Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Hormuz

  • Oman Yaokoa Mabaharia 10 Baada ya Meli Kushambuliwa Hormuz

    Oman Yaokoa Mabaharia 10 Baada ya Meli Kushambuliwa Hormuz

    Jeshi la anga la Oman limewaokoa mabaharia 10 kutoka meli ya mafuta ya On Peace baada ya kushambuliwa katika Mlango wa Hormuz, karibu na pwani ya Oman.

    Kwa mujibu wa Wizara ya Ulinzi ya Oman, meli hiyo yenye bendera ya Panama ilishambuliwa takribani maili tisa za baharini, sawa na karibu kilomita 17, kutoka mji wa bandari wa Limah siku ya Jumanne na moto kuzuka ndani ya chombo hicho.

    Mabaharia waliookolewa walipelekwa katika hospitali ya Khasab, jimbo la Musandam, kwa matibabu. Wizara ya Mambo ya Nje ya India imesema watu 11 kati ya 12 waliojeruhiwa katika tukio hilo ni raia wa India.

    Hadi sasa hakuna kundi au nchi iliyodai kuhusika na shambulio hilo. Tukio hilo limekuja wakati hali ya usalama katika Mlango wa Hormuz ikiendelea kuwa tete kutokana na vita vinavyoendelea kati ya Marekani na Israel dhidi ya Iran.

    Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi, hivyo mashambulizi dhidi ya meli katika eneo hilo yanaendelea kuongeza wasiwasi kuhusu usalama wa biashara ya kimataifa ya nishati.

    Vyanzo: Al Jazeera, Wizara ya Ulinzi Oman, Wizara ya Mambo ya Nje India.

  • Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Meli Zadaiwa Kuilipa Iran Ada Kupita Mlango wa Hormuz

    Iran inadaiwa kuwa inaweza kuwa inatoza baadhi ya meli ada ili kuruhusiwa kupita salama katika Mlango wa Hormuz, wakati usafirishaji wa mafuta kutoka Mashariki ya Kati ukiongezeka tena licha ya vita na hali tete ya usalama katika njia hiyo muhimu ya baharini.

    Michelle Brohard, mkuu wa sera na hatari za kijiografia katika kampuni ya kufuatilia usafirishaji wa baharini ya Kpler, amesema anashuku baadhi ya nchi zinaweza kuwa zinalipa Iran ili meli zao ziruhusiwe kupita. Amesema malipo hayo yanaweza kufikia asilimia 10 hadi 20 ya thamani ya shehena, ingawa amesisitiza kuwa hiyo ni tathmini yake na si taarifa iliyothibitishwa kwa ushahidi wa moja kwa moja.

    Takwimu za Kpler zinaonyesha mauzo ya mafuta kutoka eneo hilo yalifikia kati ya mapipa milioni 19.5 na milioni 22.5 kwa siku katika baadhi ya siku za mwisho za Septemba, zaidi ya wastani wa takribani mapipa milioni 18 kwa siku kabla ya vita. Kampuni hiyo pia inasema karibu asilimia 40 ya mafuta sasa yanaepuka Hormuz, huku sehemu kubwa ikisafirishwa kupitia mabomba ya Saudi Arabia na Falme za Kiarabu.

    Marekani, hata hivyo, tayari imekuwa ikidai kuwa Iran imeunda mfumo wa kukusanya malipo ya usafiri salama. Mwezi Septemba, Washington iliwekea vikwazo kampuni ya mali za kidijitali BitBank, ikidai ilitumiwa na mamlaka ya Iran inayohusika na usalama wa meli katika Hormuz kuhamisha fedha kwenda Tehran.

    Wataalamu waliozungumza na Al Jazeera wamesema uwezekano wa kuwepo kwa makubaliano yasiyo rasmi ya malipo hauwezi kuondolewa, lakini hakuna ushahidi wa wazi unaothibitisha kuwa Iran inaendesha mfumo rasmi na wa kudumu wa ushuru kwa meli zinazopita Hormuz.

    Vyanzo: Al Jazeera, Kpler.

  • Iran: Hormuz Haitafunguliwa Hadi Masharti Saba Yatimizwe

    Iran: Hormuz Haitafunguliwa Hadi Masharti Saba Yatimizwe

    Iran imesema Mlango wa Hormuz hautafunguliwa kikamilifu hadi Marekani itimize masharti saba yaliyomo katika makubaliano ya muda yaliyofikiwa mwezi Juni, huku mvutano kuhusu usalama wa njia hiyo muhimu ya mafuta ukiendelea.

    Spika wa Bunge la Iran na mkuu wa timu ya mazungumzo, Mohammad Baqer Qalibaf, amesema Tehran haitakubali kucheleweshwa kwa utekelezaji wa makubaliano wala masharti ya upande mmoja kutoka Washington.

    Iran iliwasilisha pendekezo wakati wa Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa ambalo lingewezesha kurejeshwa kwa usafiri wa kawaida kupitia Hormuz ndani ya siku saba iwapo masharti yake yangetekelezwa. Marekani imejibu pendekezo hilo kupitia wapatanishi wa Qatar, lakini Tehran imesema bado kuna masuala yanayohitaji ufafanuzi zaidi kabla ya utekelezaji kuanza.

    Baadhi ya vipengele vilivyotajwa katika mazungumzo hayo vinahusu kusitishwa kwa mapigano, kuondolewa kwa vizuizi dhidi ya bandari za Iran na kuachiwa kwa fedha za Iran zilizozuiwa. Qalibaf hakutaja hadharani masharti yote saba moja baada ya jingine katika hotuba yake.

    Mlango wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi, hivyo kuendelea kwa mgogoro huo kuna athari kubwa kwa masoko ya nishati na biashara ya kimataifa.

    Vyanzo: Reuters, Nournews, Anadolu.

  • Supertanker Yapigwa na Kombora Katika Lango la Hormuz

    Supertanker Yapigwa na Kombora Katika Lango la Hormuz

    Lango la Hormuz — Meli kubwa ya mafuta imepigwa na kombora lisiyojulikana wakati ikipita katika Lango la Hormuz, na kusababisha moto ndani ya meli hiyo, kwa mujibu wa UK Maritime Trade Operations (UKMTO).

    UKMTO ilisema ilipokea taarifa ya tukio hilo kupitia upande wa tatu Alhamisi jioni. Wafanyakazi wa meli hiyo wameripotiwa kuwa salama, huku ukubwa wa uharibifu na athari zozote za kimazingira ukiendelea kutathminiwa.

    Shirika la habari la Fars la Iran, likinukuu vyanzo vya eneo, lilisema meli hiyo ni supertanker yenye uwezo wa kubeba hadi mapipa milioni 2.5 ya mafuta na ilipigwa takribani kilomita nane kutoka pwani ya Oman.

    Tukio hilo linaongeza wasiwasi kuhusu usalama wa usafirishaji katika Lango la Hormuz, njia muhimu ya biashara ya mafuta duniani ambayo imekuwa kitovu cha mvutano wa kijeshi na kisiasa katika eneo.

    Vyanzo: UKMTO, Anadolu/Bernama, Fars.

  • Marekani Yatuma Carrier ya Tatu Mashariki ya Kati

    Marekani Yatuma Carrier ya Tatu Mashariki ya Kati

    WASHINGTON — Marekani inapeleka kundi la tatu la meli za kivita linaloongozwa na aircraft carrier kuelekea Mashariki ya Kati, hatua inayoongeza kwa kiasi kikubwa uwepo wake wa kijeshi wakati mvutano na Iran ukiendelea.

    Kwa mujibu wa maafisa wa Marekani walionukuliwa na AP na vyombo vingine, USS Theodore Roosevelt Carrier Strike Group pamoja na USS Makin Island Amphibious Ready Group zinaelekea katika eneo hilo. Vikosi hivyo vinajumuisha maelfu ya mabaharia na wanajeshi wa majini.

    Ikiwa USS Theodore Roosevelt itaungana na aircraft carriers nyingine badala ya kuchukua nafasi ya moja iliyopo, Marekani inaweza kuwa na carriers tatu katika eneo hilo kwa wakati mmoja.

    Hatua hiyo inakuja wakati Rais Donald Trump akisema uwezekano wa hatua zaidi za kijeshi dhidi ya Iran bado upo, huku Washington na Tehran pia zikiendelea kutuma ishara kuhusu uwezekano wa diplomasia.

    Kuongezwa kwa vikosi kunafanyika katika mazingira ya mvutano unaoendelea katika Lango la Hormuz na wasiwasi kuhusu usalama wa njia za usafirishaji wa mafuta na bidhaa nyingine muhimu.

    Iran imesema iko tayari kujilinda dhidi ya mashambulizi mapya lakini pia iko tayari kwa diplomasia. Tehran imesisitiza kuwa mazungumzo yoyote yanapaswa kuzingatia masharti na maslahi yake ya usalama.

    Vyanzo: AP, Wall Street Journal, Al Jazeera.

  • Somo la historia: je Hormuz ni sawa na makosa ya Marekani Vietnam?

    Somo la historia: je Hormuz ni sawa na makosa ya Marekani Vietnam?

    Uchambuzi mpya kutoka Middle East Eye umeibua mjadala mzito kuhusu mivutano katika Lango la Hormuz, ukifananisha hali hiyo na “Somo la Vietnam” kwa Marekani. Mchambuzi kutoka Chuo Kikuu cha Zaim cha Istanbul anabainisha kuwa nguvu kuu ya kijeshi ya Marekani imeshindwa kufikia lengo lake kuu: kuhakikisha usalama wa usafirishaji wa meli za kibiashara.

    Ripoti inaonyesha kuwa licha ya Marekani kuwa na uwezo wa kushambulia na kuharibu miundombinu ya kijeshi ya Iran, hatua hizo hazijarejesha hali ya kawaida ya usalama baharini. Hali ya kutokuwa na uhakika imeifanya Iran kuwa na nguvu kubwa ya kijiopolitika na kiuchumi, kwani inaweza kuongeza gharama za kimataifa kwa kusumbua usafirishaji wa bidhaa bila kulazimika kuingia kwenye vita kamili.

    Uchambuzi huo unasisitiza kuwa katika zama hizi, ubora wa silaha haukupi ushindi wa kisiasa. Badala yake, Iran inatumia mbinu za “asymmetric” kuonyesha kuwa Marekani haina uwezo wa kulazimisha matokeo ya kisiasa kupitia vitisho vya kijeshi pekee. Hii inaiweka Washington katika njia panda ya kimkakati, ikilazimika kutafuta njia mbadala za kidiplomasia ili kuzuia mdororo wa kiuchumi wa kimataifa unaotokana na kufungwa au kuharibiwa kwa njia hii muhimu ya biashara ya mafuta duniani.