Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Masharikiyakati

  • New York Times: Marekani Yahofia China Kupata Teknolojia ya F-35 Kupitia Saudi Arabia

    New York Times: Marekani Yahofia China Kupata Teknolojia ya F-35 Kupitia Saudi Arabia

    Gazeti la New York Times, likiwanukuu maafisa wa Marekani, limeripoti kuwa taasisi za ujasusi za Marekani zina wasiwasi kwamba China inaweza kupata ufikiaji wa teknolojia nyeti zinazohusiana na ndege za kivita aina ya F-35 kupitia ushirikiano wa kijeshi na kiteknolojia kati ya Beijing na Riyadh.

    Wasiwasi huo unatokana na uwezekano kwamba uhusiano wa karibu wa Saudi Arabia na China katika sekta za kijeshi na teknolojia unaweza kuongeza hatari ya taarifa au teknolojia zinazohusiana na F-35 kufikiwa na Beijing.

    Aidha, moja ya ripoti za Shirika la Ujasusi wa Ulinzi la Marekani (DIA) imetaja uwezekano wa wanajeshi wa China kupata ufikiaji wa baadhi ya kambi za kijeshi nchini Saudi Arabia.

    Ripoti hiyo pia imeibua wasiwasi kuhusu uwezekano wa teknolojia za China kutumika katika miundombinu ya mawasiliano ya Saudi Arabia, jambo ambalo maafisa wa Marekani wanaliona kuwa linaweza kuwa na athari za kiusalama iwapo mifumo hiyo itakuwa karibu au kuunganishwa na teknolojia nyeti za kijeshi za Marekani.

    Chanzo: New York Times

  • Gharama ya Vita na Iran Yafikia Dola Bilioni 38, Yatarajiwa Kuongezeka Bilioni 3 Kila Mwezi

    Gharama ya Vita na Iran Yafikia Dola Bilioni 38, Yatarajiwa Kuongezeka Bilioni 3 Kila Mwezi

    Ofisi ya Bajeti ya Bunge la Marekani (CBO) inakadiria kuwa vita vya Marekani dhidi ya Iran vilivyodumu kwa miezi sita vimegharimu dola bilioni 38 hadi Agosti 1, huku matumizi yakitarajiwa kuongezeka kwa dola bilioni 3 kila mwezi kutokana na kupungua kwa akiba ya silaha, kupanda kwa bei za nishati na shinikizo la mikopo.

    Tathmini hiyo inaonyesha kuongezeka kwa gharama za vita ambavyo pia vimepunguza akiba ya silaha za Marekani, kuharibu miundombinu ya kijeshi na kuchangia kupanda kwa bei za nishati.

    CBO ilisema Jumanne kuwa vita hivyo vinaweza kuongeza kiwango cha mfumuko wa bei kwa asilimia 0.5 katika miezi mitatu ya kwanza ya mwaka 2027.

    Silaha Zachangia Sehemu Kubwa ya Gharama

    Kwa mujibu wa CBO, sehemu kubwa zaidi ya matumizi hayo inatokana na matumizi ya haraka ya silaha za Marekani.

    Taasisi hiyo inakadiria kuwa kurejesha akiba ya silaha zilizoathirika kunaweza kuchukua miaka mitano. Reuters iliripoti mwezi Agosti kwamba Marekani ilikuwa imetumia “karibu makombora yake yote” ya masafa marefu yanayoongozwa kwa usahihi katika vita hivyo.

    Waziri wa Ulinzi wa Marekani, Pete Hegseth, aliwaambia maseneta Julai 21 kwamba gharama zinazohusiana na vita zilikuwa takribani dola bilioni 37.5, kiwango kilicho karibu na makadirio ya CBO.

    Katika kikao hicho, Hegseth aliomba karibu dola bilioni 90 za ufadhili wa dharura ili kujenga upya akiba ya silaha.

    “Bila fedha hizi, tutakabiliwa na upungufu mkubwa,” alisema.

    CBO imesema upungufu wa silaha muhimu, zikiwemo makombora ya kuzuia mashambulizi, unaweza kupunguza uwezo wa Pentagon kukabiliana na mgogoro mwingine mkubwa, ikiwemo uwezekano wa mapigano yanayohusisha China na Taiwan.

    Pentagon Yapinga Madai ya Upungufu wa Silaha

    Kwa mujibu wa CBO, Wizara ya Ulinzi ya Marekani haikushirikiana na wakaguzi wa fedha wa Bunge katika uchunguzi huo.

    Hata hivyo, maafisa wa Pentagon walipinga tathmini ya ripoti kuhusu upungufu wa silaha.

    “Tuna kila kinachohitajika kufanya mashambulizi wakati na mahali atakapochagua rais,” alisema msemaji mkuu wa Pentagon, Sean Parnell.

    Msemaji wa Ikulu ya White House, Anna Kelly, alisema jeshi la Marekani lina “silaha, risasi na akiba zaidi ya kutosha” kutekeleza malengo ya kimkakati ya Amiri Jeshi Mkuu.

    Uchunguzi wa CBO uliombwa na Brendan Boyle, Mwanademokrasia mwandamizi katika Kamati ya Bajeti ya Baraza la Wawakilishi.

    Boyle alikosoa gharama za kifedha na kibinadamu za vita hivyo, akisema ripoti inaonyesha kuwa vita vimewagharimu walipa kodi “makumi ya mabilioni ya dola na gharama zinaendelea kuongezeka.”

    Wanajeshi 18 wa Marekani wamefariki katika vita hivyo.

    Gharama Nyingine Hazijajumuishwa

    Makadirio ya dola bilioni 38 hayajumuishi gharama zote zinazohusiana na vita.

    Ripoti hiyo haikujumuisha gharama za mashambulizi ya hivi karibuni dhidi ya meli za kibiashara katika Mlango-Bahari wa Hormuz wala mashambulizi dhidi ya vituo vya kijeshi vya Marekani katika eneo hilo.

    Pia haikujumuisha gharama za mikopo inayotumika kufadhili vita, ambazo CBO imesema zinaweza kuongeza makumi ya mabilioni ya dola.

    Tathmini tofauti ya Mkaguzi Mkuu wa Pentagon iliweka gharama hadi Juni 19 kuwa dola bilioni 33.4. Makadirio hayo yalijumuisha takribani dola milioni 184 za uharibifu wa vituo vya kidiplomasia vya Marekani uliosababishwa na mashambulizi ya Iran.

    Mkaguzi Mkuu pia aliripoti kuwa Iran ilikuwa imeharibu au kubomoa mamia ya majengo katika kambi za Marekani Mashariki ya Kati, pamoja na ndege za kivita, ndege za kujaza mafuta angani na droni.

    Athari kwa Nishati na Uchumi

    Athari za kiuchumi zinaenda zaidi ya matumizi ya moja kwa moja ya kijeshi.

    Mashambulizi ndani na karibu na Mlango-Bahari wa Hormuz, pamoja na mashambulizi dhidi ya miundombinu ya nishati katika mataifa jirani ya Ghuba, yamechangia kupanda kwa bei za nishati.

    Kabla ya vita, takribani asilimia 20 ya mafuta ya dunia yalikuwa yakipitia njia hiyo ya baharini.

    CBO inatarajia usumbufu huo kuchangia ongezeko la asilimia 0.5 la mfumuko wa bei katika robo ya kwanza ya mwaka 2027.

    Matumizi hayo yanakuja wakati deni la umma la Marekani limevuka dola trilioni 40, na kuongeza mjadala kuhusu athari za muda mrefu za vita kwa fedha za serikali.

    Rais Donald Trump amekuwa akilinganisha mara kwa mara vita vya Iran na vita vya Marekani nchini Iraq na Afghanistan.

    Kwa mujibu wa takwimu zilizoripotiwa na Reuters, vita vya Iraq vilivyodumu miaka minane viligharimu dola trilioni 2, huku mradi wa Costs of War wa Chuo Kikuu cha Brown ukikadiria kuwa vita vya Afghanistan vilivyodumu miongo miwili viligharimu dola trilioni 2.3.

  • Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Katika kauli inayothibitisha wazi mipango ya kufanya mabadiliko haramu ya kijiografia na idadi ya watu, Waziri wa Ulinzi wa Israel, Israel Katz, ametangaza kuwa hakuna suluhisho la kudumu kwa Ukanda wa Gaza bila ya kufukuzwa kwa mamilioni ya wakazi wake.

    Akizungumza kuhusu mkakati huo, Katz alidai bila uthibitisho wowote kuwa tafiti zinaonyesha asilimia 80 ya Wapalestina wanataka kuondoka Gaza, akisisitiza kuwa jeshi la Israel liko tayari kutekeleza ufukuzaji huo kupitia njia za bahari na anga mara tu mazingira yatakaporuhusu, hasa baada ya Misri kukataa katakata kuruhusu mpango huo kupitia ardhi yake.

    Waziri huyo alifichua kuwa nchi zilizokuwa tayari kuwapokea Wapalestina hao zinashikilia sharti la kupata uungwaji mkono na hakikisho la serikali ya Marekani. Aidha, alibainisha kuwa Rais Donald Trump hakufuta mpango huo bali aliusimamisha kwa muda kufuatia shinikizo kali kutoka kwa viongozi wa mataifa ya Kiarabu.

    Hata hivyo, Katz alionya kuwa utekelezaji kamili wa mpango huo ni suala la muda, akisema: “Wakati utafika pale itakapobainika wazi kuwa Hamas haitekelezi wajibu wake. Ndipo tutakapopata idhini kamili ya kusonga mbele kijeshi, kimipaka, na katika maeneo mengine, na jambo hili litapata kasi kubwa.”

    Matamshi haya yamezua taharuki mpya kikanda, yakidhihirisha mwelekeo wa Tel Aviv wa kutaka kubadilisha kabisa mustakabali wa eneo hilo kupitia ufukuzaji na uhamishaji wa kulazimishwa.

  • NYT: China yaendelea kununua mafuta ya Iran licha ya shinikizo la Marekani

    NYT: China yaendelea kununua mafuta ya Iran licha ya shinikizo la Marekani

    BEIJING/WASHINGTON — Kampuni za kusafisha mafuta nchini China zinaendelea kupokea takriban mapipa milioni 1.2 ya mafuta ghafi ya Iran kwa siku, kiwango ambacho hakijabadilika sana ikilinganishwa na mwaka uliopita, kwa mujibu wa The New York Times.

    Biashara hiyo inaendelea licha ya juhudi za Washington za kuibana Tehran kiuchumi. Ripoti hiyo inasema mafuta hayo husafirishwa kupitia mifumo tata inayolenga kukwepa vikwazo, ikiwemo uhamishaji wa mafuta kutoka meli moja kwenda nyingine karibu na Malaysia.

    Malipo pia yanaripotiwa kufanywa kupitia njia mbadala, ikiwemo sarafu ya China, yuan, na katika baadhi ya miamala sarafu za kidijitali, badala ya kutegemea mfumo wa kifedha unaotawaliwa na dola ya Marekani.

    Kwa nini Washington haisukumi China zaidi?

    Jambo muhimu katika ripoti hiyo ni kwamba Marekani imeepuka kuweka vikwazo vikubwa dhidi ya benki na taasisi kuu za kifedha za China, licha ya kuendelea kwa biashara ya mafuta ya Iran.

    Kwa mujibu wa NYT, hatua hiyo inaashiria kuwa Washington inakabiliwa na hesabu ngumu ya kimkakati: kuiongezea Iran shinikizo bila kuvuruga makubaliano dhaifu ya kisiasa na kiuchumi kati ya Marekani na China.

    Hesabu hiyo ni muhimu zaidi wakati Rais Xi Jinping akitarajiwa kufanya ziara nchini Marekani mwezi ujao.

    Muktadha na Athari

    Ikiwa kiwango cha mapipa milioni 1.2 kwa siku kitaendelea, China itaendelea kuwa njia muhimu ya mapato ya mafuta kwa Iran, na hivyo kupunguza uwezo wa Washington wa kuitenga Tehran kupitia vikwazo pekee.

    Kwa upande mwingine, kuiadhibu moja kwa moja sekta kubwa ya kifedha ya China kunaweza kugeuza kampeni dhidi ya Iran kuwa mgogoro mkubwa wa kiuchumi kati ya mataifa mawili yenye uchumi mkubwa zaidi duniani.

    Hivyo, biashara hii inaonyesha changamoto kuu kwa mkakati wa Washington: Marekani inaweza kutaka kuibana Iran, lakini kufanya hivyo kikamilifu kunaweza kuhitaji kuikabili China kwa namna ambayo yenyewe haionekani kuwa tayari kuifanya.

  • New York Times: Afisa wa Trump aishutumu Israel kwa ukiukwaji wa usitishaji vita Gaza

    New York Times: Afisa wa Trump aishutumu Israel kwa ukiukwaji wa usitishaji vita Gaza

    WASHINGTON/GAZA — Afisa mwandamizi katika Board of Peace ya Rais Donald Trump ameishutumu serikali ya Israel kwa kuchukua hatua zinazohatarisha makubaliano ya kusitisha mapigano Gaza pamoja na mpango unaoungwa mkono na Marekani wa kuipokonya Hamas silaha.

    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, afisa huyo amesema mwenendo wa Israel unaweza kudhoofisha juhudi za Washington za kuendeleza hatua zinazofuata za makubaliano ya Gaza, ambayo yanahusisha masuala ya usalama, utawala wa eneo hilo na mustakabali wa silaha za Hamas.

    Ukosoaji huo ni muhimu kwa sababu unatoka ndani ya chombo kinachohusishwa moja kwa moja na mpango wa Trump kuhusu Gaza, wakati Marekani ikiwa mshirika mkuu wa Israel.

    Kauli hiyo pia inaongeza dalili za kutofautiana kati ya Washington na serikali ya Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu kuhusu namna ya kutekeleza makubaliano ya kusitisha vita na hatua zinazopaswa kufuata.

    Muktadha na Athari

    Changamoto kubwa kwa mpango huo ni kwamba suala la kuipokonya Hamas silaha linahusishwa na masharti mapana ya kisiasa na kiusalama, huku pande zinazohusika zikitofautiana kuhusu utekelezaji wake.

    Ikiwa mvutano kati ya Marekani na Israel utaongezeka, unaweza kuathiri utekelezaji wa awamu zinazofuata za mpango wa Gaza na kuongeza hatari ya kurejea kwa mapigano makubwa.

  • Pezeshkian: Silaha kubwa zaidi ya Iran wakati wa vita ilikuwa ni umoja wa kitaifa

    Pezeshkian: Silaha kubwa zaidi ya Iran wakati wa vita ilikuwa ni umoja wa kitaifa

    TEHRAN, IRAN — Rais wa Iran Masoud Pezeshkian amesema mshikamano na umoja wa kitaifa ulioonyeshwa na wananchi wakati wa vita ulikuwa moja ya rasilimali muhimu zaidi za nchi hiyo, akisisitiza umuhimu wa kuendeleza umoja huo hata baada ya mapigano.

    Akizungumza katika Mkutano wa 40 wa Kimataifa wa Umoja wa Kiislamu, Pezeshkian amesema kwa miaka mingi ulimwengu wa Kiislamu umezungumzia kuhusu “maadui wa pamoja,” lakini sasa umefika wakati wa kuelekeza mjadala katika kujenga mustakabali wa pamoja.

    “Kwa miaka mingi tumezungumza kuhusu maadui wetu wa pamoja; sasa ni wakati wa kuzungumza kuhusu mustakabali wetu wa pamoja,” amesema.

    Pezeshkian pia amesisitiza kuwa wito wa umoja hauwezi kutenganishwa na suala la haki na uadilifu, akisema Iran haiwezi kuwahimiza Waislamu wengine kuzingatia haki ikiwa yenyewe haitatekeleza kanuni hiyo ndani ya jamii yake.

    Ameongeza kuwa Qur’ani inawahimiza Waislamu kutenda kwa msingi wa uadilifu, hivyo umoja wa ulimwengu wa Kiislamu unapaswa kuanzia ndani ya mataifa yenyewe.

    “Ikiwa tunataka kuzungumza kuhusu umoja wa ulimwengu wa Kiislamu, lazima kila siku tuujenge upya umoja huo ndani ya nyumba yetu wenyewe,” amesema Pezeshkian.