Lebo: UNGA81

  • Abbas Aonya Kuhusu Nakba Mpya, Ataka Mpango wa Gaza Utekelezwe

    Abbas Aonya Kuhusu Nakba Mpya, Ataka Mpango wa Gaza Utekelezwe

    NEW YORK — Rais wa Palestina, Mahmoud Abbas, ameonya kuwa kuendelea kwa mashambulizi na upanuzi wa makazi ya walowezi wa Israel kunatishia uwepo wa Wapalestina katika ardhi yao, akitaka jamii ya kimataifa izuie kile alichokiita hatari ya kutokea Nakba nyingine.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kupitia video iliyorekodiwa Ramallah, Abbas amesema hali ya Gaza, Ukingo wa Magharibi na Jerusalem Mashariki inahitaji hatua za haraka za kimataifa.

    Ataka hatua ya pili ya mpango wa Gaza

    Abbas ametaka kuharakishwa kwa utekelezaji wa hatua ya pili ya mpango wa amani wa Gaza unaoungwa mkono na Marekani.

    Amesema kipindi cha mpito hakipaswi kuwa mpango wa kudumu usio na ratiba ya kisiasa. Ameeleza wasiwasi kuhusu kuchelewa kwa kuondoka kwa vikosi vya Israel na kuanza kwa ujenzi mpya wa Gaza.

    Ametaka Gaza na Ukingo wa Magharibi viunganishwe chini ya taasisi za taifa moja la Palestina, huku akisisitiza haki ya wananchi kubaki katika ardhi yao.

    Aahidi uchaguzi Novemba 28

    Katika hotuba hiyo, Abbas amethibitisha mpango wa kufanya uchaguzi wa bunge la Palestina Novemba 28, 2026, ambao utakuwa wa kwanza wa aina hiyo katika takribani miaka 20.

    Amesema serikali yake imekamilisha mpango wa mageuzi ya kitaifa. Hata hivyo, Reuters imeripoti kuwa baadhi ya viongozi wa Fatah wana mashaka kuhusu maandalizi na uwezekano wa uchaguzi kufanyika katika mazingira ya sasa. Uchaguzi wa urais umepangwa kwa mwaka 2027, lakini tarehe yake bado haijatangazwa.

    Akosoa Marekani kwa kumnyima visa

    Abbas pia amekosoa uamuzi wa Marekani wa kumnyima visa yeye na maafisa wengine wa Palestina, hatua iliyomzuia kuhudhuria mkutano huo ana kwa ana.

    Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilipitisha azimio la kumruhusu kuhutubia kupitia video kwa kura 152 za kuunga mkono, tatu za kupinga na nne za kujizuia.

    Washington imesema vikwazo hivyo vinahusiana na mwenendo wa Mamlaka ya Palestina katika mchakato wa amani na hatua zake katika taasisi za kimataifa. Uongozi wa Palestina umepinga sababu hizo na kutaka vizuizi viondolewe.

    Wito wa suluhisho la mataifa mawili

    Abbas amesema Palestina inataka taifa linalofuata utawala wa sheria, linaloheshimu haki za binadamu na kuishi kwa amani pamoja na Israel.

    Amelaani mashambulizi dhidi ya raia kutoka upande wowote, ugaidi na chuki dhidi ya Wayahudi. Pia amezitaka nchi ambazo bado hazijaitambua Palestina kufanya hivyo.

    Hotuba yake imeweka mkazo katika ulinzi wa raia, kuzuia uhamishaji wa lazima, utekelezaji wa mpango wa Gaza na kuanzishwa kwa taifa la Palestina kupitia suluhisho la mataifa mawili.

    Chanzo: Reuters; Associated Press; WAFA; The National.

  • Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    NEW YORK — Rais wa Ghana, John Dramani Mahama, ametaka mabadiliko ya mfumo wa uchumi wa dunia ili nchi za Afrika zipate manufaa makubwa zaidi kutokana na rasilimali zake, badala ya kuendelea kuuza malighafi na kuagiza bidhaa zilizoongezwa thamani nje ya bara hilo.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Mahama amesema mfumo wa sasa wa biashara na fedha unaendelea kuziweka nchi zinazoendelea katika mazingira magumu ya madeni, gharama kubwa za mikopo na utegemezi wa misaada.

    Afrika yataka ushirikiano wenye usawa

    Mahama amesema Afrika inahitaji ushirikiano wa kiuchumi unaozingatia heshima na maslahi ya pande zote, pamoja na upatikanaji wa mikopo yenye masharti nafuu.

    Ameeleza kuwa gharama kubwa za kukopa huzilazimisha serikali kuchagua kati ya kulipa madeni na kuwekeza katika afya, elimu, miundombinu na ajira.

    Kwa mujibu wake, ongezeko la mahitaji ya madini muhimu kwa teknolojia na nishati safi linapaswa kuwa fursa kwa Afrika kuanzisha viwanda, kuongeza thamani ya bidhaa na kutengeneza ajira ndani ya bara.

    Haki kwa historia ya utumwa

    Rais huyo pia amerejea suala la haki kwa waathirika wa biashara ya watumwa iliyovuka Bahari ya Atlantiki na athari zake kwa watu wenye asili ya Afrika.

    Amesema azimio la Baraza Kuu lililoungwa mkono na nchi 123 mwezi Machi lilikuwa hatua ya kutambua ukubwa wa uhalifu huo wa kihistoria, lakini akasisitiza kuwa utambuzi pekee hautoshi.

    Mahama ametaka mazungumzo kuhusu haki ya fidia ya kihistoria yaambatane na kurejeshwa kwa mali za kitamaduni na marekebisho ya mifumo ya kiuchumi inayochangia ukosefu wa usawa.

    Mageuzi ya Baraza la Usalama

    Akizungumzia Umoja wa Mataifa, Mahama amekosoa kutokuwapo kwa kiti cha kudumu cha Afrika katika Baraza la Usalama, licha ya bara hilo kuwa na idadi kubwa ya watu na nchi wanachama.

    Ametaka mfumo wa maamuzi ya kimataifa uakisi mazingira ya sasa badala ya kuendelea kutegemea muundo ulioanzishwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia.

    Ghana yajieleza kuhusu mageuzi ya ndani

    Mahama ametaja mpango wa Resetting Ghana Agenda, akisema serikali yake inalenga kuimarisha nidhamu ya matumizi ya fedha, viwanda, ajira na huduma za afya.

    Amesema ukuaji wa uchumi unapaswa kuonekana katika maisha ya wananchi, si katika takwimu za jumla pekee. Pia ametetea ufadhili wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kupitia ruzuku badala ya mikopo inayoongeza mzigo wa madeni.

    Hotuba yake imeunganisha madai ya haki ya kihistoria na ajenda ya sasa ya maendeleo: Afrika kuwa na nafasi katika maamuzi ya kimataifa na kupata manufaa makubwa zaidi kutokana na utajiri wake.

    Chanzo: Hotuba ya Rais Mahama katika UNGA81; Ghana News Agency; Idara ya Habari ya Serikali ya Ghana.

  • Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    NEW YORK — Waziri Mkuu wa Hispania, Pedro Sánchez, amekosoa vita vinavyoendelea duniani na kutaka viongozi wa kimataifa kulinda sheria za kimataifa, haki za binadamu na misingi ya Umoja wa Mataifa badala ya kutumia nguvu za kijeshi kutatua migogoro.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Sánchez amesema katika miaka minane ya uongozi wake, Hispania imepinga vita vya uvamizi, vikiwemo vya Ukraine, Lebanon na Iran. Amesisitiza kuwa msimamo huo unatokana na kupinga uvunjaji wa sheria za kimataifa bila kujali nchi inayohusika.

    Hispania yatetea msimamo wake kuhusu Iran na Israel

    Sánchez amesema serikali yake imeweka marufuku ya silaha kwa Israel na kuzuia matumizi ya ardhi na miundombinu ya Hispania kwa operesheni za kijeshi inazoziona kuwa uvamizi usio halali dhidi ya Iran.

    Amesema kupinga vita dhidi ya Iran hakumaanishi kuunga mkono serikali ya Tehran, bali ni kutetea kanuni zinazopaswa kutumika kwa nchi zote. Msimamo huo umeelezwa pia katika taarifa za awali za serikali ya Hispania kuhusu mgogoro wa Mashariki ya Kati.

    Akosoa mauaji ya raia Gaza

    Akizungumzia Gaza, Sánchez amemkosoa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akimtuhumu kuendeleza mauaji ya raia wa Palestina.

    Amesema jamii ya kimataifa haiwezi kudai kutetea misingi ya kibinadamu huku ikipuuza watu wanaouawa, watoto wanaokabiliwa na njaa na hospitali zinazoharibiwa katika maeneo ya vita.

    Kwa mujibu wake, kutetea utu wa binadamu kunahitaji hatua zinazolingana na kauli zinazotolewa na viongozi wa dunia.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Umoja wa Mataifa

    Sánchez pia amekosoa viongozi anaowaelezea kuwa wenye ubinafsi, ujinga na ukatili, akisema wanajaribu kuurudisha ulimwengu katika kipindi cha migawanyiko na migogoro.

    Ameonya kuwa baadhi ya serikali zinapuuza sayansi, ushirikiano wa kimataifa na taasisi zilizoundwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia ili kuzuia kurudiwa kwa majanga ya zamani.

    Waziri Mkuu huyo amesema diplomasia ya kimataifa inapaswa kujengwa juu ya amani na ushirikiano, badala ya kutumiwa kuhalalisha matumizi ya nguvu au maslahi ya upande mmoja.

    Hotuba yake imekuja wakati Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa likijadili migogoro ya Mashariki ya Kati, vita vya Ukraine na nafasi ya taasisi za kimataifa katika kulinda amani na usalama.

    Chanzo: Press TV; RTVE; Ofisi ya Waziri Mkuu wa Hispania (La Moncloa).

  • Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa Kenya, William Ruto, ametaka mageuzi katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa ili Afrika ipate uwakilishi wa kudumu katika chombo hicho chenye jukumu la msingi la kulinda amani na usalama wa kimataifa.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Ruto amesema mfumo wa sasa hauakisi idadi ya wanachama wa Umoja huo wala mabadiliko yaliyotokea duniani tangu kuanzishwa kwake mwaka 1945.

    Rais huyo ameeleza kuwa ingawa nchi zote 193 zina kura katika Baraza Kuu, nchi tano pekee zina viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu katika Baraza la Usalama. Amesisitiza kwamba nchi 54 za Afrika, zinazounda zaidi ya robo ya wanachama wa Umoja wa Mataifa, hazina hata kiti kimoja cha kudumu.

    Afrika yataka kushiriki katika maamuzi

    Ruto amesema hali hiyo inaacha bara linalojadiliwa mara kwa mara katika masuala ya migogoro na operesheni za kulinda amani bila nafasi ya kudumu katika maamuzi yanayolihusu.

    Msimamo huo unaendana na madai ya muda mrefu ya Umoja wa Afrika ya kupanuliwa kwa Baraza la Usalama na kuongezwa kwa uwakilishi wa bara hilo. Rais wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa pia ameweka uwakilishi wa Afrika miongoni mwa masuala ya kipaumbele katika mageuzi ya chombo hicho.

    Nini kinachofuata?

    Mageuzi ya Baraza la Usalama yanahitaji makubaliano ya nchi wanachama kuhusu idadi na aina ya viti, pamoja na mabadiliko ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa. Kwa sasa, hotuba ya Ruto inaongeza sauti ya Kenya katika mjadala unaoendelea kuhusu nafasi ya Afrika katika mfumo wa kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa; People Daily Kenya.