Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Umoja wa Mataifa

  • UN Yataka Kusitishwa Mapigano Sudan, Yaongeza Uchunguzi

    UN Yataka Kusitishwa Mapigano Sudan, Yaongeza Uchunguzi

    Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa limelaani mashambulizi dhidi ya raia nchini Sudan na kutoa wito wa kusitishwa mara moja kwa mapigano yanayoendelea kati ya pande zinazopigana.

    Azimio hilo limepitishwa huku Baraza likisisitiza kuwa hakuna suluhisho la kijeshi kwa mgogoro unaoendelea nchini humo na kwamba raia wameendelea kubeba gharama kubwa zaidi ya vita.

    Nchi 28 ziliunga mkono azimio hilo, 10 zikapinga na tisa zikajizuia kupiga kura. Baraza pia limeongeza kwa mwaka mmoja muda wa kazi wa Ujumbe Huru wa Kimataifa wa Kuchunguza Ukweli kuhusu Sudan.

    Hatua hiyo imekuja wakati mashambulizi ya ndege zisizo na rubani na operesheni nyingine za kijeshi zikiendelea kuripotiwa katika maeneo mbalimbali. Shirika la Chakula Duniani pia limesema gari lililokuwa limebeba misaada ya chakula lilishambuliwa Kordofan Kaskazini na kusababisha kifo cha mtu mmoja.

    Ujumbe wa uchunguzi wa Umoja wa Mataifa umekuwa ukikusanya ushahidi kuhusu madai ya ukiukaji wa haki za binadamu na sheria za vita unaohusishwa na Jeshi la Sudan, Rapid Support Forces na makundi mengine yanayoshiriki katika vita.

    Vyanzo: Umoja wa Mataifa, Al Jazeera.

  • Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    NEW YORK, MAREKANI — Waziri Mkuu wa Niger, Ali Mahaman Lamine Zeine, amezituhumu Ufaransa na Ukraine kuhusika katika mpango wa kuvuruga usalama wa eneo la Sahel, akidai kuwa makundi yenye silaha yanayoungwa mkono na mataifa hayo yanajiandaa kushambulia vituo vya kijeshi na miundombinu ya mafuta ya Niger.

    Akihutubia Mkutano Mkuu wa 81 wa Umoja wa Mataifa mjini New York, Septemba 25, Zeine amesema makundi hayo yapo karibu na mpaka wa kaskazini-mashariki mwa nchi yake. Amedai kuwa Ufaransa inaongoza shughuli hizo kwa msaada wa Ukraine na mataifa mengine mawili ambayo hakuyataja.

    Niger Yatoa Onyo Kuhusu Mashambulizi

    Zeine amesema makundi hayo yana silaha na yanaelekezwa kufanya mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na vituo vya mafuta. Ameonya kuwa Niger itajibu mashambulizi yoyote yatakayofanywa dhidi ya nchi yake.

    Waziri Mkuu huyo amedai kuwa ushiriki wa Ufaransa na Ukraine katika juhudi za kuyumbisha Sahel una ushahidi wa kutosha, ingawa hakuwasilisha hadharani ushahidi unaoweza kuthibitisha kwa kujitegemea madai hayo katika sehemu hiyo ya hotuba. Hakuyataja mataifa mengine mawili aliyodai kuhusika.

    Mgogoro wa Sahel na Maliasili

    Katika hotuba yake, Zeine amesema migogoro ya usalama katika Sahel haiwezi kutenganishwa na historia ya ukoloni na ushindani wa kimataifa kuhusu maliasili.

    Ametaja urani ya Niger, dhahabu ya Mali na Burkina Faso, pamoja na lithiamu, gesi na mafuta kuwa miongoni mwa rasilimali zinazochochea maslahi ya mataifa ya kigeni katika eneo hilo.

    Kwa mtazamo wa serikali yake, mapambano yanayoendelea Sahel ni sehemu ya juhudi za kulinda uhuru wa kisiasa na kiuchumi dhidi ya kile ilichokiita jaribio la kuanzisha upya ukoloni.

    Zeine pia amerejelea historia ya urani ya Niger kutumika kuzalisha nishati barani Ulaya wakati wananchi wengi wa nchi yake wakiendelea kukosa umeme wa uhakika.

    Muungano wa Sahel Wasisitiza Uhuru

    Waziri Mkuu huyo ametetea Muungano wa Mataifa ya Sahel (AES), unaojumuisha Niger, Mali na Burkina Faso, akisema ni matokeo ya juhudi za muda mrefu za mataifa hayo kujenga mifumo huru ya usalama na utawala.

    Nchi hizo zimeimarisha ushirikiano wao wa kijeshi na kisiasa baada ya kujiondoa katika Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS).

    Hata hivyo, madai ya Zeine kuhusu Ufaransa na Ukraine yanabaki kuwa tuhuma za serikali ya Niger. Hotuba yenyewe haithibitishi kuwa mashambulizi yaliyotajwa yalikuwa yamepangwa au kwamba mataifa yaliyotuhumiwa yalikuwa yakiyaratibu.

    Kauli hiyo inaonyesha kuendelea kwa mvutano wa kidiplomasia kati ya Niger na Ufaransa, huku usalama wa miundombinu ya nishati ukiwa sehemu ya masuala yanayopewa kipaumbele na serikali ya Niamey.

    Vyanzo: Nakala ya hotuba ya UNGA; Anadolu Agency; ActuNiger.

  • Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    NEW YORK — Waziri Mkuu wa Hispania, Pedro Sánchez, amekosoa vita vinavyoendelea duniani na kutaka viongozi wa kimataifa kulinda sheria za kimataifa, haki za binadamu na misingi ya Umoja wa Mataifa badala ya kutumia nguvu za kijeshi kutatua migogoro.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Sánchez amesema katika miaka minane ya uongozi wake, Hispania imepinga vita vya uvamizi, vikiwemo vya Ukraine, Lebanon na Iran. Amesisitiza kuwa msimamo huo unatokana na kupinga uvunjaji wa sheria za kimataifa bila kujali nchi inayohusika.

    Hispania yatetea msimamo wake kuhusu Iran na Israel

    Sánchez amesema serikali yake imeweka marufuku ya silaha kwa Israel na kuzuia matumizi ya ardhi na miundombinu ya Hispania kwa operesheni za kijeshi inazoziona kuwa uvamizi usio halali dhidi ya Iran.

    Amesema kupinga vita dhidi ya Iran hakumaanishi kuunga mkono serikali ya Tehran, bali ni kutetea kanuni zinazopaswa kutumika kwa nchi zote. Msimamo huo umeelezwa pia katika taarifa za awali za serikali ya Hispania kuhusu mgogoro wa Mashariki ya Kati.

    Akosoa mauaji ya raia Gaza

    Akizungumzia Gaza, Sánchez amemkosoa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akimtuhumu kuendeleza mauaji ya raia wa Palestina.

    Amesema jamii ya kimataifa haiwezi kudai kutetea misingi ya kibinadamu huku ikipuuza watu wanaouawa, watoto wanaokabiliwa na njaa na hospitali zinazoharibiwa katika maeneo ya vita.

    Kwa mujibu wake, kutetea utu wa binadamu kunahitaji hatua zinazolingana na kauli zinazotolewa na viongozi wa dunia.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Umoja wa Mataifa

    Sánchez pia amekosoa viongozi anaowaelezea kuwa wenye ubinafsi, ujinga na ukatili, akisema wanajaribu kuurudisha ulimwengu katika kipindi cha migawanyiko na migogoro.

    Ameonya kuwa baadhi ya serikali zinapuuza sayansi, ushirikiano wa kimataifa na taasisi zilizoundwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia ili kuzuia kurudiwa kwa majanga ya zamani.

    Waziri Mkuu huyo amesema diplomasia ya kimataifa inapaswa kujengwa juu ya amani na ushirikiano, badala ya kutumiwa kuhalalisha matumizi ya nguvu au maslahi ya upande mmoja.

    Hotuba yake imekuja wakati Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa likijadili migogoro ya Mashariki ya Kati, vita vya Ukraine na nafasi ya taasisi za kimataifa katika kulinda amani na usalama.

    Chanzo: Press TV; RTVE; Ofisi ya Waziri Mkuu wa Hispania (La Moncloa).

  • UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Khalilur Rahman, amesema Afrika haiwezi kuendelea kusubiri bila kikomo kupata uwakilishi unaostahili katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.

    Akifungua General Debate ya UNGA81 mjini New York, Rahman amesema mageuzi ya Baraza la Usalama yanapaswa kulifanya kuwa lenye uwakilishi mpana zaidi, uwazi na muundo unaoakisi hali ya sasa ya kijiografia duniani.

    Amesema kuhakikisha maeneo ambayo hayajawakilishwa vya kutosha yanapata nafasi ya haki kunapaswa kubaki kuwa kipaumbele.

    Afrika katikati ya hoja ya mageuzi

    Rahman ameielekeza hoja hiyo moja kwa moja Afrika, akibainisha kuwa baada ya miongo minane ya Umoja wa Mataifa, bara lenye idadi kubwa zaidi ya nchi wanachama kwa kanda bado halijawakilishwa ipasavyo katika Baraza la Usalama.

    Afrika ina nchi 54 wanachama wa Umoja wa Mataifa na imekuwa eneo muhimu la shughuli za kulinda amani za UN, lakini haina kiti cha kudumu katika Baraza la Usalama.

    Rahman amesema hali hiyo inagusa masuala ya haki, usawa na uaminifu wa Umoja wa Mataifa yenyewe.

    Mfumo uliojengwa mwaka 1945

    Baraza la Usalama lina wanachama 15. Marekani, China, Russia, Ufaransa na Uingereza ndizo nchi tano zenye viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu. Nchi nyingine 10 huchaguliwa kwa vipindi vya miaka miwili.

    Muundo huo umetokana kwa kiasi kikubwa na mazingira ya kimataifa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, huku wito wa kuufanyia mageuzi ukiongezeka kutokana na mabadiliko ya kisiasa, kiuchumi na idadi ya watu duniani.

    Swali la uwakilishi wa Afrika

    Nchi za Afrika zimekuwa zikishinikiza mageuzi ya Baraza la Usalama kwa muda mrefu, ikiwa ni pamoja na kupitia msimamo wa pamoja wa Umoja wa Afrika kuhusu uwakilishi wa bara hilo.

    Kauli ya Rais wa UNGA81 inaongeza uzito wa kisiasa kwa mjadala huo katika wiki ambayo viongozi wengi wa Afrika wanatumia jukwaa la New York kuzungumzia mageuzi ya taasisi za kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa

  • UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    NEW YORK — Tanzania imetumia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81) kusisitiza kuunga mkono kwake kuundwa kwa taifa huru la Palestina, ikisema suluhisho la mataifa mawili bado ndiyo njia ya kufikia amani ya kudumu kati ya Israel na Palestina.

    Makamu wa Rais Deogratius Ndejembi, anayemwakilisha Rais Samia Suluhu Hassan katika mkutano huo mjini New York, amesema Tanzania ina wasiwasi mkubwa na imesikitishwa na kuendelea kwa mgogoro pamoja na mateso ya kibinadamu Gaza na maeneo mengine ya Mashariki ya Kati.

    “Tanzania inaendelea kushikilia kwa dhati suluhisho la mataifa mawili, ambapo Israel na Palestina zitaishi bega kwa bega kwa amani na maelewano kwa mujibu wa sheria za kimataifa na maazimio husika ya Umoja wa Mataifa,” amesema Ndejembi.

    Haki ya Wapalestina kujiamulia mustakabali

    Katika hotuba yake, Ndejembi amesisitiza kuwa Tanzania inatambua haki ya watu wa Palestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Amesema amani ya kudumu inapaswa kuhakikisha utu, usalama na matarajio halali ya Wapalestina na Waisrael.

    Kauli hiyo inaweka suala la Palestina ndani ya msimamo mpana wa Tanzania kuhusu utatuzi wa migogoro kupitia diplomasia, sheria za kimataifa na mfumo wa Umoja wa Mataifa.

    Tanzania yataka raia Gaza walindwe

    Kuhusu hali ya Gaza, Tanzania imetaka kulindwa kwa raia na kuondolewa kwa vikwazo vinavyozuia misaada ya kibinadamu kuwafikia watu wanaohitaji.

    Ndejembi pia ametaka kurejeshwa kwa juhudi za kidiplomasia zinazolenga kupata suluhisho la kudumu la mgogoro huo badala ya kuendelea kwa mzunguko wa mapigano.

    Hali ya kibinadamu katika maeneo ya Palestina imeendelea kuwa moja ya masuala makubwa yanayojadiliwa katika UNGA81, huku Umoja wa Mataifa ukisisitiza umuhimu wa ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu na suluhisho la kisiasa.

    Msimamo wa miaka 50

    Ndejembi amesema msimamo wa Tanzania kuhusu Palestina si mpya, akieleza kuwa nchi imekuwa ikiushikilia kwa miaka 50.

    “Tumekuwa na msimamo huu kwa miaka 50 iliyopita. Kwetu sisi, hili ni suala la misingi ya sera yetu ya mambo ya nje,” amesema.

    Historia hiyo inaifanya kauli ya New York kuwa mwendelezo wa sera ya muda mrefu ya Tanzania kuhusu haki ya Wapalestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Kwa ujumbe wake katika UNGA81, Tanzania imeweka msisitizo katika mambo manne: ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu, diplomasia na suluhisho la mataifa mawili.

    Kwa Dar es Salaam, mwisho wa mgogoro hauishii katika kusimamisha mapigano pekee, bali katika kufikia suluhisho la kisiasa litakalowezesha Israel na taifa huru la Palestina kuishi bega kwa bega kwa amani.

    Chanzo: Ofisi ya Makamu wa Rais Tanzania, Umoja wa Mataifa

  • Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    NEW YORK — Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoa wito wa kurejesha nguvu ya sheria za kimataifa, huku akielekeza sehemu kubwa ya ujumbe wake katika Gaza na vita vya Ukraine.

    Macron ameonya kuhusu dunia ambayo nguvu za kijeshi zinaweza kuchukua nafasi ya sheria na taasisi za kimataifa.

    Ameweka swali kuu mbele ya viongozi: dunia itafuata mfumo wa sheria na ushirikiano, au kile alichokielezea kama kurejea katika “sheria ya msituni”?

    Gaza na uaminifu wa jumuiya ya kimataifa

    Macron alitoa moja ya kauli kali zaidi za hotuba yake alipofikia Gaza.

    Alihoji thamani ya uaminifu wa jumuiya ya kimataifa ikiwa haitachukua hatua kuhusu hali ya Gaza, akielezea kile kinachoendelea huko kama “taswira inayotutia aibu sote.”

    Rais huyo pia alizungumzia Ukingo wa Magharibi, akisema vurugu na hatua zinazoendelea huko zinazidi kufanya uwezekano wa kutekelezwa kwa haki za kisiasa za Wapalestina kuwa mgumu.

    Ufaransa inaendelea kuunga mkono suluhisho la mataifa mawili kama msingi wa makubaliano ya muda mrefu kati ya Israel na Palestina.

    Ukraine na miundombinu ya nishati

    Ukraine ilikuwa mhimili mwingine mkubwa.

    Macron amependekeza kusitishwa kwa mashambulizi yanayolenga miundombinu ya nishati na maeneo ya kiraia katika vita vya Urusi na Ukraine.

    Pendekezo hilo linafuatia mazungumzo yake na Rais wa Marekani Donald Trump kuhusu uwezekano wa kupata makubaliano ya kuzuia mashambulizi hayo.

    Paris pia imesisitiza kuimarishwa kwa uwezo wa Ukraine kujilinda, hasa dhidi ya mashambulizi yanayolenga mfumo wake wa nishati.

    Sheria au nguvu?

    Hotuba ya Macron hatimaye ilirudi katika swali pana zaidi kuhusu mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ufaransa, Umoja wa Mataifa na sheria za kimataifa bado zinapaswa kuwa msingi wa namna mataifa yanavyotatua migogoro.

    Ndiyo maana ujumbe wake wa New York haukuwa kuhusu Gaza au Ukraine pekee.

    Ulikuwa onyo kuhusu dunia ambayo mipaka, mamlaka ya nchi na haki za raia zinaweza kuamuliwa zaidi na nguvu kuliko sheria.

    Chanzo: Serikali ya Ufaransa, AFP