwazo vya kiuchumi na ushawishi wa kikanda wa Iran.

    Hatua zinazofuata zinatarajiwa kuhusisha majibu kutoka kwa Marekani na washirika wake kuhusu madai ya Iran, huku hali ya uhusiano kati ya nchi hizo ikiendelea kufuatiliwa kutokana na athari zake kwa usalama wa Mashariki ya Kati na masoko ya kimataifa.

  • UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    LONDON, Julai 13 – Shirika la Umoja wa Mataifa linalosimamia masuala ya usafiri wa baharini (IMO) limepinga mpango uliotangazwa na Rais wa Marekani Donald Trump wa kutoza ada ya asilimia 20 kwa mizigo yote inayosafirishwa kupitia Mlango wa Bahari wa Hormuz, likisema hatua hiyo haina msingi wa kisheria na inakiuka kanuni za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za kimataifa za baharini. Tamko hilo limetolewa kufuatia mpango wa Trump wa kurejesha ulinzi wa kijeshi wa Marekani katika eneo hilo na kuanzisha tozo hiyo kwa meli zinazopita katika njia hiyo muhimu ya biashara duniani.

    Msemaji wa Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini (IMO) alisema msimamo wa shirika hilo umebaki kuwa uleule kwamba hakuna taifa linaloruhusiwa kutoza ada kwa meli zinazopita katika njia za kimataifa za baharini kama Mlango wa Hormuz.

    “Tunafahamu tangazo hilo na tunasubiri maelezo zaidi, lakini msimamo wetu ni kwamba kutoza ada kwa matumizi ya njia za kimataifa za baharini hakuruhusiwi chini ya sheria za kimataifa,” alisema msemaji wa IMO.

    Awali, Trump alitangaza kupitia mtandao wake wa Truth Social kuwa Marekani itaanza tena kulinda Mlango wa Hormuz na kwamba asilimia 20 ya thamani ya mizigo yote itakayopita katika njia hiyo itatozwa kama malipo ya huduma za usalama. Hata hivyo, hakufafanua jinsi utaratibu huo utakavyotekelezwa wala msingi wake wa kisheria.

    Tangazo hilo limeibua wasiwasi mkubwa kwa wadau wa sekta ya usafirishaji wa baharini na biashara ya kimataifa, wakieleza kuwa utekelezaji wa mpango huo unaweza kuongeza gharama za usafirishaji, kuathiri biashara ya kimataifa na kusababisha mabadiliko ya bei za mafuta, kwani takribani asilimia 20 ya mafuta yanayouzwa duniani hupitia Mlango wa Hormuz.

    Kwa sasa, mataifa mbalimbali pamoja na wadau wa sekta ya usafiri wa baharini wanasubiri maelezo rasmi kuhusu namna mpango huo utakavyotekelezwa. Hata hivyo, msimamo wa Umoja wa Mataifa unaongeza shinikizo la kidiplomasia dhidi ya pendekezo hilo, huku ukisisitiza umuhimu wa kuheshimu sheria za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za baharini zenye umuhimu mkubwa kwa uchumi wa dunia.