Kategoria: KIMATAIFA

  • Pakistan na Qatar zapendekeza mpango wa kusitisha mapigano kati ya Marekani na Iran

    Pakistan na Qatar zapendekeza mpango wa kusitisha mapigano kati ya Marekani na Iran

    Wakati ngoma ya vita ikiendelea kurindima katika Mlango-bahari wa Hormuz, diplomasia ya dharura imeanza kuchukua mkondo mpya. Pakistan na Qatar zimejitokeza na mpango wa dharura wa kuziokoa Washington na Tehran kutoka kwenye janga la vita kamili ambavyo hakuna upande uliojiandaa kuvihimili.

    Mataifa ya Pakistan na Qatar yamewasilisha pendekezo la pamoja la kuzitaka Iran na Marekani kurejea katika nafasi zao za kabla ya tarehe 9 Julai kama hatua ya kwanza ya kurejea kwenye meza ya mazungumzo. Sambamba na hayo, shirika la habari la Reuters, likimnukuu afisa mmoja wa Iran, limeripoti kuwa wapatanishi wamependekeza makubaliano ya kusitisha mapigano kwa siku 10 ili kutoa nafasi ya kujadili njia za kufufua “Mkataba wa Maelewano wa Islamabad.”

    Hatua hii ya Qatar na Pakistan si ya bahati mbaya; inatokana na hofu ya kiuchumi na kiulinzi. Mlango-bahari wa Hormuz ukiwa hauna usalama, uchumi wa mataifa ya Ghuba na usafirishaji wa nishati kwenda Asia Kusini unatikisika. Kwa upande wa Marekani, pendekezo hili linakuja kama njia ya dharura ya kutokea (off-ramp) baada ya ripoti za Pentagon kufichua upungufu mkubwa wa akiba ya makombora na mifumo ya ulinzi wa anga. Hata hivyo, kurudi kwenye msimamo wa kabla ya Julai 9 kutalazimisha pande zote mbili kukubali makubaliano mapya ya ugawanaji madaraka ya usafiri wa baharini.

    Uwezo wa kijeshi wa Marekani uko hatarini. Ripoti mpya kutoka kwa The Telegraph imeibua swali zito: Je, Washington ina rasilimali za kutosha za kuendeleza vita vikubwa dhidi ya Iran? Jibu, kwa mujibu wa maafisa wa Pentagon, linaashiria udhaifu mkubwa wa kimkakati.

  • Uchambuzi: Kwa Nini Washington Inaweza Kushindwa Kustahimili Vita vya Muda Mrefu na Iran likijibu

    Uchambuzi: Kwa Nini Washington Inaweza Kushindwa Kustahimili Vita vya Muda Mrefu na Iran likijibu

    Uwezo wa kijeshi wa Marekani uko hatarini. Ripoti mpya kutoka kwa The Telegraph imeibua swali zito: Je, Washington ina rasilimali za kutosha za kuendeleza vita vikubwa dhidi ya Iran? Jibu, kwa mujibu wa maafisa wa Pentagon, linaashiria udhaifu mkubwa wa kimkakati.

    Gazeti la The Telegraph, likimnukuu afisa wa Pentagon, limeripoti kuwa akiba ya makombora ya Marekani imepungua kwa kiwango kinachotishia uwezo wa Washington kuingia au kuhimili vita vya kiwango kamili (all-out war) dhidi ya Iran. Hali hii inakuja wakati mzozo wa kikanda ukiendelea kupamba moto na shinikizo la kijeshi likiongezeka.

    Katika nadharia ya kijeshi, vita vya muda mrefu vinahitaji mfumo thabiti wa ugavi (supply chain). Ufichuzi huu unaashiria kuwa viwanda vya kijeshi vya Marekani (Military-Industrial Complex) vimeshindwa kuendana na kasi ya mahitaji ya vita vya kisasa na vya kiwango cha juu. Hii inabadilisha mizania ya nguvu: Kama Marekani haiwezi kuhimili matumizi makubwa ya makombora, uwezo wake wa kuzuia (deterrence) unadhoofika, jambo ambalo linaipa Iran faida ya kimkakati katika mzozo huu.

    Kwa muda wa siku 30 hadi 90 zijazo, tunatarajia kuona mabadiliko ya sera za Washington. Kuna uwezekano mkubwa wa ongezeko la juhudi za kidiplomasia ili kuepuka mzozo wa nchi kavu, kwani hali halisi ya ghala lao la silaha (arsenal) haiendani na lugha kali ya vita wanayotoa. Marekani italazimika aidha kuongeza kasi ya uzalishaji wa silaha au kutafuta njia ya kutuliza mivutano ili kujipanga upya.

  • Ofisi ya Netanyahu yalaani tamko la Meya wa New York kuhusu kukamatwa kwake

    Ofisi ya Netanyahu yalaani tamko la Meya wa New York kuhusu kukamatwa kwake

    Ofisi ya Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, imelaani vikali kauli ya Meya wa New York, Zohran Mamdani, kufuatia hatua yake ya kusema kuwa anatafakari uwezekano wa kumkamata kiongozi huyo wa Israel pindi atakapohudhuria mkutano ujao wa Umoja wa Mataifa (UN).

    Katika mahojiano ya hivi karibuni, Meya Mamdani alibainisha kuwa anashauriana na timu ya wanasheria wa Jiji la New York ili kufahamu mipaka ya mamlaka yake katika kutoa amri kwa jeshi la polisi kumkamata kiongozi wa kigeni, akimrejelea Netanyahu.

    Kauli hiyo ya Meya imeibua mvutano wa kidiplomasia, huku ofisi ya Netanyahu ikionekana kuchukulia hatua hiyo kama uchokozi wa kisiasa dhidi ya kiongozi wao.

  • CENTCOM yakiri vifo vya wanajeshi wawili wa Marekani nchini Jordan baada ya mashambulizi ya Iran

    CENTCOM yakiri vifo vya wanajeshi wawili wa Marekani nchini Jordan baada ya mashambulizi ya Iran

    Marekani imethibitisha kuwa wanajeshi wake wawili wameuawa nchini Jordan na mwingine bado hajulikani alipo, kufuatia mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani (drones) yanayodaiwa kufanywa na Iran.


    Kamandi Kuu ya Marekani (CENTCOM) imetoa taarifa rasmi ikieleza kuwa tukio hilo lilitokea baada ya mashambulizi yaliyolenga maeneo ya kijeshi nchini Jordan.


    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, wanajeshi wawili wa Marekani walifariki katika shambulio hilo, huku mwanajeshi mwingine akiendelea kutafutwa.


    CENTCOM imesema wanajeshi wanne waliojeruhiwa walipelekwa hospitalini nchini Jordan kwa matibabu na baadaye kuruhusiwa, huku wale waliopata majeraha madogo wakirejea kwenye majukumu yao.


    Aidha, jeshi hilo limesema majina ya wanajeshi waliofariki hayatatangazwa mara moja, na yataendelea kuwa siri kwa muda wa saa 24 baada ya familia zao kufahamishwa rasmi, kwa mujibu wa taratibu za kijeshi za Marekani.


    Tukio hilo linaongeza mvutano wa kijeshi katika eneo la Mashariki ya Kati, huku Marekani na Iran zikiendelea kuwa katika mzozo unaohusisha mashambulizi na majibu ya kijeshi.

  • The Guardian: Trump, Sio Iran, Ndiye Tishio Kubwa Zaidi kwa Dunia

    The Guardian: Trump, Sio Iran, Ndiye Tishio Kubwa Zaidi kwa Dunia

    Mgogoro kati ya Marekani na Iran umeingia katika hatua yenye wasiwasi mkubwa, huku mashambulizi ya kijeshi yakiendelea kuongeza hofu ya vita vya muda mrefu ambavyo vinaweza kuathiri siasa za kimataifa, uchumi wa dunia na hasa mataifa yanayoendelea.

    Katika uchambuzi uliochapishwa na The Guardian, hoja kuu inayojitokeza ni kwamba sera ya Rais Donald Trump dhidi ya Iran inaweza kuwa imeiweka Marekani kwenye mtego wa kijeshi ambao ni vigumu kutoka bila gharama kubwa. Badala ya kuleta matokeo ya haraka yaliyotangazwa na Washington, operesheni hizo zimeibua maswali kuhusu ufanisi wa matumizi ya nguvu kama njia ya kutatua migogoro ya kimataifa.

    Wakosoaji wa mkakati huo wanasema malengo makubwa yaliyotajwa na Marekani na washirika wake, ikiwemo kudhibiti mpango wa nyuklia wa Iran, kudhoofisha ushawishi wake wa kikanda au kulazimisha mabadiliko ya kisiasa, yanaonekana kuwa magumu kufikiwa kupitia mashambulizi ya kijeshi pekee.

    Moja ya maeneo muhimu yanayoathiriwa na mzozo huu ni Mlango wa Hormuz, njia ya kimkakati inayopitisha sehemu kubwa ya biashara ya nishati duniani. Kukosekana kwa utulivu katika eneo hilo kunaweza kuongeza gharama za mafuta, kuvuruga minyororo ya usambazaji na kuongeza shinikizo la kiuchumi kwa nchi nyingi za Afrika, Asia na Amerika Kusini ambazo tayari zinakabiliwa na changamoto za maendeleo.

    Kwa mtazamo mpana, mgogoro wa Iran unaonyesha changamoto ya mfumo wa kimataifa ambapo matumizi ya nguvu za kijeshi mara nyingi huleta madhara makubwa kwa raia na uchumi wa nchi zisizo na nafasi kubwa katika maamuzi ya kimataifa. Historia ya migogoro ya Mashariki ya Kati inaonyesha kuwa ushindi wa kijeshi pekee mara chache huleta amani ya kudumu bila mchakato wa kisiasa.

    Hatua inayofuata kwa jumuiya ya kimataifa itakuwa kutafuta njia ya diplomasia, kupunguza mvutano na kuhakikisha usalama wa raia pamoja na utulivu wa uchumi wa dunia. Kwa mataifa ya Global South, mgogoro huu ni ukumbusho wa umuhimu wa kujenga mifumo huru ya kiuchumi na kisiasa isiyoyumbishwa kirahisi na migogoro ya mataifa yenye nguvu.

  • Marekani : Wabunge Walioiunga Mkono Kusitishwa kwa Misaada kwa Israel waadhibiwa na AIPAC

    Marekani : Wabunge Walioiunga Mkono Kusitishwa kwa Misaada kwa Israel waadhibiwa na AIPAC

    WASHINGTON, D.C. – Kundi lenye ushawishi mkubwa wa kushawishi sera za Marekani zinazoiunga mkono Israel, American Israel Public Affairs Committee (AIPAC), linaonekana kusitisha michango ya kisiasa kwa baadhi ya wabunge wa Chama cha Democratic waliounga mkono pendekezo la kusitisha misaada ya Marekani kwa Israel. Hatua hiyo imekuja baada ya kura ya wiki hii kuonyesha kuongezeka kwa mgawanyiko ndani ya chama kuhusu sera za Washington kwa Israel na vita vya Gaza.

    Kwa mujibu wa gazeti la The New York Times, wabunge 15 wa Democratic ambao hapo awali walikuwa wameidhinishwa na AIPAC kwa uchaguzi wa Novemba sasa hawapo tena kwenye mfumo wa mchango wa kisiasa wa kundi hilo. Hatua hiyo inaonekana kuwa adhabu ya kisiasa kwa msimamo wao wa kuunga mkono kupunguzwa kwa msaada wa Marekani kwa Israel.

    Katika taarifa yake baada ya kura hiyo, AIPAC ilisema, “Tumesikitishwa na Wademokrat 103 waliopiga kura pamoja na Thomas Massie kudhoofisha Marekani na mshirika wake, Israel.” Massie, mbunge wa Republican kutoka Kentucky, ndiye aliyewasilisha marekebisho yaliyopendekeza kuondolewa kwa dola bilioni 3.3 za misaada ya kijeshi na kibinadamu kwa Israel kutoka kwenye muswada wa matumizi ya fedha za mambo ya nje.

    Ingawa pendekezo hilo lilikataliwa na Bunge, kura hiyo imeonekana kuwa ishara ya mabadiliko makubwa ndani ya Chama cha Democratic. Idadi kubwa ya wabunge wa chama hicho imeanza kuonyesha wasiwasi kuhusu sera za Marekani kwa Israel na athari za vita vinavyoendelea Gaza, hali inayoongeza mjadala kuhusu matumizi ya fedha za walipa kodi katika migogoro ya nje.

    Kwa mujibu wa The New York Times, hatua ya AIPAC inaonyesha jinsi makundi ya ushawishi yanavyoendelea kuwa na nafasi kubwa katika siasa za Marekani, hasa kwenye masuala ya sera za nje na uhusiano na Israel.

    Wachambuzi wanaamini kuwa mjadala kuhusu misaada ya Marekani kwa Israel utaendelea kushika kasi kuelekea uchaguzi mkuu wa Novemba, huku shinikizo kutoka kwa wapigakura, makundi ya kiraia na wabunge likiongezeka kutaka uwajibikaji zaidi katika sera za nje na matumizi ya fedha za umma.

    Chanzo: The New York Times (Julai 17, 2026).