Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Ukraine

  • Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    NEW YORK, MAREKANI — Waziri Mkuu wa Niger, Ali Mahaman Lamine Zeine, amezituhumu Ufaransa na Ukraine kuhusika katika mpango wa kuvuruga usalama wa eneo la Sahel, akidai kuwa makundi yenye silaha yanayoungwa mkono na mataifa hayo yanajiandaa kushambulia vituo vya kijeshi na miundombinu ya mafuta ya Niger.

    Akihutubia Mkutano Mkuu wa 81 wa Umoja wa Mataifa mjini New York, Septemba 25, Zeine amesema makundi hayo yapo karibu na mpaka wa kaskazini-mashariki mwa nchi yake. Amedai kuwa Ufaransa inaongoza shughuli hizo kwa msaada wa Ukraine na mataifa mengine mawili ambayo hakuyataja.

    Niger Yatoa Onyo Kuhusu Mashambulizi

    Zeine amesema makundi hayo yana silaha na yanaelekezwa kufanya mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na vituo vya mafuta. Ameonya kuwa Niger itajibu mashambulizi yoyote yatakayofanywa dhidi ya nchi yake.

    Waziri Mkuu huyo amedai kuwa ushiriki wa Ufaransa na Ukraine katika juhudi za kuyumbisha Sahel una ushahidi wa kutosha, ingawa hakuwasilisha hadharani ushahidi unaoweza kuthibitisha kwa kujitegemea madai hayo katika sehemu hiyo ya hotuba. Hakuyataja mataifa mengine mawili aliyodai kuhusika.

    Mgogoro wa Sahel na Maliasili

    Katika hotuba yake, Zeine amesema migogoro ya usalama katika Sahel haiwezi kutenganishwa na historia ya ukoloni na ushindani wa kimataifa kuhusu maliasili.

    Ametaja urani ya Niger, dhahabu ya Mali na Burkina Faso, pamoja na lithiamu, gesi na mafuta kuwa miongoni mwa rasilimali zinazochochea maslahi ya mataifa ya kigeni katika eneo hilo.

    Kwa mtazamo wa serikali yake, mapambano yanayoendelea Sahel ni sehemu ya juhudi za kulinda uhuru wa kisiasa na kiuchumi dhidi ya kile ilichokiita jaribio la kuanzisha upya ukoloni.

    Zeine pia amerejelea historia ya urani ya Niger kutumika kuzalisha nishati barani Ulaya wakati wananchi wengi wa nchi yake wakiendelea kukosa umeme wa uhakika.

    Muungano wa Sahel Wasisitiza Uhuru

    Waziri Mkuu huyo ametetea Muungano wa Mataifa ya Sahel (AES), unaojumuisha Niger, Mali na Burkina Faso, akisema ni matokeo ya juhudi za muda mrefu za mataifa hayo kujenga mifumo huru ya usalama na utawala.

    Nchi hizo zimeimarisha ushirikiano wao wa kijeshi na kisiasa baada ya kujiondoa katika Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS).

    Hata hivyo, madai ya Zeine kuhusu Ufaransa na Ukraine yanabaki kuwa tuhuma za serikali ya Niger. Hotuba yenyewe haithibitishi kuwa mashambulizi yaliyotajwa yalikuwa yamepangwa au kwamba mataifa yaliyotuhumiwa yalikuwa yakiyaratibu.

    Kauli hiyo inaonyesha kuendelea kwa mvutano wa kidiplomasia kati ya Niger na Ufaransa, huku usalama wa miundombinu ya nishati ukiwa sehemu ya masuala yanayopewa kipaumbele na serikali ya Niamey.

    Vyanzo: Nakala ya hotuba ya UNGA; Anadolu Agency; ActuNiger.

  • Mawaziri wa Urusi na Ujerumani Wakutana New York

    Mawaziri wa Urusi na Ujerumani Wakutana New York

    NEW YORK, MAREKANI — Waziri wa Mambo ya Nje wa Urusi, Sergey Lavrov, na mwenzake wa Ujerumani, Johann Wadephul, wamefanya mazungumzo pembezoni mwa Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa, katika mkutano wa kwanza wa nchi hizo katika ngazi ya mawaziri wa mambo ya nje tangu Urusi ilipoanzisha uvamizi mkubwa nchini Ukraine mwaka 2022.

    Mkutano huo ulifanyika Jumamosi, Septemba 26, na kujadili uhusiano wa nchi hizo mbili pamoja na vita vya Ukraine.

    Ujerumani Yataka Urusi Ipunguze Mvutano

    Kwa mujibu wa ujumbe wa Ujerumani, Wadephul aliitaka Moscow kuacha hatua zinazoongeza mvutano na Ujerumani, Ulaya na muungano wa NATO.

    Baada ya mkutano, Wadephul amesema mazungumzo yalikuwa mazito, lakini pande hizo hazikukubaliana katika masuala muhimu. Amesisitiza kuwa mazungumzo na nchi zenye misimamo inayotofautiana yana umuhimu, hata kama hayaleti mwafaka wa haraka.

    Moscow Yasisitiza Msimamo Wake

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi imesema mkutano ulifanyika kwa ombi la upande wa Ujerumani. Kwa mujibu wa taarifa yake, Wadephul alirudia misimamo ambayo Berlin imekuwa ikiitangaza hadharani kuhusu Ukraine na masuala mengine.

    Taarifa hiyo haikutangaza makubaliano mapya ya kidiplomasia.

    Mawasiliano Baada ya Miaka ya Mvutano

    Ujerumani imeendelea kuiunga mkono Ukraine tangu kuanza kwa uvamizi mkubwa wa Urusi, wakati uhusiano wa Berlin na Moscow ukidorora.

    Mkutano wa New York unaonyesha kurejea kwa mawasiliano ya moja kwa moja katika ngazi ya juu ya diplomasia, lakini hauashirii peke yake mabadiliko ya sera za nchi hizo au hatua mpya ya kusitisha vita.

    Vyanzo: Wizara ya Mambo ya Nje ya Urusi, dpa/deutschland.de, Associated Press na DW.

  • Zelenskyy Apeleka Pendekezo la Kusitisha Mashambulizi ya Nishati UNGA

    Zelenskyy Apeleka Pendekezo la Kusitisha Mashambulizi ya Nishati UNGA

    NEW YORK — Rais wa Ukraine Volodymyr Zelenskyy amefikisha New York pendekezo la kusitisha mashambulizi dhidi ya miundombinu ya nishati, katika juhudi za kupunguza makali ya vita kati ya Ukraine na Russia.

    Zelenskyy amekutana na Rais wa Marekani Donald Trump pembezoni mwa UNGA, huku pendekezo hilo likiwa moja ya masuala muhimu katika mazungumzo yao.

    Pendekezo linakuja wakati pande zote mbili zimeongeza mashambulizi ya anga na kuongeza wasiwasi kuhusu miundombinu muhimu ya nishati.

    Hatua ndogo kuelekea kupunguza vita?

    Badala ya kusubiri makubaliano mapana ya kusitisha vita, Kyiv inaona uwezekano wa kuanza na eneo mahsusi: pande zote kuacha kushambulia miundombinu ya nishati.

    Zelenskyy amesema Ukraine iko tayari kwa makubaliano ya kusitisha mashambulizi ya nishati ikiwa Russia pia itaacha kushambulia mfumo wa nishati wa Ukraine.

    Jaribio kama hilo liliwahi kufanywa awali lakini halikudumu baada ya mashambulizi kuanza tena.

    Zelenskyy pia anatafuta kuimarisha ulinzi wa anga wa Ukraine, ikiwemo upatikanaji wa mifumo ya Patriot kutoka Marekani.

    Wakati huo huo, Waziri wa Mambo ya Nje wa Russia Sergei Lavrov yuko New York, ambako diplomasia kuhusu vita hivyo inaendelea pembezoni mwa UNGA.

    Kwa sasa hakuna makubaliano mapya ya kusitisha mashambulizi ya nishati yaliyotangazwa. Umuhimu wa pendekezo hilo utategemea iwapo Moscow na Washington zitaonyesha utayari wa kulisukuma mbele.

    Chanzo: Reuters

  • Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    NEW YORK — Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoa wito wa kurejesha nguvu ya sheria za kimataifa, huku akielekeza sehemu kubwa ya ujumbe wake katika Gaza na vita vya Ukraine.

    Macron ameonya kuhusu dunia ambayo nguvu za kijeshi zinaweza kuchukua nafasi ya sheria na taasisi za kimataifa.

    Ameweka swali kuu mbele ya viongozi: dunia itafuata mfumo wa sheria na ushirikiano, au kile alichokielezea kama kurejea katika “sheria ya msituni”?

    Gaza na uaminifu wa jumuiya ya kimataifa

    Macron alitoa moja ya kauli kali zaidi za hotuba yake alipofikia Gaza.

    Alihoji thamani ya uaminifu wa jumuiya ya kimataifa ikiwa haitachukua hatua kuhusu hali ya Gaza, akielezea kile kinachoendelea huko kama “taswira inayotutia aibu sote.”

    Rais huyo pia alizungumzia Ukingo wa Magharibi, akisema vurugu na hatua zinazoendelea huko zinazidi kufanya uwezekano wa kutekelezwa kwa haki za kisiasa za Wapalestina kuwa mgumu.

    Ufaransa inaendelea kuunga mkono suluhisho la mataifa mawili kama msingi wa makubaliano ya muda mrefu kati ya Israel na Palestina.

    Ukraine na miundombinu ya nishati

    Ukraine ilikuwa mhimili mwingine mkubwa.

    Macron amependekeza kusitishwa kwa mashambulizi yanayolenga miundombinu ya nishati na maeneo ya kiraia katika vita vya Urusi na Ukraine.

    Pendekezo hilo linafuatia mazungumzo yake na Rais wa Marekani Donald Trump kuhusu uwezekano wa kupata makubaliano ya kuzuia mashambulizi hayo.

    Paris pia imesisitiza kuimarishwa kwa uwezo wa Ukraine kujilinda, hasa dhidi ya mashambulizi yanayolenga mfumo wake wa nishati.

    Sheria au nguvu?

    Hotuba ya Macron hatimaye ilirudi katika swali pana zaidi kuhusu mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ufaransa, Umoja wa Mataifa na sheria za kimataifa bado zinapaswa kuwa msingi wa namna mataifa yanavyotatua migogoro.

    Ndiyo maana ujumbe wake wa New York haukuwa kuhusu Gaza au Ukraine pekee.

    Ulikuwa onyo kuhusu dunia ambayo mipaka, mamlaka ya nchi na haki za raia zinaweza kuamuliwa zaidi na nguvu kuliko sheria.

    Chanzo: Serikali ya Ufaransa, AFP

  • Trump UNGA: Aionya Iran, Atetea Vita na Kutaka Shinikizo Zaidi

    Trump UNGA: Aionya Iran, Atetea Vita na Kutaka Shinikizo Zaidi

    NEW YORK — Rais wa Marekani Donald Trump ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kutetea vita vya Marekani dhidi ya Iran, huku akitoa onyo kali kwa Tehran na kutaka mataifa mengine kuongeza shinikizo la kiuchumi ili kuisukuma Iran kwenye makubaliano.

    Akizungumza mbele ya viongozi wa dunia mjini New York Jumanne, Septemba 22, Trump amesema hatua za kijeshi za Marekani na Israel dhidi ya Iran zilikuwa muhimu kwa kile alichokitaja kuwa kuzuia Tehran kupata silaha za nyuklia.

    Iran imekuwa ikikanusha kwamba mpango wake wa nyuklia unalenga kutengeneza silaha.

    Trump atoa onyo kali kwa Iran

    Sehemu kubwa ya hotuba ya Trump ilihusu vita vinavyoendelea kati ya Marekani na Iran.

    Trump amesema Marekani ina uwezo wa kuongeza kwa kiasi kikubwa mashambulizi dhidi ya Iran iwapo makubaliano ya kumaliza vita hayatapatikana. Pia amezitaka nchi nyingine kuitenga Tehran kiuchumi ili kuongeza shinikizo la kurejea kwenye mazungumzo.

    Kauli hizo zimekuja wakati kukiwa pia na ishara za uwezekano wa kurejea kwa diplomasia. Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Marco Rubio amesema Washington iko tayari kufanya mazungumzo na Iran wakati wa UNGA, ingawa hadi Jumanne hakuna mkutano uliokuwa umepangwa rasmi.

    Wajumbe wa Iran waondoka ukumbini

    Wakati Trump akizungumza, sehemu kubwa ya ujumbe wa Iran iliondoka katika ukumbi wa Baraza Kuu, kwa mujibu wa Associated Press.

    Trump aliishutumu Tehran kwa kuchelewesha mazungumzo kuhusu mpango wake wa nyuklia na akatetea uamuzi wake wa kuanzisha operesheni za kijeshi dhidi ya Iran.

    Mvutano huo umeifanya UNGA ya mwaka huu kuwa jukwaa muhimu la kufuatilia iwapo lugha kali ya pande hizo mbili inaweza hatimaye kutoa nafasi kwa mazungumzo.

    Vita vya Ukraine

    Trump pia amezungumzia vita kati ya Urusi na Ukraine na kueleza kutoridhishwa kwake na kuendelea kwa mashambulizi dhidi ya miundombinu ya nishati licha ya juhudi za Washington kusukuma makubaliano ya kupunguza mashambulizi hayo.

    Rais wa Ukraine Volodymyr Zelenskyy yuko New York na anatarajiwa kufanya mazungumzo na Trump huku Kyiv ikiendelea kutafuta msaada zaidi wa kijeshi na kidiplomasia.

    Marekani na mfumo wa kimataifa

    Hotuba hiyo pia imeendeleza msisitizo wa Trump kuhusu mamlaka ya taifa na kuweka maslahi ya Marekani mbele katika mahusiano ya kimataifa.

    Ujumbe huo unakuja wakati Umoja wa Mataifa wenyewe ukikabiliwa na mjadala kuhusu nafasi yake katika dunia yenye migogoro mingi, matatizo ya kifedha na ushindani unaoongezeka kati ya mataifa makubwa.

    Kwa upande mwingine, Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres ametumia hotuba yake ya mwisho ya UNGA akiwa madarakani kutetea ushirikiano wa kimataifa na kuonya dhidi ya kuendelea kudhoofika kwa mfumo wa kimataifa.

    Tofauti hizo zimeweka wazi moja ya mijadala mikubwa ya UNGA 2026: je, mataifa yataendelea kutafuta suluhisho kupitia taasisi za kimataifa, au siasa za nguvu na maslahi ya kitaifa zitazidi kutawala mahusiano ya dunia?

    Chanzo: Reuters, Associated Press

  • Viongozi wa Dunia Wakusanyika UN Huku Migogoro Ikiongezeka

    Viongozi wa Dunia Wakusanyika UN Huku Migogoro Ikiongezeka

    NEW YORK — Takribani viongozi 130 wa dunia wanakusanyika New York kwa mkutano wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa wa mwaka 2026, huku vita vya Mashariki ya Kati na Ukraine, usalama wa kimataifa na udhibiti wa akili bandia zikiwa miongoni mwa ajenda kuu.

    Kwa mujibu wa Reuters, mkutano huo unafanyika wakati Umoja wa Mataifa ukikabiliwa na maswali kuhusu uwezo wake wa kushughulikia migogoro mikubwa pamoja na changamoto za kifedha.

    Rais wa Marekani Donald Trump anatarajiwa kuhutubia Baraza Kuu na kufanya mikutano kadhaa ya pembeni. Rais wa Iran Masoud Pezeshkian na Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu pia wanatarajiwa kuhutubia mkutano huo.

    Rais wa Palestina Mahmoud Abbas anatarajiwa kushiriki kwa njia ya video baada ya kunyimwa visa ya kuingia Marekani, kwa mujibu wa Reuters.

    Vita vya Ukraine pia vinatarajiwa kuwa sehemu kubwa ya mijadala, huku Rais Volodymyr Zelenskiy akitafuta uungwaji mkono zaidi wa kimataifa na juhudi za kidiplomasia za kumaliza vita zikiendelea.

    Katibu Mkuu wa UN Antonio Guterres pia anasukuma mjadala kuhusu mfumo wa kimataifa wa usimamizi wa akili bandia.

    Chanzo: Reuters.