Utaridi 2.0 Staging

Kategoria: AFRIKA

  • Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa Kenya, William Ruto, ametaka mageuzi katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa ili Afrika ipate uwakilishi wa kudumu katika chombo hicho chenye jukumu la msingi la kulinda amani na usalama wa kimataifa.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Ruto amesema mfumo wa sasa hauakisi idadi ya wanachama wa Umoja huo wala mabadiliko yaliyotokea duniani tangu kuanzishwa kwake mwaka 1945.

    Rais huyo ameeleza kuwa ingawa nchi zote 193 zina kura katika Baraza Kuu, nchi tano pekee zina viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu katika Baraza la Usalama. Amesisitiza kwamba nchi 54 za Afrika, zinazounda zaidi ya robo ya wanachama wa Umoja wa Mataifa, hazina hata kiti kimoja cha kudumu.

    Afrika yataka kushiriki katika maamuzi

    Ruto amesema hali hiyo inaacha bara linalojadiliwa mara kwa mara katika masuala ya migogoro na operesheni za kulinda amani bila nafasi ya kudumu katika maamuzi yanayolihusu.

    Msimamo huo unaendana na madai ya muda mrefu ya Umoja wa Afrika ya kupanuliwa kwa Baraza la Usalama na kuongezwa kwa uwakilishi wa bara hilo. Rais wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa pia ameweka uwakilishi wa Afrika miongoni mwa masuala ya kipaumbele katika mageuzi ya chombo hicho.

    Nini kinachofuata?

    Mageuzi ya Baraza la Usalama yanahitaji makubaliano ya nchi wanachama kuhusu idadi na aina ya viti, pamoja na mabadiliko ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa. Kwa sasa, hotuba ya Ruto inaongeza sauti ya Kenya katika mjadala unaoendelea kuhusu nafasi ya Afrika katika mfumo wa kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa; People Daily Kenya.

  • UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Khalilur Rahman, amesema Afrika haiwezi kuendelea kusubiri bila kikomo kupata uwakilishi unaostahili katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.

    Akifungua General Debate ya UNGA81 mjini New York, Rahman amesema mageuzi ya Baraza la Usalama yanapaswa kulifanya kuwa lenye uwakilishi mpana zaidi, uwazi na muundo unaoakisi hali ya sasa ya kijiografia duniani.

    Amesema kuhakikisha maeneo ambayo hayajawakilishwa vya kutosha yanapata nafasi ya haki kunapaswa kubaki kuwa kipaumbele.

    Afrika katikati ya hoja ya mageuzi

    Rahman ameielekeza hoja hiyo moja kwa moja Afrika, akibainisha kuwa baada ya miongo minane ya Umoja wa Mataifa, bara lenye idadi kubwa zaidi ya nchi wanachama kwa kanda bado halijawakilishwa ipasavyo katika Baraza la Usalama.

    Afrika ina nchi 54 wanachama wa Umoja wa Mataifa na imekuwa eneo muhimu la shughuli za kulinda amani za UN, lakini haina kiti cha kudumu katika Baraza la Usalama.

    Rahman amesema hali hiyo inagusa masuala ya haki, usawa na uaminifu wa Umoja wa Mataifa yenyewe.

    Mfumo uliojengwa mwaka 1945

    Baraza la Usalama lina wanachama 15. Marekani, China, Russia, Ufaransa na Uingereza ndizo nchi tano zenye viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu. Nchi nyingine 10 huchaguliwa kwa vipindi vya miaka miwili.

    Muundo huo umetokana kwa kiasi kikubwa na mazingira ya kimataifa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, huku wito wa kuufanyia mageuzi ukiongezeka kutokana na mabadiliko ya kisiasa, kiuchumi na idadi ya watu duniani.

    Swali la uwakilishi wa Afrika

    Nchi za Afrika zimekuwa zikishinikiza mageuzi ya Baraza la Usalama kwa muda mrefu, ikiwa ni pamoja na kupitia msimamo wa pamoja wa Umoja wa Afrika kuhusu uwakilishi wa bara hilo.

    Kauli ya Rais wa UNGA81 inaongeza uzito wa kisiasa kwa mjadala huo katika wiki ambayo viongozi wengi wa Afrika wanatumia jukwaa la New York kuzungumzia mageuzi ya taasisi za kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa

  • Sudan Yalalamikia Visa ya al-Burhan Kwenda UNGA

    Sudan Yalalamikia Visa ya al-Burhan Kwenda UNGA

    NEW YORK — Mvutano umeibuka kati ya Sudan na Marekani kuhusu visa ya mkuu wa jeshi la Sudan, Abdel Fattah al-Burhan, ambaye amepangwa kuiwakilisha nchi yake katika kikao cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York.

    Kwa mujibu wa Reuters, Marekani imekuwa ikizuia kutoa visa kwa al-Burhan wakati mvutano ukiendelea kuhusu pendekezo la kusitisha mapigano nchini Sudan kwa siku 90.

    Balozi wa Sudan katika Umoja wa Mataifa, Al-Harith Idriss Al-Harith, amemwandikia Katibu Mkuu António Guterres akieleza wasiwasi kwamba utoaji wa visa unaonekana kuhusishwa na kukubaliwa kwa pendekezo hilo la kusitisha mapigano.

    Sudan yaunganisha visa na mpango wa kusitisha mapigano

    Pendekezo hilo limehusishwa na Massad Boulos, mshauri mwandamizi wa Marekani anayeshughulikia masuala ya Afrika na Mashariki ya Kati.

    Jeshi la Sudan limekuwa na mashaka kuhusu baadhi ya juhudi za kusitisha mapigano, likisema mipango fulani inaweza kuipa nafasi Rapid Support Forces (RSF) kujipanga upya.

    Reuters imeripoti kuwa Sekretarieti ya Umoja wa Mataifa imelifikisha suala la visa kwa mamlaka za Marekani, huku Guterres akieleza wasiwasi kuhusu hali hiyo.

    Vita vya Sudan vyafika UNGA

    Sudan imekuwa katika vita tangu Aprili 2023 kati ya jeshi linaloongozwa na al-Burhan na RSF. Mgogoro huo umesababisha vifo, mamilioni ya watu kukimbia makazi yao na mahitaji makubwa ya kibinadamu.

    Suala la visa sasa linaongeza mwelekeo mwingine wa kidiplomasia katika mgogoro huo, kwa sababu Marekani, kama nchi mwenyeji wa makao makuu ya Umoja wa Mataifa, ina wajibu chini ya makubaliano yake na UN kuhusu upatikanaji wa makao makuu kwa wawakilishi wa nchi wanachama.

    Kwa Sudan, mjadala sasa hauhusu tu nani atakayehutubia UNGA, bali pia uhusiano kati ya diplomasia ya kimataifa, masharti ya kusitisha mapigano na juhudi za kumaliza vita.

    Chanzo: Reuters

  • Mahama UNGA: Afrika Ijenge Uwezo wa Kujitegemea

    Mahama UNGA: Afrika Ijenge Uwezo wa Kujitegemea

    NEW YORK — Rais wa Ghana John Dramani Mahama ametaka Afrika na nchi nyingine zinazoendelea kujenga uwezo wa kujitegemea badala ya mifumo ya maendeleo kuendelea kutegemea miradi ya muda mfupi na misaada kutoka nje.

    Akizungumza katika shughuli za pembezoni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81) mjini New York, Mahama amesema ushirikiano wa kimataifa unapaswa kuelekezwa zaidi katika kujenga taasisi na uwezo wa nchi kutekeleza mipango yao wenyewe.

    Kauli hiyo ni sehemu ya ajenda ya Accra Reset, mpango unaosukumwa na Ghana kutaka mabadiliko katika namna nchi zinazoendelea zinavyoshirikiana na wafadhili, taasisi za fedha na washirika wa kimataifa.

    Kutoka misaada kwenda uwezo

    Mahama amesema washirika wa kimataifa na taasisi za uhisani wanapaswa kuachana na utegemezi mkubwa wa programu za muda mfupi na kuelekeza rasilimali katika kujenga uwezo wa muda mrefu.

    Amesisitiza umuhimu wa kuimarisha taasisi za ndani, kuongeza ukusanyaji wa rasilimali za ndani na kutumia mifumo ya nchi pale inapoweza kutoa matokeo na uwajibikaji.

    Kwa mujibu wa Mahama, Afrika tayari ina dira yake ya muda mrefu kupitia Ajenda 2063, lakini utekelezaji wake unahitaji taasisi imara, uwezo wa kifedha na mifumo madhubuti ya kutekeleza miradi.

    Uhuru wa kisiasa hautoshi

    Katika mjadala wa Accra Reset, Mahama ameunganisha hoja hiyo na suala pana la mamlaka ya nchi zinazoendelea juu ya maendeleo yao.

    Amesema mataifa ya Afrika yalipata uhuru wa kisiasa miongo kadhaa iliyopita, lakini mifumo muhimu ya biashara, fedha na afya duniani bado inaathiri uwezo wao wa kuamua na kutekeleza vipaumbele vyao.

    Mahama amesema anapozungumzia mamlaka katika maendeleo, anamaanisha uwezo wa nchi kuweka vipaumbele vyake, kujadiliana kwa ufanisi, kukusanya rasilimali na kutekeleza maamuzi yake.

    Accra Reset kutoka kauli kwenda utekelezaji

    Mahama amesema hataki Accra Reset kuwa wazo jingine linalojadiliwa katika mikutano mikubwa ya kimataifa kisha kutoweka bila matokeo.

    Ghana inalenga kuunganisha serikali, taasisi za fedha za maendeleo, mashirika ya afya, sekta binafsi na taasisi za uhisani ili mapendekezo ya mpango huo yatekelezwe katika ngazi ya nchi.

    Kwa Afrika, hoja ya Mahama inaweka mjadala mkubwa zaidi mezani: je, ushirikiano wa maendeleo utaendelea kujengwa juu ya utegemezi wa misaada, au utasaidia nchi kujenga uwezo wa kujifadhili na kusimamia maendeleo yao wenyewe?

    Mahama anatarajiwa kutoa hotuba rasmi ya Ghana katika General Debate ya UNGA81 Septemba 24.

    Chanzo: Ofisi ya Rais wa Ghana, Information Services Department — Ghana

  • Ruto Ataka Afrika Itekeleze Ahadi za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi

    Ruto Ataka Afrika Itekeleze Ahadi za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi

    NEW YORK — Rais wa Kenya William Ruto ametaka mataifa ya Afrika kuelekeza nguvu katika utekelezaji wa ahadi zilizopo za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi badala ya kuendelea kuongeza ahadi mpya.

    Ruto ametoa kauli hiyo Septemba 23 wakati akiongoza mkutano wa Kamati ya Wakuu wa Nchi na Serikali za Afrika kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (CAHOSCC), pembezoni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York.

    Mkutano huo umejadili msimamo wa pamoja wa Afrika kuelekea COP31 mjini Antalya, Türkiye, pamoja na maandalizi ya COP32 inayotarajiwa kufanyika Ethiopia mwaka 2027.

    Fedha zabaki changamoto

    Ruto amesema fedha ndiyo kikwazo kikubwa katika utekelezaji wa mipango ya tabianchi barani Afrika.

    Amesema fedha zinahitajika kwa maandalizi, kujenga uwezo wa kustahimili athari za tabianchi na kutekeleza miradi ya kukabiliana na mabadiliko hayo.

    Rais huyo pia ameeleza kuwa kupungua kwa misaada rasmi ya maendeleo kunalazimisha Afrika kutafuta njia mpya za kugharamia ajenda yake ya tabianchi.

    Afrika yataka utekelezaji

    Ruto amesema mikutano ya tabianchi ya Nairobi na Addis Ababa ilisaidia kubadilisha mtazamo kwa kuiweka ajenda ya tabianchi kama fursa ya ukuaji wa uchumi, uwekezaji na ajira.

    Sasa, amesema, hatua inayofuata ni kutekeleza ahadi zilizokwishawekwa.

    Msimamo huo unaipa Afrika ajenda ya pamoja kuelekea COP31, huku bara likisisitiza mageuzi ya mfumo wa fedha duniani na upatikanaji wa mitaji ya kukabiliana na athari za tabianchi.

  • Sudan Kusini Yabadilisha Sheria Kabla ya Uchaguzi, Upinzani Walalamika

    Sudan Kusini Yabadilisha Sheria Kabla ya Uchaguzi, Upinzani Walalamika

    JUBA — Rais Salva Kiir ametia saini marekebisho ya sheria ya uchaguzi yanayoondoa masharti yaliyokuwa yakihusisha kufanyika kwa uchaguzi na kukamilika kwa katiba ya kudumu pamoja na sensa ya kitaifa, miezi michache kabla ya uchaguzi mkuu uliopangwa Desemba 22.

    Serikali inasema mabadiliko hayo yanaondoa vikwazo vya kisheria na kuweka mazingira ya kuendelea na uchaguzi ambao umeahirishwa mara kadhaa.

    Hata hivyo, South Sudan Opposition Alliance (SSOA), muungano wa vyama vya upinzani na mmoja wa waliotia saini makubaliano ya amani ya 2018, umeyakataa marekebisho hayo, ukisema yalifanywa bila mashauriano ya kutosha kati ya pande za makubaliano hayo.

    Sheria iliyorekebishwa pia inaruhusu uongozi uliopo madarakani kuendelea kutumia mamlaka yake ya kikatiba katika kipindi cha uchaguzi hadi rais atakayechaguliwa atakapoingia madarakani.

    Sudan Kusini haijawahi kufanya uchaguzi mkuu tangu ilipopata uhuru mwaka 2011. Ikiwa uchaguzi wa Desemba utafanyika kama ulivyopangwa, utakuwa wa kwanza katika historia ya taifa hilo.