Utaridi 2.0 Staging

Mwandishi: Hussein Suleiman

  • Eritrea Yakata Uhusiano na Ethiopia, Hofu ya Vita Yaongezeka

    Eritrea Yakata Uhusiano na Ethiopia, Hofu ya Vita Yaongezeka

    ASMARA/ADDIS ABABA — Eritrea imetangaza kuvunja uhusiano wa kidiplomasia na Ethiopia huku mvutano kati ya nchi hizo mbili ukiongezeka sambamba na mapigano mapya katika eneo la Tigray.

    Hatua hiyo imekuja baada ya Ethiopia kuwafukuza wanadiplomasia 10 wa Eritrea na kutangaza kufunga ubalozi wake mjini Asmara. Addis Ababa imeishutumu Eritrea kwa vitendo vya uhasama na kwa madai ya kusaidia vikosi vinavyoipinga serikali ya shirikisho, tuhuma ambazo Eritrea imekanusha.

    Reuters na AP zimeripoti kuwa hali hiyo imeongeza hofu ya mgogoro mpana zaidi katika Pembe ya Afrika, hasa kutokana na historia ya vita kati ya Ethiopia na Eritrea na mvutano unaoendelea katika Tigray.

    Wakati huohuo, vikosi vya serikali ya Ethiopia vimeripotiwa kurejesha udhibiti wa Uwanja wa Ndege wa Alula Aba Nega mjini Mekelle baada ya mapigano makali na vikosi vinavyoongozwa na TPLF.

    Mgogoro huo una hatari ya kuathiri zaidi usalama wa eneo la Bahari Nyekundu, ambalo tayari limekuwa na mvutano unaohusisha Yemen, Sudan na njia muhimu za biashara ya baharini.

    Jumuiya ya kimataifa imeendelea kutoa wito wa kujizuia na kurejea katika mazungumzo ili kuzuia kurejea kwa vita vikubwa katika eneo hilo.

    Vyanzo: Reuters; Associated Press; Press TV.

  • El Niño: Tanzania Yafunga Shule Mapema Novemba 13

    El Niño: Tanzania Yafunga Shule Mapema Novemba 13

    DODOMA — Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia nchini Tanzania imeagiza shule zote za awali, msingi na sekondari Tanzania Bara kufungwa Novemba 13, 2026, badala ya Desemba 4 kama ilivyokuwa imepangwa awali.

    Kwa mujibu wa Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026 uliotolewa Septemba 30, uamuzi huo umechukuliwa kufuatia taarifa za Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) kuhusu uwezekano wa mvua kubwa zinazohusishwa na El Niño katika kipindi cha Oktoba hadi Desemba 2026.

    Wizara imesema mvua hizo zinaweza kusababisha mafuriko na athari nyingine katika baadhi ya maeneo na kuathiri shughuli za uendeshaji wa shule. Hatua hiyo inalenga kulinda usalama na ustawi wa wanafunzi, walimu na watumishi wengine wa shule.

    Mabadiliko hayo yanarekebisha kalenda iliyowekwa kupitia Waraka wa Elimu Na. 6 wa Mwaka 2025 kwa shule za awali, msingi na sekondari pamoja na Waraka Na. 1 wa Mwaka 2026 kwa Kidato cha Tano na Sita, ambazo zilielekeza shule kufungwa Desemba 4.

    Waraka mpya, uliosainiwa na Kamishna wa Elimu Dkt. Lyabwene M. Mtahabwa, umeanza kutumika rasmi Oktoba 1, 2026.

    Chanzo: Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia — Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026.

  • Hamam Al Hammami Atambuliwa katika Tukio la Flydubai

    Hamam Al Hammami Atambuliwa katika Tukio la Flydubai

    DUBAI — Rubani msaidizi wa Flydubai anayechunguzwa kufuatia shambulio dhidi ya nahodha wa ndege FZ1073 iliyokuwa ikielekea Tel Aviv ametambuliwa kuwa Hamam Al Hammami, raia wa Oman mwenye umri wa miaka 29, kwa mujibu wa ripoti za vyombo vya habari vinavyonukuu vyanzo vinavyofahamu uchunguzi.

    Mamlaka ya Umoja wa Falme za Kiarabu imesema rubani huyo msaidizi alimshambulia nahodha kwa shoka la dharura lililokuwa ndani ya chumba cha marubani na kujaribu kuchukua udhibiti wa ndege. Ndege hiyo ilipoteza urefu kwa kasi kabla ya abiria na wafanyakazi kuingilia kati, na baadaye ilitua salama Tabuk, Saudi Arabia. Mamlaka ya UAE imelitaja tukio hilo kama jaribio la shambulio la kigaidi.

    Associated Press imeripoti kuwa Al Hammami alikuwa amezuiwa kurusha ndege akiwa Oman Air baada ya wasiwasi kuhusu misimamo inayodaiwa kuwa ya itikadi kali. Wachunguzi sasa wanachunguza mazingira yaliyomwezesha baadaye kuajiriwa na Flydubai.

    Ripoti za vyombo vya habari zimesema Al Hammami amehamishwa kwenda UAE na anashirikiana na wachunguzi. Madai kwamba alikusudia kuiangusha ndege ndani ya Israel yamehusishwa na vyanzo vilivyopewa taarifa kuhusu uchunguzi; uchunguzi rasmi bado unaendelea kubaini motisha kamili, iwapo alifanya peke yake na kama alikuwa na uhusiano na kundi lolote.

    Flydubai hapo awali ilisema sababu na motisha za tukio hilo zilikuwa chini ya uchunguzi na ikaomba kuepuka hitimisho la mapema. Uchunguzi unaongozwa na mamlaka za UAE kwa ushirikiano na mamlaka nyingine zinazohusika.

    Vyanzo: Reuters; Associated Press; taarifa za mamlaka za UAE.

  • Russia Yaionya NATO Kuhusu Matumizi ya Silaha za Nyuklia

    Russia Yaionya NATO Kuhusu Matumizi ya Silaha za Nyuklia

    BRUSSELS — Russia imeionya NATO kuwa iko tayari kutumia silaha za nyuklia iwapo nchi za muungano huo zitajaribu kulitenga eneo la Kaliningrad na sehemu nyingine za Russia.

    Katika waraka usio rasmi wa kidiplomasia uliotumwa kwa NATO na kuonekana na Reuters, Moscow imeishutumu NATO kwa kufuata kile ilichokiita mkondo “hatari na usiojali”, ambao inaweza kuongeza hatari ya mapambano ya moja kwa moja kati ya Russia na muungano huo.

    Waraka huo unasema Russia iko tayari kutumia uwezo wote ilionao, ikiwemo silaha za nyuklia, kulinda eneo lake iwapo nchi za NATO zitajaribu kuitenga Kaliningrad. Moscow pia imesema haina mpango wa kuishambulia NATO, lakini imeonya kuhusu kile inachokiona kama ongezeko la shughuli za kijeshi karibu na eneo hilo.

    Msemaji wa Kremlin, Dmitry Peskov, amesema maonyo yaliyotolewa pia na balozi za Russia katika baadhi ya nchi za Ulaya yanalenga kuwakumbusha viongozi wa Ulaya kuhusu nyaraka za sera za Moscow kuhusu suala hilo.

    Kaliningrad ni eneo la Russia lililotenganishwa kijiografia na sehemu kuu ya nchi hiyo, likiwa kati ya Poland na Lithuania kwenye pwani ya Bahari ya Baltic. Eneo hilo lina umuhimu mkubwa wa kijeshi kwa Moscow.

    NATO imejibu kuwa ni muungano wa kujihami na kwamba shughuli na mazoezi yake ya kijeshi hayalengi eneo lolote la Russia. Katibu Mkuu wa NATO, Mark Rutte, pia ameitaka Moscow kusitisha vitisho vya nyuklia, huku akisema hakuna tishio la karibu kwa eneo la NATO.

    Chanzo: Reuters, Septemba 30, 2026.

  • Wanajeshi wa Marekani Wakamilisha Kuondoka Iraq

    Wanajeshi wa Marekani Wakamilisha Kuondoka Iraq

    BAGHDAD — Vikosi vya Marekani vimekamilisha kuondoka katika kambi zao zilizosalia nchini Iraq Septemba 30, 2026, hatua inayotekeleza ratiba iliyokubaliwa kati ya Baghdad na Washington mwaka 2024 kuhusu kumaliza shughuli za kijeshi za muungano wa kimataifa unaoongozwa na Marekani dhidi ya kundi la Daesh (ISIS).

    Kuondoka huko kunafunga awamu nyingine ya uwepo wa kijeshi wa Marekani nchini Iraq, miaka 23 baada ya uvamizi wa mwaka 2003. Vikosi vya Marekani viliondoka mwaka 2011, lakini vilirejea chini ya miaka mitatu baadaye kusaidia vikosi vya Iraq kupambana na Daesh.

    Hatua hiyo inaweka jukumu kubwa zaidi kwa vikosi vya usalama vya Iraq katika ufuatiliaji, ujasusi na operesheni dhidi ya mabaki ya Daesh. Baadhi ya maafisa wa usalama wa Iraq na eneo la Kurdistan wameeleza wasiwasi kwamba seli za kundi hilo bado zinaweza kutumia mianya ya kiusalama kujipanga upya.

    Kwa upande mwingine, kuondoka kwa vikosi vya muungano hakumaanishi moja kwa moja kukoma kwa mahusiano yote ya kijeshi kati ya Baghdad na Washington. Iraq na Marekani zinaweza kuendelea na ushirikiano wa kiusalama kupitia mahusiano ya nchi mbili.

    Kuondoka kwa vikosi hivyo pia kunabadilisha mazingira ya kiusalama na kisiasa nchini Iraq, ambako Marekani na Iran zimekuwa na ushawishi mkubwa kwa miaka mingi. Serikali ya Baghdad imekuwa ikisisitiza mamlaka ya taifa katika kusimamia usalama wake.

    Chanzo: Serikali ya Iraq; Reuters.

  • IEBC Kusajili Wakenya Ughaibuni Katika Nchi 26 kwa Uchaguzi wa 2027

    IEBC Kusajili Wakenya Ughaibuni Katika Nchi 26 kwa Uchaguzi wa 2027

    NAIROBI — Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka ya Kenya (IEBC) imepanga kupanua usajili wa wapiga kura wanaoishi ughaibuni kutoka nchi 12 zilizoshiriki mwaka 2022 hadi nchi 26 kuelekea Uchaguzi Mkuu wa Agosti 10, 2027.

    Mwenyekiti wa IEBC, Erastus Ethekon, amesema tume inaendelea na maandalizi ya kupanua ushiriki wa Wakenya wanaoishi nje ya nchi, ikiwa ni sehemu ya juhudi za kuongeza idadi ya wapiga kura kuelekea uchaguzi huo.

    Miongoni mwa nchi zinazopendekezwa kuongezwa ni Saudi Arabia, Oman, Australia, Sweden, Italia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, Nigeria, Ireland, Uturuki, Ethiopia na China. IEBC imesema upanuzi huo unalenga kuendeleza haki ya kikatiba ya Wakenya wanaoishi nje ya nchi kushiriki katika uchaguzi.

    Katika uchaguzi wa 2022, upigaji kura kwa Wakenya wa diaspora ulifanyika katika nchi 12. IEBC pia inalenga kuwa na takribani wapiga kura milioni 28.5 kwenye daftari la 2027, kutoka milioni 22.1 mwaka 2022.

    Usajili wa diaspora ni sehemu ya maandalizi mapana ya daftari la wapiga kura, huku tume ikiendelea na awamu za usajili endelevu na ulioimarishwa, pamoja na uhakiki wa taarifa za wapiga kura.

    Vyanzo: IEBC na Kenya News Agency.