Lebo: Iran

  • Marekani ashindwa, aungana na Uingereza  kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Marekani ashindwa, aungana na Uingereza kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Serikali ya Marekani, ikishirikiana na Uingereza, inapanga kuandaa mkutano wa ngazi ya juu wiki ijayo mjini London lengo likiwa ni kuunda muungano wa kimataifa wa kijeshi ili kulinda na kufungua tena njia ya kimkakati ya baharini ya Mlango wa Hormuz. Hatua hii inajiri huku Washington ikitafuta njia ya kutokea katika mkwamo huo wa kimbinu uliotishia udhibiti wake wa kijeshi na kiuchumi dhidi ya mataifa yanayojitegemea katika eneo hilo.

    Kulingana na taarifa zilizofichuliwa na mtandao wa habari wa Axios zikitaja wanadiplomasia wa Ulaya, Marekani imeomba msaada wa dharura kutoka kwa mataifa ya Magharibi baada ya kukabiliwa na ugumu wa kudhibiti hali hiyo peke yake. Inaarifiwa kuwa Uingereza na Ufaransa zimefanikiwa kushawishi baadhi ya nchi kujiunga na operesheni hiyo inayolenga kurejesha ushawishi wa Magharibi katika njia hiyo kuu ya mafuta duniani.

    Hata hivyo, jitihada hizo za kibeberu zinakutana na ukuta kutoka kwa mataifa mbalimbali yanayopinga kutumiwa vibaya kwa ajenda za kivita. Mwandishi wa habari wa Al Jazeera jijini Washington, Wajd Waqfi, ameripoti kuwa baadhi ya nchi zilizombwa kujiunga zimekausha msimamo na kuweka sharti thabiti: ushiriki wao usivuke mipaka ya usalama wa Mlango wa Hormuz na zisijushe kabisa katika vita vya upande mmoja vinavyoongozwa na Marekani.

    Akibainisha kushindwa kwa mbinu za shinikizo za Magharibi dhidi ya upinzani wa kikanda, mwanadiplomasia wa zamani wa Marekani, Michael Ratney, amekiri wazi ugumu wa kibarua kinachoikabili Washington.

    “Dhamira hii haitakuwa rahisi hata kidogo, baada ya Wairani kudhihirisha uwezo wao mkubwa wa kuvumilia na kupambana kwa muda mrefu kuliko Marekani na washirika wake,” alisema Ratney.

  • Iran yatangaza kisasi cha “mwanajeshi mmoja wa Marekani kwa kila raia wake atakayeuawa”

    Iran yatangaza kisasi cha “mwanajeshi mmoja wa Marekani kwa kila raia wake atakayeuawa”

    Kamanda wa Makao Makuu ya Khatam al-Anbiya, Meja Jenerali Ali Abdollahi, amesema Iran imeweka kanuni mpya ya kulipiza kisasi, akionya kuwa kifo cha kila raia wa Iran katika mashambulizi ya Marekani kitajibiwa kwa kuuawa kwa mwanajeshi mmoja wa Marekani.


    “Kuanzia sasa, hesabu yetu iko wazi: kuuawa kwa kila raia wa Iran kutajibiwa kwa kifo cha mwanajeshi mmoja wa Marekani,” Abdollahi alisema, kwa mujibu wa taarifa zilizonukuliwa katika vyombo vya habari vya Iran. Kauli hiyo inaashiria kuongezeka kwa vitisho vya kulenga moja kwa moja vikosi vya Marekani vilivyoko Asia Magharibi.


    Onyo hilo linakuja baada ya Iran kufanya mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya vituo vya Marekani nchini Jordan, Iraq, Bahrain na Kuwait, ikijibu mashambulizi ya Washington ndani ya Iran. Marekani imepanua mashambulizi yake kutoka maeneo ya kijeshi hadi miundombinu, mawasiliano na njia za usafiri.


    Afisa mmoja wa jeshi la Marekani amesema karibu wanajeshi 12 walijeruhiwa vibaya kiasi cha kuhamishwa hadi hospitali ya kijeshi ya Marekani nchini Ujerumani. Wanajeshi hao ni sehemu ya karibu 100 waliopata majeraha katika mashambulizi ya Iran tangu mapema Julai; wengi waliripotiwa kupata majeraha madogo na kurejea kazini.


    Mashambulizi ya Iran nchini Jordan pia yamesababisha vifo vya wanajeshi wa Marekani, huku Washington ikiendelea kutoa taarifa zinazobadilika kuhusu jumla ya waliouawa na kujeruhiwa katika vita hivyo.

  • Trump aonya China na Urusi dhidi ya kuiuzia Iran silaha

    Trump aonya China na Urusi dhidi ya kuiuzia Iran silaha

    Rais wa Marekani Donald Trump amezionya China na Urusi dhidi ya kuipatia Iran silaha, akisema hatua hiyo ingekuwa na madhara makubwa kwa nchi hizo wakati vita kati ya Washington na Tehran vikiendelea.

    Trump alisema amepokea uhakikisho kutoka kwa Rais wa China Xi Jinping na Rais wa Urusi Vladimir Putin kwamba mataifa yao hayauzi silaha kwa Iran, ikiwemo kupitia kampuni binafsi.

    “Kwa hiyo, mataifa mawili makubwa ambayo mara nyingi yanatajwa kuhusu Iran, kwa maoni yangu, hayashiriki,” Trump aliandika katika mtandao wake wa Truth Social.
    Aliongeza kuwa iwapo China au Urusi zingebadili msimamo na kuanza kuisaidia Iran kwa silaha, hatua hiyo “ingekuwa mbaya sana kwao” na isingekuwa katika maslahi yao.

    Kauli hiyo imekuja wakati Marekani ikiendelea kufuatilia uwezekano wa Tehran kupata silaha, taarifa za kijasusi au teknolojia ya kijeshi kutoka kwa washirika wake wa kimataifa.
    Ingawa Trump amesema Beijing na Moscow hazishiriki katika vita, taarifa za hivi karibuni zimeonyesha kuwa mashirika ya ujasusi ya Marekani yanachunguza uwezekano wa Urusi kuisaidia Iran katika ulengaji wa mashambulizi au teknolojia ya ndege zisizo na rubani. Hakuna hitimisho la mwisho lililotangazwa kuhusu uchunguzi huo.

    Marekani pia imeweka vikwazo dhidi ya baadhi ya kampuni za China na Urusi zinazotuhumiwa kusaidia Iran kupata vifaa vinavyoweza kutumika kijeshi.

  • Pentagon yapunguza idadi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita vya Iran kutoka 18 hadi 14

    Pentagon yapunguza idadi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita vya Iran kutoka 18 hadi 14

    Maafisa wa kijeshi na msemaji wa Pentagon wametoa maelezo yanayokinzana kuhusu kuondolewa kwa majina ya wanajeshi wanne waliouawa baada ya tangazo la usitishaji mapigano.

    WASHINGTON, MAREKANI — Pentagon imepunguza ghafla idadi rasmi ya wanajeshi wa Marekani waliouawa katika vita dhidi ya Iran kutoka 18 hadi 14, hatua iliyozua maswali mapya kuhusu uwazi wa serikali katika kuripoti madhara ya kibinadamu ya mzozo huo.

    Kwa mujibu wa ripoti ya The New York Times, mfumo rasmi wa Pentagon wa kurekodi vifo vya wanajeshi ulikuwa umeonyesha vifo 18 siku ya Jumatano, lakini idadi hiyo ikashuka hadi 14 siku iliyofuata.

    Maafisa watatu wa kijeshi waliiambia gazeti hilo kuwa wanajeshi wanne waliondolewa katika orodha kwa sababu walifariki baada ya Rais Donald Trump kutangaza usitishaji mapigano. Waliotajwa ni wanajeshi watatu waliouawa katika shambulizi nchini Jordan na mwingine aliyefariki katika tukio nchini Iraq.

    Hata hivyo, msemaji wa Pentagon, Joel Valdez, alitoa maelezo tofauti, akisema mabadiliko hayo yalitokana na matatizo ya muda katika mfumo wa data wa tovuti, na si uamuzi wa kuwatenga wanajeshi hao kwa sababu ya tarehe za vifo vyao.

    Tofauti hizo zimeacha sintofahamu kuhusu iwapo idadi ya 14 inawakilisha wanajeshi wote waliouawa kutokana na vita hivyo au ni wale pekee ambao Pentagon inawatambua kama waliofariki ndani ya kipindi rasmi cha operesheni kabla ya tangazo la usitishaji mapigano.

    Wanajeshi hao wanne walikuwa tayari wametajwa katika taarifa nyingine za Pentagon, na miili yao ilipokelewa nchini Marekani katika taratibu rasmi za kijeshi. Hali hiyo imeongeza ukosoaji kwamba kuondolewa kwao katika hesabu kuu hakubadilishi ukweli kwamba walifariki kutokana na mashambulizi yanayohusiana na mzozo wa Iran.

    Kabla ya mabadiliko hayo, Rais Trump na viongozi wa Pentagon walikuwa wametaja vifo 18 vya wanajeshi wa Marekani, huku zaidi ya wanajeshi 400 wakiripotiwa kujeruhiwa tangu kuanza kwa vita. Reuters pia ilikuwa imeripoti idadi ya vifo 18 wakati ikieleza gharama inayoongezeka ya mzozo huo kwa Marekani.

    Hatua ya Pentagon imeibua pia swali la iwapo tangazo la usitishaji mapigano linaweza kutumiwa kama mpaka wa kiutawala wa kutenganisha vifo vinavyohusiana na vita, hata kama mashambulizi na operesheni za kijeshi ziliendelea baada ya tangazo hilo.

    Wakosoaji wanasema hesabu ya vifo vya vita inapaswa kuzingatia chanzo cha tukio, si tu tarehe iliyotokea. Kwa mtazamo huo, mwanajeshi aliyefariki katika shambulizi la Iran baada ya tangazo la usitishaji mapigano bado anapaswa kuhesabiwa miongoni mwa waliouawa katika vita hivyo.

    Pentagon haijaweka wazi kama majina ya wanajeshi hao yatarejeshwa katika mfumo wake, wala haijatoa maelezo ya kina kuhusu kile ilichokiita “matatizo ya muda ya data.”

    Vyanzo: The New York Times, The Guardian, Reuters na taarifa za Pentagon
    Julai 24, 2026 | Washington, Marekani

  • Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Iran yakataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano kuhusu mgogoro wa Hormuz

    Pendekezo hilo liliwasilishwa Tehran na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya kukutana na Rais Donald Trump mjini Washington, lakini Iran ikasema halikutoa suluhisho kuhusu udhibiti wa Mlango-Bahari wa Hormuz.

    TEHRAN, IRAN — Iran imekataa pendekezo jipya la Marekani la kusitisha mapigano, lililowasilishwa na Waziri Mkuu wa Iraq, Ali al-Zaidi, baada ya ziara yake katika Ikulu ya White House na mkutano na Rais wa Marekani Donald Trump.


    Kwa mujibu wa ripoti ya The New York Times, iliyonukuu maafisa wa Iran na Iraq wenye ufahamu wa mazungumzo hayo, al-Zaidi alibeba pendekezo hilo kwenda Tehran na kulifikisha kwa viongozi wakuu wa Iran. Maelezo kamili ya mpango huo hayajawekwa wazi hadharani.


    Maafisa wa Iran walieleza pendekezo hilo kuwa la muda na kusema halikushughulikia moja ya masuala makuu katika mgogoro huo: udhibiti na usalama wa Mlango-Bahari wa Hormuz. Kwa sababu hiyo, Tehran haikuwa tayari kulikubali kama msingi wa kusimamisha operesheni za kijeshi.


    Mlango-Bahari wa Hormuz ni njia muhimu ya kimkakati inayotumiwa kusafirisha sehemu kubwa ya mafuta na gesi kutoka Ghuba kwenda katika masoko ya dunia. Udhibiti wake umekuwa miongoni mwa masuala yanayozusha mvutano mkubwa kati ya Iran na Marekani.


    Ripoti hiyo imekuja wakati Marekani ikiendelea na mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na miundombinu ya Iran, huku Trump akisema yuko karibu kufanya uamuzi kuhusu uwezekano wa kuanzisha shambulizi kubwa zaidi.


    Kwa mujibu wa maafisa wawili wa Iran walionukuliwa katika ripoti hiyo, Tehran imeonya kuwa mashambulizi makubwa zaidi ya Marekani yanaweza kuifanya Iran kupanua mapigano katika eneo lote. Hatua zinazotajwa ni pamoja na kulenga Tel Aviv na kuliomba kundi la Wahouthi nchini Yemen kujaribu kufunga Mlango-Bahari wa Bab al-Mandab.
    Hata hivyo, kauli hizo zilitolewa na maafisa ambao hawakutajwa majina, na hazijatangazwa kama sera rasmi ya serikali ya Iran. Kwa hiyo, zinapaswa kutazamwa kama onyo lililoripotiwa katika mazingira ya mazungumzo ya siri, si tangazo rasmi la operesheni mpya.


    Wahouthi tayari wametangaza hatua za kuzuia meli zinazohusishwa na Saudi Arabia katika Bahari Nyekundu, jambo ambalo limeongeza hofu kuhusu usalama wa usafirishaji kupitia Bab al-Mandab. Reuters pia imeripoti madai kwamba Iran imeongeza msaada wa kijeshi kwa kundi hilo, ingawa Tehran imekanusha baadhi ya maelezo kuhusu madhumuni ya safari na watu waliotumwa Yemen.

  • Smotrich: Israel haina nia ya kujiingiza katika mzozo wa Marekani na Iran

    Smotrich: Israel haina nia ya kujiingiza katika mzozo wa Marekani na Iran

    Waziri wa Fedha wa Israel amesema hali ya sasa kati ya Marekani na Iran inanufaisha Israel, akisema Jerusalem haitaki kupanua ushiriki wake katika mvutano huo wa kijeshi.

    Waziri wa Fedha wa Israel, Bezalel Smotrich, amesema Israel haina maslahi ya kujiunga moja kwa moja katika mzozo unaoendelea kati ya Marekani na Iran, akieleza kuwa hali ya sasa ndiyo inayofaa zaidi kwa maslahi ya nchi yake.

    Akizungumza kuhusu mvutano huo, Smotrich alisema Israel haioni sababu ya kuongeza ushiriki wake katika mapambano hayo kwa sasa, akisisitiza kuwa mzozo huo mdogo kati ya Washington na Tehran haupaswi kugeuka kuwa vita pana vinavyohusisha pande nyingi.

    “Israel haina nia ya kujiunga na makabiliano haya yenye mipaka kati ya Iran na Marekani. Hali ya sasa ndiyo bora zaidi kwetu,”alisema Smotrich.

    Kauli hiyo inakuja wakati ambapo Marekani na Iran zimekuwa zikikabiliwa na ongezeko la mvutano wa kijeshi na kidiplomasia, huku mataifa ya eneo la Mashariki ya Kati yakifuatilia kwa karibu uwezekano wa mzozo huo kupanuka.

    Israel kwa muda mrefu imekuwa ikiiona Iran kama tishio kubwa la kiusalama, hasa kutokana na tofauti kuhusu mpango wa nyuklia wa Tehran, ushawishi wa Iran katika eneo hilo, pamoja na uhusiano wake na makundi yenye silaha yanayopinga Israel.

    Hata hivyo, kauli ya Smotrich inaashiria msimamo wa baadhi ya viongozi wa Israel wanaotaka kuepuka gharama za kuingia katika vita vya moja kwa moja, huku wakitathmini athari za kiusalama, kiuchumi na kisiasa.

    Wakati huo huo, baadhi ya viongozi na wachambuzi nchini Israel wamekuwa wakitoa maoni tofauti kuhusu namna ya kushughulikia Iran, huku wengine wakisisitiza umuhimu wa kuzuia uwezo wa kijeshi wa Tehran.