Utaridi 2.0 Staging

Lebo: habari

  • Netanyahu na Katz waamuru operesheni kubwa dhidi ya vijiji vya Palestina Ukingo wa Magharibi

    Netanyahu na Katz waamuru operesheni kubwa dhidi ya vijiji vya Palestina Ukingo wa Magharibi

    Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu na Waziri wa Ulinzi Israel Katz wameagiza operesheni kubwa ya kijeshi katika vijiji vya Palestina kwenye Ukingo wa Magharibi unaokaliwa kwa mabavu, baada ya mapigano karibu na kitongoji haramu cha Havat Gilad kusababisha vifo vya wanajeshi wawili wa Israel na Wapalestina wanne.

    Jeshi la Israel limeweka vizuizi barabarani, kuongeza vikosi na kuanza uvamizi katika maeneo mbalimbali ya kaskazini mwa Ukingo wa Magharibi, ikiwemo operesheni kubwa mjini Nablus. Netanyahu pia ameagiza kubomolewa kwa nyumba ya Mpalestina anayetuhumiwa kufyatua risasi.
    Kwa mujibu wa jeshi la Israel, Wapalestina walichukua bunduki kutoka kwa afisa wa usalama wa walowezi na kuitumia kuwafyatulia risasi Waisraeli.

    Hata hivyo, viongozi wa Palestina wanasema tukio lilianza baada ya walowezi wenye silaha kuingia katika kijiji cha Tal na kujaribu kuvamia nyumba za wakazi. Video za tukio zimeelezwa kuonyesha makabiliano ya ghafla, badala ya shambulizi lililopangwa mapema.

    Baada ya kutangazwa kwa operesheni hiyo, walowezi wa Israel walishambulia vijiji vya Sarra, Urif na maeneo mengine karibu na Nablus, wakichoma nyumba na kuharibu mali za Wapalestina.
    Mapema siku hiyo, Wapalestina wanne waliuawa na wengine wanne kujeruhiwa katika kijiji cha Tal wakati wa makabiliano yaliyohusisha wanajeshi na walowezi wa Israel.

  • Utafiti wa TIFA Wafichua Dilema ya Gachagua, Ruto Aongoza Huku Upinzani Ukisaka Umoja

    Utafiti wa TIFA Wafichua Dilema ya Gachagua, Ruto Aongoza Huku Upinzani Ukisaka Umoja

    Je, Rigathi Gachagua anapaswa kuwania urais au kuweka kando matarajio yake na kumuunga mkono mgombeaji mwenye uwezo mkubwa zaidi wa kumshinda Rais William Ruto? Hilo ndilo swali linalotawala siasa za upinzani nchini Kenya kuelekea uchaguzi mkuu ujao.

    Utafiti mpya wa kitaifa uliofanywa na kampuni ya Trends and Insights for Africa (TIFA) unaonyesha kuwa wapigakura wengi wanaompinga Rais William Ruto hawataki kiongozi wa chama cha Democracy for the Citizens Party (DCP), Rigathi Gachagua, kuwa mgombeaji mkuu wa urais wa upinzani.

    Badala yake, asilimia 62 ya Wakenya wasiotaka Rais Ruto achaguliwe tena wanaamini Gachagua anapaswa kumuunga mkono mgombeaji wa upinzani mwenye nafasi kubwa zaidi ya kushinda.

    Utafiti huo, uliofanywa kati ya Juni 13 na 22, 2026, unaonyesha kuwa ni asilimia 14 pekee ya wapigakura hao wanaotaka Gachagua kuwania urais iwapo mahakama itathibitisha kuwa ana haki ya kugombea.

    Hata endapo ataruhusiwa kuingia katika kinyang’anyiro hicho, asilimia 33 bado wanataka aachane na azma yake na kumuunga mkono mgombeaji mwingine wa upinzani. Iwapo atazuiwa na mahakama kugombea, asilimia 29 wanasema anapaswa kutumia ushawishi wake kumuimarisha mgombeaji mbadala.

    Ni asilimia tano pekee wanaoamini kuwa Rais Ruto hawezi kushindwa bila kujali uamuzi utakaofanywa na Gachagua, huku asilimia 19 wakisema bado hawajawa na msimamo kuhusu suala hilo.

    Kwa mujibu wa TIFA, matokeo hayo yanaonyesha kuwa wapigakura wengi wa upinzani wanatanguliza uwezekano wa kushinda uchaguzi kuliko matarajio binafsi ya mwanasiasa yeyote.

    Ripoti hiyo inaeleza kuwa wapigakura wanaompinga Ruto wanaonekana kuwa tayari kumuunga mkono mgombeaji yeyote atakayekuwa na nafasi kubwa zaidi ya kuunganisha upinzani na kushinda urais.

    Ruto bado anaongoza, lakini kwa kiwango kidogo

    Licha ya changamoto zinazokabili serikali yake, Rais Ruto bado anaongoza katika orodha ya wanasiasa wanaopendekezwa kuwania urais, akiwa na asilimia 24 ya uungwaji mkono.

    Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna anashika nafasi ya pili kwa asilimia 15, akifuatiwa kwa karibu na aliyekuwa Waziri wa Usalama wa Ndani, Fred Matiang’i, mwenye asilimia 14.

    Kiongozi wa Wiper Patriotic Front, Kalonzo Musyoka, ana asilimia 13, huku Gachagua akiwa na asilimia saba. Mbunge wa Embakasi Mashariki, Babu Owino, anaungwa mkono na asilimia mbili pekee.

    Ingawa Ruto anaongoza, TIFA inaeleza kuwa kiwango chake cha asilimia 24 si kikubwa kiasi cha kuufanya uchaguzi uonekane kuwa tayari umeamuliwa. Hali hiyo inaashiria kuwa mgombeaji mmoja wa upinzani anaweza kutoa ushindani mkubwa iwapo vyama na viongozi wa upinzani watafikia makubaliano.

    Tatizo kubwa linaloukabili upinzani ni mgawanyiko wa kura zake miongoni mwa wagombeaji kadhaa. Bila muungano, kila mgombeaji anaweza kuendelea kupata sehemu ndogo ya wapigakura huku Ruto akinufaika na kura zilizogawanyika.

    Sifuna aibuka kwa kasi

    Miongoni mwa viongozi wa upinzani, Edwin Sifuna ndiye aliyeonyesha ongezeko kubwa zaidi la umaarufu.

    Ripoti inaonyesha kuwa uungwaji mkono wake umeongezeka kutoka kiwango ambacho hakikuweza kupimika mwaka 2025 hadi asilimia 15 mwezi Juni 2026. Tangu Mei pekee, umaarufu wake umeongezeka kwa nusu, kutoka asilimia 10 hadi asilimia 15.

    Ndani ya Orange Democratic Movement (ODM), Sifuna anaungwa mkono na asilimia 44 ya wanachama wanaotaka awe mgombeaji wa urais wa chama. Rais Ruto, ambaye anashirikiana na baadhi ya viongozi wa ODM kupitia Serikali Jumuishi, anaungwa mkono na asilimia 20 ya wanachama wa chama hicho.

    Ongezeko la Sifuna linaweza kuwa limeathiri moja kwa moja umaarufu wa Babu Owino. TIFA inaeleza kuwa baadhi ya wapigakura waliokuwa wakimuunga mkono mbunge huyo huenda wamehamishia uungwaji mkono wao kwa Sifuna.

    Umaarufu wa Babu Owino umeshuka kutoka asilimia nane mwezi Novemba mwaka uliopita hadi asilimia mbili mwezi Juni 2026.

    Matiang’i, Kalonzo na Gachagua wapoteza nguvu

    Wakati Sifuna akipanda, baadhi ya viongozi waliokuwa na ushawishi mkubwa katika tafiti za awali wameendelea kupoteza uungwaji mkono.

    Fred Matiang’i, ambaye Mei 2025 alikuwa akiungwa mkono na asilimia 32, sasa ameshuka hadi asilimia 14. Kalonzo Musyoka naye amepungua kutoka asilimia 25 mwezi Novemba 2025 hadi asilimia 13.

    Gachagua pia amerekodi kupungua kwa kiwango cha uungwaji mkono. TIFA inahusisha hali hiyo kwa sehemu na kushindwa kwake katika Mahakama Kuu katika jaribio la kupinga kuondolewa kwake madarakani kama Naibu Rais.

    Mabadiliko hayo yanaonyesha kuwa kura za upinzani bado hazijajikita kwa mgombeaji mmoja. Pia yanaashiria kuwa umaarufu wa viongozi unaweza kubadilika kwa haraka kutokana na maamuzi ya kisiasa, kesi za mahakamani na mikakati ya vyama.

    ODM yaimarika, vyama vingine vyapungua

    Kwa upande wa vyama vya siasa, ODM imeongeza uungwaji mkono wake kutoka asilimia 16 hadi asilimia 20. Chama tawala cha United Democratic Alliance (UDA) kimesalia na asilimia 17.

    Hata hivyo, DCP, Wiper, Democratic Action Party of Kenya (DAP-Kenya) na Ford Kenya vimepoteza sehemu ya uungwaji mkono wao.

    TIFA inaeleza kuwa ODM na UDA kwa ujumla zimepungua umaarufu ikilinganishwa na kipindi cha uchaguzi wa mwaka 2022. DCP, licha ya kushuka katika utafiti wa sasa, imejitokeza kama moja ya vyama vipya vinavyoweza kuwa na ushawishi katika siasa za kitaifa.

    Karibu thuluthi moja ya wapigakura bado hawajaamua chama watakachounga mkono. Idadi hiyo inaweza kubadilisha mwelekeo wa uchaguzi kulingana na wagombeaji watakaoteuliwa, miungano itakayoundwa na masuala yatakayotawala kampeni.

    Utafiti pia unaonyesha kuwa ndani ya ODM, msimamo wa kisiasa unaojulikana kama “Linda Mwananchi” unaendelea kupata uungwaji mkono, huku ule wa “Linda Ground” ukipoteza nguvu.

    Wakenya wengi waipinga Serikali Jumuishi

    Ushirikiano wa kisiasa kati ya UDA na ODM kupitia Serikali Jumuishi unaendelea kukabiliwa na upinzani kutoka kwa wananchi.

    Asilimia 52 ya waliohojiwa walisema hawauungi mkono, huku asilimia 30 pekee wakisema wanaunga mkono mpango huo. Asilimia 15 hawakuwa na maoni, na asilimia nne walisema hawakuwa na taarifa za kutosha kuhusu ushirikiano huo.

    Kiwango cha uungwaji mkono kwa Serikali Jumuishi kimeendelea kusalia karibu asilimia 30 tangu Mei 2026, ishara kwamba haijafanikiwa kuwashawishi Wakenya wengi zaidi.

    Kwa ODM, hali hiyo inaleta uamuzi mgumu wa kisiasa. Chama hicho kitalazimika kufafanua iwapo ushirikiano wake na UDA ni mpango wa muda mfupi unaolenga kusukuma mbele mageuzi fulani, au ni mwanzo wa ushirikiano wa muda mrefu kuelekea uchaguzi.

    Uamuzi huo unaweza kuathiri taswira ya ODM kama chama cha upinzani, mustakabali wa viongozi wake na uwezo wake wa kuwasilisha mgombeaji wa urais.

    Kwa jumla, utafiti wa TIFA unaonyesha kuwa Rais Ruto bado ndiye mgombeaji anayeongoza, lakini hana uungwaji mkono wa kutosha kumpa uhakika wa ushindi. Kwa upande mwingine, upinzani una idadi kubwa ya wapigakura, lakini nguvu zake zimegawanyika kati ya viongozi kadhaa.

    Hatima ya uchaguzi inaweza kuamuliwa na uwezo wa upinzani kuweka kando tofauti za vyama na matarajio binafsi, kisha kukubaliana kuhusu mgombeaji mmoja mwenye nafasi kubwa zaidi ya kumkabili Ruto.

    Kwa Gachagua, ujumbe kutoka kwa wapigakura wake unaonekana kuwa wazi: jukumu lake kubwa huenda lisiwe lazima kuwa mgombeaji wa urais, bali kuwa sehemu ya mkakati mpana wa kuunganisha upinzani na kuongeza uwezekano wa ushindi.

  • Trump aonya China na Urusi dhidi ya kuiuzia Iran silaha

    Trump aonya China na Urusi dhidi ya kuiuzia Iran silaha

    Rais wa Marekani Donald Trump amezionya China na Urusi dhidi ya kuipatia Iran silaha, akisema hatua hiyo ingekuwa na madhara makubwa kwa nchi hizo wakati vita kati ya Washington na Tehran vikiendelea.

    Trump alisema amepokea uhakikisho kutoka kwa Rais wa China Xi Jinping na Rais wa Urusi Vladimir Putin kwamba mataifa yao hayauzi silaha kwa Iran, ikiwemo kupitia kampuni binafsi.

    “Kwa hiyo, mataifa mawili makubwa ambayo mara nyingi yanatajwa kuhusu Iran, kwa maoni yangu, hayashiriki,” Trump aliandika katika mtandao wake wa Truth Social.
    Aliongeza kuwa iwapo China au Urusi zingebadili msimamo na kuanza kuisaidia Iran kwa silaha, hatua hiyo “ingekuwa mbaya sana kwao” na isingekuwa katika maslahi yao.

    Kauli hiyo imekuja wakati Marekani ikiendelea kufuatilia uwezekano wa Tehran kupata silaha, taarifa za kijasusi au teknolojia ya kijeshi kutoka kwa washirika wake wa kimataifa.
    Ingawa Trump amesema Beijing na Moscow hazishiriki katika vita, taarifa za hivi karibuni zimeonyesha kuwa mashirika ya ujasusi ya Marekani yanachunguza uwezekano wa Urusi kuisaidia Iran katika ulengaji wa mashambulizi au teknolojia ya ndege zisizo na rubani. Hakuna hitimisho la mwisho lililotangazwa kuhusu uchunguzi huo.

    Marekani pia imeweka vikwazo dhidi ya baadhi ya kampuni za China na Urusi zinazotuhumiwa kusaidia Iran kupata vifaa vinavyoweza kutumika kijeshi.

  • Maharamia wa Somalia waiteka meli yenye bendera ya Tanzania Ghuba ya Aden

    Maharamia wa Somalia waiteka meli yenye bendera ya Tanzania Ghuba ya Aden

    Meli ya mafuta na kemikali MT ASANA imetekwa baada ya kuondoka Mukalla, Yemen, na kupelekwa katika pwani ya Puntland nchini Somalia.

    MOGADISHU, SOMALIA — Meli ya mafuta na kemikali inayosafiri chini ya bendera ya Tanzania, MT ASANA, imetekwa na watu wanaodhaniwa kuwa maharamia wa Somalia katika Ghuba ya Aden, hatua inayoongeza hofu kuhusu kurejea kwa uharamia katika eneo la Pembe ya Afrika.

    Kwa mujibu wa maafisa wa usalama na viongozi wa eneo hilo, meli hiyo ilitekwa Julai 17, 2026, muda mfupi baada ya kuondoka bandari ya Mukalla, kusini mwa Yemen. Watu saba waliokuwa na silaha wanadaiwa kuipanda na kuchukua udhibiti wake.

    Baadaye meli hiyo ilipelekwa katika maji ya pwani karibu na Caluula, katika Mkoa wa Bari, jimbo la Puntland nchini Somalia. Taarifa za ufuatiliaji wa meli zilionyesha MT ASANA ikisafiri kwa mwendo mdogo sana huku ikiorodhesha Bosaso kama ilikokuwa ikielekea.

    Kituo cha Uingereza cha Operesheni za Biashara Baharini, UKMTO, kilithibitisha kuwa watu wasioidhinishwa waliipanda meli hiyo kusini mwa Mukalla. Kampuni ya usalama wa baharini ya Ambrey ilisema tukio hilo linaaminika kuwa utekaji wa maharamia wa Somalia, huku meli hiyo ikiripotiwa kutokuwa na walinzi wenye silaha. Meli ya kijeshi ya Korea Kusini ilielekea eneo hilo baada ya kupokea ishara ya dharura.

    Idadi, utaifa na hali ya wafanyakazi waliokuwa ndani ya meli hiyo bado haijaelezwa rasmi. Hakuna taarifa iliyothibitishwa kuhusu majeruhi wala madai ya fidia.

  • Pentagon yapunguza idadi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita vya Iran kutoka 18 hadi 14

    Pentagon yapunguza idadi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita vya Iran kutoka 18 hadi 14

    Maafisa wa kijeshi na msemaji wa Pentagon wametoa maelezo yanayokinzana kuhusu kuondolewa kwa majina ya wanajeshi wanne waliouawa baada ya tangazo la usitishaji mapigano.

    WASHINGTON, MAREKANI — Pentagon imepunguza ghafla idadi rasmi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita dhidi ya Iran kutoka 18 hadi 14, hatua iliyozua maswali mapya kuhusu uwazi wa serikali katika kuripoti madhara ya kibinadamu ya mzozo huo.

    Kwa mujibu wa ripoti ya The New York Times, mfumo rasmi wa Pentagon wa kurekodi vifo vya wanajeshi ulikuwa umeonyesha vifo 18 siku ya Jumatano, lakini idadi hiyo ikashuka hadi 14 siku iliyofuata.

    Maafisa watatu wa kijeshi waliiambia gazeti hilo kuwa wanajeshi wanne waliondolewa katika orodha kwa sababu walifariki baada ya Rais Donald Trump kutangaza usitishaji mapigano. Waliotajwa ni wanajeshi watatu waliouawa katika shambulizi nchini Jordan na mwingine aliyefariki katika tukio nchini Iraq.

    Hata hivyo, msemaji wa Pentagon, Joel Valdez, alitoa maelezo tofauti, akisema mabadiliko hayo yalitokana na matatizo ya muda katika mfumo wa data wa tovuti, na si uamuzi wa kuwatenga wanajeshi hao kwa sababu ya tarehe za vifo vyao.

    Tofauti hizo zimeacha sintofahamu kuhusu iwapo idadi ya 14 inawakilisha wanajeshi wote waliouawa kutokana na vita hivyo au ni wale pekee ambao Pentagon inawatambua kama waliofariki ndani ya kipindi rasmi cha operesheni kabla ya tangazo la usitishaji mapigano.

    Wanajeshi hao wanne walikuwa tayari wametajwa katika taarifa nyingine za Pentagon, na miili yao ilipokelewa nchini Marekani katika taratibu rasmi za kijeshi. Hali hiyo imeongeza ukosoaji kwamba kuondolewa kwao katika hesabu kuu hakubadilishi ukweli kwamba walifariki kutokana na mashambulizi yanayohusiana na mzozo wa Iran.

    Kabla ya mabadiliko hayo, Rais Trump na viongozi wa Pentagon walikuwa wametaja vifo 18 vya wanajeshi wa Marekani, huku zaidi ya wanajeshi 400 wakiripotiwa kujeruhiwa tangu kuanza kwa vita. Reuters pia ilikuwa imeripoti idadi ya vifo 18 wakati ikieleza gharama inayoongezeka ya mzozo huo kwa Marekani.

    Hatua ya Pentagon imeibua pia swali la iwapo tangazo la usitishaji mapigano linaweza kutumiwa kama mpaka wa kiutawala wa kutenganisha vifo vinavyohusiana na vita, hata kama mashambulizi na operesheni za kijeshi ziliendelea baada ya tangazo hilo.

    Wakosoaji wanasema hesabu ya vifo vya vita inapaswa kuzingatia chanzo cha tukio, si tu tarehe iliyotokea. Kwa mtazamo huo, mwanajeshi aliyefariki katika shambulizi la Iran baada ya tangazo la usitishaji mapigano bado anapaswa kuhesabiwa miongoni mwa waliouawa katika vita hivyo.

    Pentagon haijaweka wazi kama majina ya wanajeshi hao yatarejeshwa katika mfumo wake, wala haijatoa maelezo ya kina kuhusu kile ilichokiita “matatizo ya muda ya data.”

    Vyanzo: The New York Times, The Guardian, Reuters na taarifa za Pentagon
    Julai 24, 2026 | Washington, Marekani

  • Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Pendekezo hilo liliwasilishwa Tehran na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya kukutana na Rais Donald Trump mjini Washington, lakini Iran ikasema halikutoa suluhisho kuhusu udhibiti wa Mlango-Bahari wa Hormuz.

    TEHRAN, IRAN — Iran imekataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano, lililowasilishwa na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya ziara yake katika Ikulu ya White House na mkutano na Rais wa Marekani Donald Trump.


    Kwa mujibu wa ripoti ya The New York Times, iliyonukuu maafisa wa Iran na Iraq wenye ufahamu wa mazungumzo hayo, al-Zaidi alibeba pendekezo hilo kwenda Tehran na kulifikisha kwa viongozi wakuu wa Iran. Maelezo kamili ya mpango huo hayajawekwa wazi hadharani.


    Maafisa wa Iran walieleza pendekezo hilo kuwa la muda na kusema halikushughulikia moja ya masuala makuu katika mgogoro huo: udhibiti na usalama wa Mlango-Bahari wa Hormuz. Kwa sababu hiyo, Tehran haikuwa tayari kulikubali kama msingi wa kusimamisha operesheni za kijeshi.


    Mlango-Bahari wa Hormuz ni njia muhimu ya kimkakati inayotumiwa kusafirisha sehemu kubwa ya mafuta na gesi kutoka Ghuba kwenda katika masoko ya dunia. Udhibiti wake umekuwa miongoni mwa masuala yanayozusha mvutano mkubwa kati ya Iran na Marekani.


    Ripoti hiyo imekuja wakati Marekani ikiendelea na mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na miundombinu ya Iran, huku Trump akisema yuko karibu kufanya uamuzi kuhusu uwezekano wa kuanzisha shambulizi kubwa zaidi.


    Kwa mujibu wa maafisa wawili wa Iran walionukuliwa katika ripoti hiyo, Tehran imeonya kuwa mashambulizi makubwa zaidi ya Marekani yanaweza kuifanya Iran kupanua mapigano katika eneo lote. Hatua zinazotajwa ni pamoja na kulenga Tel Aviv na kuliomba kundi la Wahouthi nchini Yemen kujaribu kufunga Mlango-Bahari wa Bab al-Mandab.
    Hata hivyo, kauli hizo zilitolewa na maafisa ambao hawakutajwa majina, na hazijatangazwa kama sera rasmi ya serikali ya Iran. Kwa hiyo, zinapaswa kutazamwa kama onyo lililoripotiwa katika mazingira ya mazungumzo ya siri, si tangazo rasmi la operesheni mpya.


    Wahouthi tayari wametangaza hatua za kuzuia meli zinazohusishwa na Saudi Arabia katika Bahari Nyekundu, jambo ambalo limeongeza hofu kuhusu usalama wa usafirishaji kupitia Bab al-Mandab. Reuters pia imeripoti madai kwamba Iran imeongeza msaada wa kijeshi kwa kundi hilo, ingawa Tehran imekanusha baadhi ya maelezo kuhusu madhumuni ya safari na watu waliotumwa Yemen.