Mwandishi: Suleiman Ali

  • Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    HORMUZ — Takwimu za usafirishaji wa baharini zinaonyesha kuwa kiwango cha mafuta na meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz bado kiko chini sana ya hali iliyokuwapo kabla ya vita, licha ya madai ya Marekani kuhusu mafanikio yake katika kuhakikisha meli zinapita katika njia hiyo muhimu.

    Kwa mujibu wa takwimu za Kpler zilizoripotiwa na Reuters, Alhamisi ni meli nne pekee za bidhaa zilizorekodiwa kuvuka Hormuz, ikilinganishwa na wastani wa meli 15 kwa siku katika siku 10 zilizopita. Kabla ya vita, takriban meli 125 za kibiashara kwa siku zilikuwa zikipita katika njia hiyo. Takwimu hizi hazijumuishi meli zinazopita zikiwa zimezima mifumo yao ya AIS.

    Kwa upande wa mafuta, takwimu zinazofuatiliwa zinaonyesha kuwa tangu vita vilipoanza, kiwango cha mafuta yanayosafirishwa kupitia Hormuz kimekuwa kwa kiasi kikubwa kati ya mapipa milioni 4 hadi milioni 6 kwa siku, isipokuwa kipindi kifupi cha makubaliano ya muda kati ya Marekani na Iran. Kabla ya vita, karibu mapipa milioni 20 kwa siku yalikuwa yakipitia Hormuz.

    Tofauti hiyo inaibua maswali kuhusu madai ya Rais Donald Trump kwamba Marekani imefanikiwa kurejesha usafirishaji mkubwa kupitia Hormuz. Juni, Trump alidai operesheni ya siri ya Marekani ilikuwa imesaidia kusafirisha mapipa milioni 100 ya mafuta na kuwezesha zaidi ya meli 200 za kibiashara kupita katika njia hiyo. Hata hivyo, Waziri wa Nishati wa Marekani Chris Wright alisema wakati huo hakuwa na taarifa kuhusu Marekani kusafirisha mamilioni hayo ya mapipa, ingawa alithibitisha jeshi lilisaidia baadhi ya mafuta kuvuka.

    Kampuni tofauti za ufuatiliaji wa meli pia zilitoa hesabu zilizotofautiana kuhusu idadi ya meli zilizofanikiwa kutoka Ghuba. Hata makadirio ya juu zaidi yaliyotolewa wakati huo hayakuonyesha kiwango cha shughuli kinacholingana kwa urahisi na madai ya Trump kuhusu mapipa milioni 100.

    Muktadha na Athari

    Takwimu za sasa hazimaanishi kwamba hakuna mafuta yanayopita Hormuz. Badala yake, zinaonyesha kuwa usafirishaji unaendelea kwa kiwango kilichopungua sana, huku baadhi ya meli zikizima mifumo ya ufuatiliaji na nyingine zikipita chini ya mipango maalumu ya usalama au ruhusa.

    Hivyo, mjadala si kama Hormuz imefungwa kabisa, bali nani anadhibiti upitaji, kiasi gani cha mafuta kinavuka na iwapo kiwango hicho kinaunga mkono madai ya Washington kuhusu mafanikio yake katika njia hiyo ya kimkakati.

  • White House yazishinikiza kampuni za anga kususia mkutano wa Macron

    White House yazishinikiza kampuni za anga kususia mkutano wa Macron

    WASHINGTON/PARIS — Ikulu ya White House imezishauri kampuni kadhaa za anga za Marekani kutoshiriki Mkutano wa Kimataifa wa Anga ulioandaliwa na Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron, unaotarajiwa kufanyika Paris Septemba 9–10.

    Kwa mujibu wa ripoti ya POLITICO, afisa wa Ofisi ya Sera ya Sayansi na Teknolojia ya White House (OSTP) aliwaambia wawakilishi wa kampuni kadhaa katika mazungumzo ya faragha kwamba kushiriki mkutano huo kunaweza kutafsiriwa kama kuunga mkono sera za Umoja wa Ulaya ambazo Washington inaziona kuwa zisizo rafiki kwa sekta ya Marekani.

    Kampuni zilizoshiriki mazungumzo hayo ni pamoja na SpaceX, Stoke Space, K2 Space na Astra. Hata hivyo, White House imesisitiza kuwa kampuni hizo hazikupewa amri ya kutohudhuria, na uamuzi wa mwisho unabaki mikononi mwao.

    Hatua hiyo imeziweka kampuni hizo katika mazingira magumu, kwa kuwa Ulaya ni soko muhimu kwa sekta ya anga ya Marekani. Wakati huohuo, Washington imeeleza wasiwasi kuhusu kile inachokitaja kuwa sera za Ufaransa zisizo na ushindani wa haki, pamoja na ushiriki wa China katika mkutano huo.

    Cha kuvutia ni kwamba licha ya shinikizo hilo kwa kampuni binafsi, maafisa wa White House, Wizara ya Mambo ya Nje, Wizara ya Biashara na NASA bado wanatarajiwa kuhudhuria mkutano huo.

    Muktadha na Athari

    Mvutano huu unaonyesha tofauti zinazoongezeka kati ya Marekani na Ulaya kuhusu sera za teknolojia, biashara na uhuru wa kimkakati. Ulaya imekuwa ikijaribu kuongeza uwezo wake binafsi wa anga na kupunguza utegemezi kwa Marekani.

    Mkutano wa Paris unatarajiwa kuwakutanisha viongozi wa serikali, mashirika ya anga, wanasayansi, wanajeshi na kampuni binafsi kutoka zaidi ya nchi 120 kujadili mustakabali wa sekta ya anga duniani.

  • Seneta wa Republican amtaka Trump amfukuze Hegseth Pentagon

    Seneta wa Republican amtaka Trump amfukuze Hegseth Pentagon

    WASHINGTON, MAREKANI — Seneta wa Republican Thom Tillis amemtaka Rais Donald Trump kumwondoa Waziri wa Ulinzi Pete Hegseth, akimshutumu kwa usimamizi mbovu na kusababisha ombwe la uongozi katika jeshi la Marekani.

    Tillis amesema hajawahi kushuhudia “usimamizi usio na uwezo” wa kiwango hicho dhidi ya wanaume na wanawake wanaolitumikia jeshi la Marekani. Pia amemshutumu Hegseth kwa kujikita katika migogoro ya kisiasa na kiutamaduni badala ya masuala muhimu ya ulinzi wa taifa.

    Wito huo umetolewa baada ya Daniel Driscoll kujiuzulu kama Katibu wa Jeshi la Nchi Kavu, kufuatia miezi kadhaa ya mvutano ulioripotiwa kati yake na Hegseth. Tillis amesema kuondoka kwa viongozi wenye uzoefu kunazidisha ombwe katika safu za juu za jeshi.

    Tillis, ambaye mwaka 2025 alipiga kura kuthibitisha uteuzi wa Hegseth, sasa amemtaka Trump kutafuta kiongozi mpya wa Pentagon ambaye, kwa maelezo yake, atawahifadhi na kuwawezesha wataalamu wa kijeshi badala ya kuwadhoofisha.

    Ukosoaji huo unakuja wakati Pentagon ikiwa chini ya shinikizo kutokana na vita vinavyoendelea dhidi ya Iran, kupungua kwa baadhi ya akiba za silaha na mabadiliko ya mara kwa mara katika uongozi wa kijeshi.

  • Marekani haaminiki tena; Uholanzi yahamisha hifadhi yake ya tani 78 za dhahabu kutoka Marekani

    Marekani haaminiki tena; Uholanzi yahamisha hifadhi yake ya tani 78 za dhahabu kutoka Marekani

    AMSTERDAM, UHOLANZI — Benki Kuu ya Uholanzi (DNB) imehamisha zaidi ya tani 78 za dhahabu kutoka New York kwenda London, katika hatua inayokuja wakati wasiwasi ukiongezeka Ulaya kuhusu usalama wa akiba ya dhahabu inayohifadhiwa Marekani.

    DNB imesema uamuzi huo unatokana na kuongezeka kwa misukosuko ya kijiografia na mkakati wa kutawanya akiba yake katika maeneo tofauti. Benki hiyo pia imesema London ina faida kubwa katika urahisi wa kufanya biashara ya dhahabu kwa kuwa ni moja ya vituo muhimu zaidi duniani vya biashara ya madini hayo.

    Hatua hiyo imekuja baada ya baadhi ya wanasiasa na makundi ya ushawishi barani Ulaya kutoa wito wa kurejeshwa nyumbani kwa dhahabu ya mataifa yao inayohifadhiwa Marekani. Baadhi yao wameeleza wasiwasi kwamba kuzorota kwa uhusiano kati ya Marekani na Ulaya kunaweza kuongeza hatari za kisiasa zinazohusiana na kuhifadhi mali hizo Marekani.

    Ufaransa pia imehamisha dhahabu yake kutoka Hifadhi ya Shirikisho ya Marekani kwenda Ulaya katika kipindi cha 2025–2026. Hata hivyo, Benki Kuu ya Ujerumani imeendelea kueleza imani katika usalama wa sehemu ya akiba yake inayohifadhiwa New York.

  • Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Katika kauli inayothibitisha wazi mipango ya kufanya mabadiliko haramu ya kijiografia na idadi ya watu, Waziri wa Ulinzi wa Israel, Israel Katz, ametangaza kuwa hakuna suluhisho la kudumu kwa Ukanda wa Gaza bila ya kufukuzwa kwa mamilioni ya wakazi wake.

    Akizungumza kuhusu mkakati huo, Katz alidai bila uthibitisho wowote kuwa tafiti zinaonyesha asilimia 80 ya Wapalestina wanataka kuondoka Gaza, akisisitiza kuwa jeshi la Israel liko tayari kutekeleza ufukuzaji huo kupitia njia za bahari na anga mara tu mazingira yatakaporuhusu, hasa baada ya Misri kukataa katakata kuruhusu mpango huo kupitia ardhi yake.

    Waziri huyo alifichua kuwa nchi zilizokuwa tayari kuwapokea Wapalestina hao zinashikilia sharti la kupata uungwaji mkono na hakikisho la serikali ya Marekani. Aidha, alibainisha kuwa Rais Donald Trump hakufuta mpango huo bali aliusimamisha kwa muda kufuatia shinikizo kali kutoka kwa viongozi wa mataifa ya Kiarabu.

    Hata hivyo, Katz alionya kuwa utekelezaji kamili wa mpango huo ni suala la muda, akisema: “Wakati utafika pale itakapobainika wazi kuwa Hamas haitekelezi wajibu wake. Ndipo tutakapopata idhini kamili ya kusonga mbele kijeshi, kimipaka, na katika maeneo mengine, na jambo hili litapata kasi kubwa.”

    Matamshi haya yamezua taharuki mpya kikanda, yakidhihirisha mwelekeo wa Tel Aviv wa kutaka kubadilisha kabisa mustakabali wa eneo hilo kupitia ufukuzaji na uhamishaji wa kulazimishwa.

  • Ratko Mladić, aliyehukumiwa kwa mauaji ya kimbari ya waislamu 8000 Srebrenica, afariki akiwa kifungoni

    Ratko Mladić, aliyehukumiwa kwa mauaji ya kimbari ya waislamu 8000 Srebrenica, afariki akiwa kifungoni

    THE HAGUE, UHOLANZI — Jenerali wa zamani wa Waserbia wa Bosnia Ratko Mladić, aliyehukumiwa kwa mauaji ya kimbari, uhalifu dhidi ya ubinadamu na uhalifu wa kivita wakati wa Vita vya Bosnia, amefariki akiwa katika kizuizi cha Umoja wa Mataifa mjini The Hague.

    Mladić alikuwa kamanda wa vikosi vya Waserbia wa Bosnia wakati wa vita vya 1992–1995. Alipatikana na hatia kwa jukumu lake katika mauaji ya Srebrenica ya Julai 1995, ambapo zaidi ya wanaume na wavulana 8,000 Waislamu wa Bosnia (Bosniaks) waliuawa. Mauaji hayo yanatambuliwa kisheria kama mauaji ya kimbari na ni miongoni mwa ukatili mkubwa zaidi barani Ulaya tangu Vita Kuu ya Pili ya Dunia.

    Pia alihukumiwa kwa uhalifu uliohusiana na kuzingirwa kwa Sarajevo, ambako maelfu ya raia waliuawa katika mashambulizi yaliyodumu kwa miaka kadhaa. Alikamatwa Serbia mwaka 2011 baada ya kujificha kwa karibu miaka 16 na mwaka 2017 akahukumiwa kifungo cha maisha.

    Kuna tofauti katika taarifa za umri wake: baadhi ya vyanzo, ikiwemo Reuters, vinamtaja kuwa na miaka 83, wakati AP, RTS na vyanzo vingine vinamtaja kuwa na 84, kutokana na tofauti kuhusu tarehe yake halisi ya kuzaliwa.

    Muktadha na Athari

    Kifo cha Mladić kinafunga ukurasa wa maisha ya mmoja wa wahusika mashuhuri zaidi waliohukumiwa kwa uhalifu wa Vita vya Balkan, lakini kumbukumbu ya Srebrenica bado ni suala nyeti katika Bosnia na eneo zima la Balkan, hasa kutokana na mijadala inayoendelea kuhusu uwajibikaji, maridhiano na ukanushaji wa mauaji hayo ya kimbari.