Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Afrika

  • Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    Mahama Ataka Afrika Iache Kuuza Utajiri na Kuagiza Umaskini

    NEW YORK — Rais wa Ghana, John Dramani Mahama, ametaka mabadiliko ya mfumo wa uchumi wa dunia ili nchi za Afrika zipate manufaa makubwa zaidi kutokana na rasilimali zake, badala ya kuendelea kuuza malighafi na kuagiza bidhaa zilizoongezwa thamani nje ya bara hilo.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Mahama amesema mfumo wa sasa wa biashara na fedha unaendelea kuziweka nchi zinazoendelea katika mazingira magumu ya madeni, gharama kubwa za mikopo na utegemezi wa misaada.

    Afrika yataka ushirikiano wenye usawa

    Mahama amesema Afrika inahitaji ushirikiano wa kiuchumi unaozingatia heshima na maslahi ya pande zote, pamoja na upatikanaji wa mikopo yenye masharti nafuu.

    Ameeleza kuwa gharama kubwa za kukopa huzilazimisha serikali kuchagua kati ya kulipa madeni na kuwekeza katika afya, elimu, miundombinu na ajira.

    Kwa mujibu wake, ongezeko la mahitaji ya madini muhimu kwa teknolojia na nishati safi linapaswa kuwa fursa kwa Afrika kuanzisha viwanda, kuongeza thamani ya bidhaa na kutengeneza ajira ndani ya bara.

    Haki kwa historia ya utumwa

    Rais huyo pia amerejea suala la haki kwa waathirika wa biashara ya watumwa iliyovuka Bahari ya Atlantiki na athari zake kwa watu wenye asili ya Afrika.

    Amesema azimio la Baraza Kuu lililoungwa mkono na nchi 123 mwezi Machi lilikuwa hatua ya kutambua ukubwa wa uhalifu huo wa kihistoria, lakini akasisitiza kuwa utambuzi pekee hautoshi.

    Mahama ametaka mazungumzo kuhusu haki ya fidia ya kihistoria yaambatane na kurejeshwa kwa mali za kitamaduni na marekebisho ya mifumo ya kiuchumi inayochangia ukosefu wa usawa.

    Mageuzi ya Baraza la Usalama

    Akizungumzia Umoja wa Mataifa, Mahama amekosoa kutokuwapo kwa kiti cha kudumu cha Afrika katika Baraza la Usalama, licha ya bara hilo kuwa na idadi kubwa ya watu na nchi wanachama.

    Ametaka mfumo wa maamuzi ya kimataifa uakisi mazingira ya sasa badala ya kuendelea kutegemea muundo ulioanzishwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia.

    Ghana yajieleza kuhusu mageuzi ya ndani

    Mahama ametaja mpango wa Resetting Ghana Agenda, akisema serikali yake inalenga kuimarisha nidhamu ya matumizi ya fedha, viwanda, ajira na huduma za afya.

    Amesema ukuaji wa uchumi unapaswa kuonekana katika maisha ya wananchi, si katika takwimu za jumla pekee. Pia ametetea ufadhili wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kupitia ruzuku badala ya mikopo inayoongeza mzigo wa madeni.

    Hotuba yake imeunganisha madai ya haki ya kihistoria na ajenda ya sasa ya maendeleo: Afrika kuwa na nafasi katika maamuzi ya kimataifa na kupata manufaa makubwa zaidi kutokana na utajiri wake.

    Chanzo: Hotuba ya Rais Mahama katika UNGA81; Ghana News Agency; Idara ya Habari ya Serikali ya Ghana.

  • Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    Ruto Ataka Afrika Ipewe Nafasi ya Kudumu Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa Kenya, William Ruto, ametaka mageuzi katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa ili Afrika ipate uwakilishi wa kudumu katika chombo hicho chenye jukumu la msingi la kulinda amani na usalama wa kimataifa.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Ruto amesema mfumo wa sasa hauakisi idadi ya wanachama wa Umoja huo wala mabadiliko yaliyotokea duniani tangu kuanzishwa kwake mwaka 1945.

    Rais huyo ameeleza kuwa ingawa nchi zote 193 zina kura katika Baraza Kuu, nchi tano pekee zina viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu katika Baraza la Usalama. Amesisitiza kwamba nchi 54 za Afrika, zinazounda zaidi ya robo ya wanachama wa Umoja wa Mataifa, hazina hata kiti kimoja cha kudumu.

    Afrika yataka kushiriki katika maamuzi

    Ruto amesema hali hiyo inaacha bara linalojadiliwa mara kwa mara katika masuala ya migogoro na operesheni za kulinda amani bila nafasi ya kudumu katika maamuzi yanayolihusu.

    Msimamo huo unaendana na madai ya muda mrefu ya Umoja wa Afrika ya kupanuliwa kwa Baraza la Usalama na kuongezwa kwa uwakilishi wa bara hilo. Rais wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa pia ameweka uwakilishi wa Afrika miongoni mwa masuala ya kipaumbele katika mageuzi ya chombo hicho.

    Nini kinachofuata?

    Mageuzi ya Baraza la Usalama yanahitaji makubaliano ya nchi wanachama kuhusu idadi na aina ya viti, pamoja na mabadiliko ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa. Kwa sasa, hotuba ya Ruto inaongeza sauti ya Kenya katika mjadala unaoendelea kuhusu nafasi ya Afrika katika mfumo wa kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa; People Daily Kenya.

  • UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    UNGA81: Afrika Yatakiwa Kupewa Nafasi Kubwa Baraza la Usalama

    NEW YORK — Rais wa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Khalilur Rahman, amesema Afrika haiwezi kuendelea kusubiri bila kikomo kupata uwakilishi unaostahili katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.

    Akifungua General Debate ya UNGA81 mjini New York, Rahman amesema mageuzi ya Baraza la Usalama yanapaswa kulifanya kuwa lenye uwakilishi mpana zaidi, uwazi na muundo unaoakisi hali ya sasa ya kijiografia duniani.

    Amesema kuhakikisha maeneo ambayo hayajawakilishwa vya kutosha yanapata nafasi ya haki kunapaswa kubaki kuwa kipaumbele.

    Afrika katikati ya hoja ya mageuzi

    Rahman ameielekeza hoja hiyo moja kwa moja Afrika, akibainisha kuwa baada ya miongo minane ya Umoja wa Mataifa, bara lenye idadi kubwa zaidi ya nchi wanachama kwa kanda bado halijawakilishwa ipasavyo katika Baraza la Usalama.

    Afrika ina nchi 54 wanachama wa Umoja wa Mataifa na imekuwa eneo muhimu la shughuli za kulinda amani za UN, lakini haina kiti cha kudumu katika Baraza la Usalama.

    Rahman amesema hali hiyo inagusa masuala ya haki, usawa na uaminifu wa Umoja wa Mataifa yenyewe.

    Mfumo uliojengwa mwaka 1945

    Baraza la Usalama lina wanachama 15. Marekani, China, Russia, Ufaransa na Uingereza ndizo nchi tano zenye viti vya kudumu na mamlaka ya kura ya turufu. Nchi nyingine 10 huchaguliwa kwa vipindi vya miaka miwili.

    Muundo huo umetokana kwa kiasi kikubwa na mazingira ya kimataifa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, huku wito wa kuufanyia mageuzi ukiongezeka kutokana na mabadiliko ya kisiasa, kiuchumi na idadi ya watu duniani.

    Swali la uwakilishi wa Afrika

    Nchi za Afrika zimekuwa zikishinikiza mageuzi ya Baraza la Usalama kwa muda mrefu, ikiwa ni pamoja na kupitia msimamo wa pamoja wa Umoja wa Afrika kuhusu uwakilishi wa bara hilo.

    Kauli ya Rais wa UNGA81 inaongeza uzito wa kisiasa kwa mjadala huo katika wiki ambayo viongozi wengi wa Afrika wanatumia jukwaa la New York kuzungumzia mageuzi ya taasisi za kimataifa.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa

  • Mahama UNGA: Afrika Ijenge Uwezo wa Kujitegemea

    Mahama UNGA: Afrika Ijenge Uwezo wa Kujitegemea

    NEW YORK — Rais wa Ghana John Dramani Mahama ametaka Afrika na nchi nyingine zinazoendelea kujenga uwezo wa kujitegemea badala ya mifumo ya maendeleo kuendelea kutegemea miradi ya muda mfupi na misaada kutoka nje.

    Akizungumza katika shughuli za pembezoni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81) mjini New York, Mahama amesema ushirikiano wa kimataifa unapaswa kuelekezwa zaidi katika kujenga taasisi na uwezo wa nchi kutekeleza mipango yao wenyewe.

    Kauli hiyo ni sehemu ya ajenda ya Accra Reset, mpango unaosukumwa na Ghana kutaka mabadiliko katika namna nchi zinazoendelea zinavyoshirikiana na wafadhili, taasisi za fedha na washirika wa kimataifa.

    Kutoka misaada kwenda uwezo

    Mahama amesema washirika wa kimataifa na taasisi za uhisani wanapaswa kuachana na utegemezi mkubwa wa programu za muda mfupi na kuelekeza rasilimali katika kujenga uwezo wa muda mrefu.

    Amesisitiza umuhimu wa kuimarisha taasisi za ndani, kuongeza ukusanyaji wa rasilimali za ndani na kutumia mifumo ya nchi pale inapoweza kutoa matokeo na uwajibikaji.

    Kwa mujibu wa Mahama, Afrika tayari ina dira yake ya muda mrefu kupitia Ajenda 2063, lakini utekelezaji wake unahitaji taasisi imara, uwezo wa kifedha na mifumo madhubuti ya kutekeleza miradi.

    Uhuru wa kisiasa hautoshi

    Katika mjadala wa Accra Reset, Mahama ameunganisha hoja hiyo na suala pana la mamlaka ya nchi zinazoendelea juu ya maendeleo yao.

    Amesema mataifa ya Afrika yalipata uhuru wa kisiasa miongo kadhaa iliyopita, lakini mifumo muhimu ya biashara, fedha na afya duniani bado inaathiri uwezo wao wa kuamua na kutekeleza vipaumbele vyao.

    Mahama amesema anapozungumzia mamlaka katika maendeleo, anamaanisha uwezo wa nchi kuweka vipaumbele vyake, kujadiliana kwa ufanisi, kukusanya rasilimali na kutekeleza maamuzi yake.

    Accra Reset kutoka kauli kwenda utekelezaji

    Mahama amesema hataki Accra Reset kuwa wazo jingine linalojadiliwa katika mikutano mikubwa ya kimataifa kisha kutoweka bila matokeo.

    Ghana inalenga kuunganisha serikali, taasisi za fedha za maendeleo, mashirika ya afya, sekta binafsi na taasisi za uhisani ili mapendekezo ya mpango huo yatekelezwe katika ngazi ya nchi.

    Kwa Afrika, hoja ya Mahama inaweka mjadala mkubwa zaidi mezani: je, ushirikiano wa maendeleo utaendelea kujengwa juu ya utegemezi wa misaada, au utasaidia nchi kujenga uwezo wa kujifadhili na kusimamia maendeleo yao wenyewe?

    Mahama anatarajiwa kutoa hotuba rasmi ya Ghana katika General Debate ya UNGA81 Septemba 24.

    Chanzo: Ofisi ya Rais wa Ghana, Information Services Department — Ghana

  • Ruto Ataka Afrika Itekeleze Ahadi za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi

    Ruto Ataka Afrika Itekeleze Ahadi za Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi

    NEW YORK — Rais wa Kenya William Ruto ametaka mataifa ya Afrika kuelekeza nguvu katika utekelezaji wa ahadi zilizopo za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi badala ya kuendelea kuongeza ahadi mpya.

    Ruto ametoa kauli hiyo Septemba 23 wakati akiongoza mkutano wa Kamati ya Wakuu wa Nchi na Serikali za Afrika kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (CAHOSCC), pembezoni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mjini New York.

    Mkutano huo umejadili msimamo wa pamoja wa Afrika kuelekea COP31 mjini Antalya, Türkiye, pamoja na maandalizi ya COP32 inayotarajiwa kufanyika Ethiopia mwaka 2027.

    Fedha zabaki changamoto

    Ruto amesema fedha ndiyo kikwazo kikubwa katika utekelezaji wa mipango ya tabianchi barani Afrika.

    Amesema fedha zinahitajika kwa maandalizi, kujenga uwezo wa kustahimili athari za tabianchi na kutekeleza miradi ya kukabiliana na mabadiliko hayo.

    Rais huyo pia ameeleza kuwa kupungua kwa misaada rasmi ya maendeleo kunalazimisha Afrika kutafuta njia mpya za kugharamia ajenda yake ya tabianchi.

    Afrika yataka utekelezaji

    Ruto amesema mikutano ya tabianchi ya Nairobi na Addis Ababa ilisaidia kubadilisha mtazamo kwa kuiweka ajenda ya tabianchi kama fursa ya ukuaji wa uchumi, uwekezaji na ajira.

    Sasa, amesema, hatua inayofuata ni kutekeleza ahadi zilizokwishawekwa.

    Msimamo huo unaipa Afrika ajenda ya pamoja kuelekea COP31, huku bara likisisitiza mageuzi ya mfumo wa fedha duniani na upatikanaji wa mitaji ya kukabiliana na athari za tabianchi.

  • Licha ya Pingamizi la Marekani Ramani Inayoakisi Ukubwa Halisi wa Afrika yapitishwa UN

    Licha ya Pingamizi la Marekani Ramani Inayoakisi Ukubwa Halisi wa Afrika yapitishwa UN

    Marekani imeibuka kuwa nchi pekee ulimwenguni iliyopiga kura ya kupinga azimio la Umoja wa Mataifa (UN) linaloidhinisha matumizi ya ramani mpya ya dunia inayolenga kuonyesha ukubwa halisi wa kijiografia wa mabara yote.

    Azimio hilo lilipitishwa kwa kura 164 za kuunga mkono, huku nchi sita zikijizuia, na kuifanya Marekani kubaki pweke katika msimamo wake wa kupinga mabadiliko hayo ya kihistoria.

    Mpango huo unapitisha mfumo wa ramani unaojulikana kama Equal Earth projection, ambao unarekebisha upotoshaji mkubwa uliodumu kwa karne nyingi kupitia ramani ya jadi ya Mercator. Ramani ya Mercator, iliyobuniwa karne ya 16, ilikuwa ikiikuza Marekani ya Kaskazini na Bara la Ulaya kimuonekano huku ikilifanya bara la Afrika kuonekana dogo mno kuliko ukubwa wake halisi.

    Kihalisia, Afrika ina eneo la kilomita za mraba zaidi ya milioni 30.3, eneo ambalo linaweza kumeza Marekani, China, India, na sehemu kubwa ya bara la Ulaya kwa pamoja.

    Hatua hii ya Umoja wa Mataifa inatajwa na wachambuzi kama ushindi mkubwa katika ukombozi wa maarifa na fikra za kijiografia kwa Mataifa ya Kusini (Global South), huku kura ya pekee ya Marekani ikitazamwa kama jaribio la kutetea ishara za zamani za utawala wa kitamaduni na kisaikolojia.