Lebo: siasa

  • Nakisi ya Bajeti ya Marekani Yafikia Dola Trilioni 2

    Nakisi ya Bajeti ya Marekani Yafikia Dola Trilioni 2

    WASHINGTON — Nakisi ya bajeti ya serikali ya Marekani imefikia takribani dola trilioni 2 katika miezi 11 ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026, kwa mujibu wa makadirio ya Ofisi ya Bajeti ya Bunge la Marekani (CBO).

    Katika kipindi hicho, serikali ya Marekani ilikopa takribani dola trilioni 2, ikiwemo dola bilioni 168 mwezi Agosti. Mwaka wa fedha wa Marekani unamalizika mwishoni mwa Septemba, hivyo kiwango cha nakisi kinaweza kuongezeka zaidi katika mwezi uliosalia.

    Wakati huohuo, deni la jumla la taifa la Marekani lilivuka dola trilioni 40 mwezi Agosti, huku deni linaloshikiliwa na umma likiwa zaidi ya dola trilioni 32. Gharama za kila mwaka za riba ya deni pia zimefikia kiwango kinachozidi matumizi ya ulinzi wa taifa.

    Maya MacGuineas, rais wa Committee for a Responsible Federal Budget, amesema deni linaloshikiliwa na umma sasa limezidi ukubwa wa uchumi wa Marekani. Pia ameonya kuwa mifuko ya hifadhi inayofadhili programu zinazotegemewa na makumi ya mamilioni ya Wamarekani inakabiliwa na hatari ya kutokuwa na uwezo wa kutimiza majukumu yake kikamilifu ndani ya kipindi kisichozidi muongo mmoja.

    Muktadha na Athari: Kuongezeka kwa nakisi na gharama za riba kunaweza kupunguza nafasi ya serikali kufadhili vipaumbele vingine. CBO ilikuwa imekadiria mwezi Julai kwamba nakisi ya mwaka mzima wa fedha 2026 inaweza kufikia takribani dola trilioni 2.1, huku deni linaloongezeka likiendelea kuwa changamoto kubwa ya muda mrefu kwa uchumi wa Marekani.

  • Israel Yaamuru Ubalozi Mdogo wa Uingereza Jerusalem Mashariki Kufungwa

    Israel Yaamuru Ubalozi Mdogo wa Uingereza Jerusalem Mashariki Kufungwa

    JERUSALEM — Israel imeiagiza Uingereza kufunga ubalozi wake mdogo (consulate) katika Jerusalem Mashariki ndani ya siku 30, huku wanadiplomasia waliopangiwa kituo hicho wakitarajiwa kupoteza ithibati zao, kwa mujibu wa afisa wa Israel na vyanzo viwili vilivyozungumza na Reuters.

    Wawakilishi wa Uingereza wanaoshiriki katika ujumbe wa uratibu wa Gaza unaoongozwa na Marekani nchini Israel, pamoja na wanadiplomasia wa Uingereza walioko Ramallah, wamepewa siku saba kuondoka.

    Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Gideon Saar, amesema hatua hiyo ni jibu kwa uamuzi wa Uingereza kuweka vikwazo vinavyohusiana na makazi ya walowezi wa Israel katika Ukingo wa Magharibi. Uingereza, Ufaransa na Canada pia zimetangaza hatua za kupiga marufuku uagizaji wa bidhaa kutoka katika makazi hayo.

    Ubalozi mdogo wa Uingereza mjini Jerusalem unawakilisha serikali ya Uingereza katika masuala yanayohusu Jerusalem, Ukingo wa Magharibi na Gaza, na umeidhinishwa kwa Mamlaka ya Palestina. Hatua ya Israel hivyo inaongeza mvutano wa kidiplomasia kati ya London na Tel Aviv.

    Muktadha na Athari: Mgogoro huo unaibuka wakati mataifa kadhaa ya Magharibi yakiongeza shinikizo dhidi ya sera za Israel kuhusu makazi ya walowezi. Serikali ya Israel inatarajiwa kujadili hatua zaidi dhidi ya nchi zilizounga mkono hatua za Uingereza, huku athari za uamuzi huu zikitarajiwa kuonekana katika ushirikiano wa kidiplomasia na uratibu wa shughuli zinazohusu Gaza na Mamlaka ya Palestina.

  • Mwisho wa Enzi ya Miaka 80: Canada Yakiri Kufa kwa Mfumo wa Biashara unaoongozwa na Marekani

    Mwisho wa Enzi ya Miaka 80: Canada Yakiri Kufa kwa Mfumo wa Biashara unaoongozwa na Marekani

    Katika kauli inayoashiria mabadiliko makubwa ya kijiopolitiki na kiuchumi, Waziri Mkuu wa Canada, Mark Carney, amesema kipindi cha takribani miaka 80 cha mfumo wa kimataifa ulioongozwa na Marekani na uliotegemea miungano, biashara huria na ushirikiano wa kiuchumi kimefikia mwisho.

    Carney amesema mfumo huo, uliojengwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, ulikuwa msingi muhimu wa ustawi na usalama wa Canada kwa miongo kadhaa, lakini mazingira ya sasa ya dunia yamebadilika kiasi kwamba Ottawa haiwezi tena kutegemea uhusiano wake wa jadi na Marekani kwa namna ileile.

    “Kipindi cha miaka 80 ambapo Marekani iliongoza uchumi wa dunia, ikijenga miungano iliyojikita kwenye kuaminiana na kuheshimiana, na kuunga mkono biashara huru na ya wazi, kimekoma,” alisema Carney.

    Kauli hiyo inaakisi mtikisiko mpana katika mfumo wa biashara wa kimataifa, huku sera za Marekani za kulinda viwanda vya ndani, matumizi ya ushuru wa forodha na mvutano katika mikataba ya biashara zikiwasukuma baadhi ya washirika wake kutafuta masoko mapya na kupunguza utegemezi wao kwa uchumi wa Marekani.

    Kwa Canada, Marekani imekuwa mshirika wake mkubwa zaidi wa biashara kwa muda mrefu. Hivyo, mabadiliko katika sera za Washington yana athari za moja kwa moja kwa viwanda, uwekezaji na minyororo ya ugavi ya Canada.

    Muktadha na Athari: Kauli ya Carney haimaanishi kwamba biashara kati ya Canada na Marekani imefikia mwisho, bali inaonyesha mtazamo wa Ottawa kwamba mfumo wa zamani wa ushirikiano wa kiuchumi unaoongozwa na Marekani hauwezi tena kuchukuliwa kuwa wa kudumu. Canada sasa inalenga kupanua mahusiano yake ya biashara na kupunguza utegemezi wa soko moja.

  • ‘Mnaenda Kupigana na Nani?’ Mélenchon Apinga Vikali Mipango ya Kijeshi ya Ujerumani

    ‘Mnaenda Kupigana na Nani?’ Mélenchon Apinga Vikali Mipango ya Kijeshi ya Ujerumani

    PARIS — Mwanasiasa wa mrengo wa kushoto na mgombea urais wa Ufaransa mwaka 2027, Jean-Luc Mélenchon, amepinga wazi mpango wa Ujerumani wa kujenga jeshi kubwa zaidi la kawaida barani Ulaya, akihoji ni dhidi ya nani Berlin inajiandaa kupigana.

    Akizungumzia mwelekeo wa kijeshi wa Ujerumani, Mélenchon alisema kuwa iwapo angekuwa rais, angeueleza uongozi wa Berlin kuwa haoni mpango huo kuwa wazo zuri. Alisema Ujerumani inapoweka lengo la kuwa na jeshi kubwa zaidi barani Ulaya, inapaswa pia kueleza wazi ni tishio gani inalolenga.

    Kauli hiyo inakuja wakati Ujerumani ikiendelea na mageuzi makubwa ya kiulinzi yaliyoanza baada ya uvamizi wa Urusi nchini Ukraine mwaka 2022. Chini ya sera iliyojulikana kama Zeitenwende, Berlin iliweka mfuko maalum wa euro bilioni 100 kwa ajili ya kuimarisha Bundeswehr, huku viongozi wa Ujerumani wakisisitiza dhamira ya kuifanya nchi hiyo kuwa nguzo kuu ya ulinzi wa Ulaya.

    Mwaka 2025, Kansela Friedrich Merz pia aliahidi kuifanya Bundeswehr kuwa jeshi lenye nguvu zaidi la kawaida barani Ulaya, akisema ukubwa na nafasi ya Ujerumani vinaipa wajibu mkubwa katika usalama wa bara hilo.

    Mtazamo wa Mélenchon unaakisi mjadala mpana ndani ya Ulaya kuhusu athari za ongezeko la matumizi ya kijeshi, usawa wa nguvu kati ya mataifa makubwa ya Umoja wa Ulaya, na namna bara hilo linavyopaswa kukabiliana na vitisho vya kiusalama bila kuchochea mbio mpya za silaha.

    Muktadha na Athari: Ufaransa na Ujerumani zimekuwa nguzo kuu za kisiasa na kiusalama ndani ya Umoja wa Ulaya, lakini zina mitazamo tofauti kuhusu ukubwa, muundo na mwelekeo wa uwezo wa kijeshi wa bara. Kauli ya Mélenchon inaongeza mjadala huo wakati kampeni za urais wa Ufaransa za 2027 zikianza kushika kasi.

  • ‘Komesheni Vita Haramu Dhidi ya Iran’: Bernie Sanders Aonya Kuhusu Mdororo wa Kiuchumi Marekani

    ‘Komesheni Vita Haramu Dhidi ya Iran’: Bernie Sanders Aonya Kuhusu Mdororo wa Kiuchumi Marekani

    Seneta wa Marekani kutoka Vermont, Bernie Sanders, ametoa wito wa kusitishwa kwa kile anachokitaja kuwa vita haramu vya utawala wa Rais Donald Trump dhidi ya Iran.

    Sanders amekuwa akisema vita hivyo ni kinyume cha Katiba na sheria, na ameitaka Washington kukaa mezani na Tehran ili kufikia suluhu ya mazungumzo. Katika mahojiano ya Julai na CBS News, alisema vita vinachangia uharibifu wa uchumi na kupandisha bei za petroli na bidhaa nyingine.

    Kauli zake zinakuja wakati bei za nishati nchini Marekani zikiwa zimepanda kwa kiwango kikubwa. Kwa mujibu wa AAA, wastani wa bei ya petroli ya kawaida ulifikia takriban dola 4.15 kwa galoni kuelekea wikendi ya Labor Day, kiwango cha juu zaidi kuwahi kurekodiwa katika kipindi hicho cha sikukuu.

    Sanders amehusisha ongezeko la gharama za nishati na vita vya Iran, huku wachambuzi wa masoko wakitaja pia kuvurugika kwa usafirishaji kupitia Mlango-Bahari wa Hormuz na gharama kubwa za mafuta ghafi kuwa miongoni mwa sababu zinazoongeza shinikizo kwa bei.

    Ongezeko la bei za mafuta na dizeli limeongeza mjadala wa kisiasa kuhusu gharama za vita na athari zake kwa uchumi wa Marekani, wakati nchi ikielekea uchaguzi wa katikati ya muhula wa Novemba.

  • Trump awashutumu Democrats kutaka Marekani ishindwe Iran

    Trump awashutumu Democrats kutaka Marekani ishindwe Iran

    WASHINGTON, MAREKANI — Rais Donald Trump amewashutumu Democrats na wapinzani wake wa kisiasa akidai kwamba wangependelea Marekani ishindwe katika vita dhidi ya Iran kuliko kuona utawala wake ukitangaza ushindi.

    Katika ujumbe aliouchapisha kwenye Truth Social, Trump alisema mrengo wa kushoto na Democrats “wangependelea sisi tushindwe katika vita vya Iran” kuliko kuona yeye “akishinda vita kwa ajili ya Marekani.”

    Trump hakutoa ushahidi kwamba viongozi wa Democratic wanataka Marekani ishindwe. Badala yake, kauli yake inakuja wakati ukosoaji wa vita ukiongezeka ndani ya Marekani kutokana na gharama zake, athari kwa bei za nishati na muda ambao operesheni hiyo imechukua.

    Kauli hiyo pia imeibua mjadala kutokana na Trump kutumia moja kwa moja neno “vita vya Iran.” Siku moja kabla, Makamu wa Rais JD Vance alikuwa amesema yeye asingeelezea hali ya sasa kama vita, akionyesha tofauti katika namna viongozi wa utawala huo wanavyouelezea mgogoro huo.

    Mjadala kuhusu Iran unazidi kuwa suala muhimu la kisiasa kuelekea uchaguzi wa katikati ya muhula wa Novemba, huku vita na gharama za maisha zikiwa miongoni mwa masuala yanayowakabili Trump na chama chake cha Republican.