Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Marekani

  • Mashambulizi Jordan Yaharibu Ndege Kadhaa za Kijeshi za Marekani

    Mashambulizi Jordan Yaharibu Ndege Kadhaa za Kijeshi za Marekani

    JORDAN — Ndege kadhaa za kijeshi za Marekani zimeharibiwa katika mashambulizi ya Iran yaliyolenga Kambi ya Anga ya Muwaffaq Salti nchini Jordan, kwa mujibu wa taarifa za vyombo vya habari vya Marekani.

    Ndege moja aina ya A-10 Thunderbolt II (Warthog) ilipata uharibifu mkubwa hadi kupoteza bawa moja, huku takribani ndege nane za kivita aina ya F-15E Strike Eagle zikipata uharibifu mdogo. Ndege hizo za F-15 zimeripotiwa kurejeshwa katika hali ya kufanya kazi. Reuters imethibitisha taarifa hizo kupitia ripoti ya mwandishi wa CBS News, huku Air & Space Forces Magazine ikisema vyanzo vyake pia vimethibitisha uharibifu huo.

    Mashambulizi hayo yalifanyika katika Kambi ya Muwaffaq Salti, inayojulikana pia kama Al-Azraq, ambayo ni kituo muhimu cha operesheni za anga za Marekani nchini Jordan. Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran lilikuwa limetangaza kushambulia maeneo yanayotumiwa na ndege za kijeshi za Marekani katika kambi hiyo.

    Taarifa hizi zinaonyesha kwamba mashambulizi yaliweza kusababisha uharibifu wa moja kwa moja kwa vifaa vya kijeshi vya Marekani licha ya mifumo ya ulinzi wa anga iliyotumika kukabiliana na makombora ya Iran.

    Muktadha na Athari

    Uharibifu wa A-10 na F-15 unatoa picha mpya kuhusu kiwango ambacho mashambulizi ya Iran yanaweza kutishia mali za kijeshi za Marekani katika vituo vya kikanda, hasa wakati Muwaffaq Salti ikiwa moja ya vituo muhimu vya operesheni za anga za Marekani dhidi ya Iran.

    Chanzo: Reuters, CBS News, Al Jazeera

  • Iran: Tuliilenga Manowari ya Marekani Kilomita 500 Kutoka Pwani

    Iran: Tuliilenga Manowari ya Marekani Kilomita 500 Kutoka Pwani

    TEHRAN, Iran — Msemaji wa Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran, Hussein Mohibbi, amesema vikosi vya Iran vililenga manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa umbali wa takribani kilomita 500, katika hatua inayodhihirisha uwezo wa Tehran kufikia malengo ya kijeshi yaliyo mbali na maji yake ya pwani.

    Akizungumza na waandishi wa habari Jumatano, Septemba 9, Mohibbi amesema Iran inaendelea kuonyesha uwezo wake wa kijeshi katika eneo hilo, ikiwemo kudhibiti mienendo ya vyombo vya majini na kuzuia kuingizwa kwa silaha za adui bila uratibu.

    Kwa mujibu wake, kabla ya Operesheni “Ramadan”, takribani manowari 30 hadi 40 za Marekani zilikuwa katika Ghuba ya Uajemi. Amesema kwa sasa hakuna hata moja iliyobaki katika eneo hilo na kwamba vyombo vya kijeshi vya Marekani vimejiweka umbali wa angalau kilomita 400 kutoka maji ya pwani ya Iran.

    “Hata katika umbali huo wa kilomita 400 tuna uwezo wa kupiga malengo, na hivi karibuni tulilenga manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa umbali wa kilomita 500,” amesema Mohibbi.

    Msemaji huyo hakutaja jina la manowari iliyolengwa, tarehe ya tukio hilo wala aina ya silaha iliyotumika.

    Mohibbi amesema hatua hiyo ni sehemu ya kile Tehran inachokitaja kuwa ongezeko la uwezo wake wa kuzuia mashambulizi dhidi ya Iran. Ameutaja Mlango-Bahari wa Hormuz kuwa eneo muhimu katika nguvu za kimkakati za Iran, akisema nchi hiyo iko tayari kutumia uwezo wake katika eneo hilo kujibu uvamizi wowote dhidi yake.

    Muktadha na Athari

    Kulengwa kwa manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa takribani kilomita 500 kutoka Iran kunaonyesha umuhimu wa umbali wa mashambulizi katika mlingano wa kijeshi unaoendelea kubadilika katika Ghuba ya Uajemi.

    Kauli ya Mohibbi kwamba manowari za Marekani zimejiweka mamia ya kilomita kutoka pwani ya Iran pia inaonyesha jinsi uwezo wa makombora na mifumo mingine ya mashambulizi ya masafa marefu unavyoathiri namna vikosi vya majini vinavyojiweka katika eneo hilo.

    Kwa Iran, Mlango-Bahari wa Hormuz unabaki kuwa eneo muhimu la kimkakati katika mkakati wake wa kuzuia na kujibu mashambulizi dhidi ya nchi hiyo.

    Chanzo: Fars News

  • Vita vya Iran: Wamarekani Wabeba Mzigo wa Dola Bilioni 100 kwa Mafuta

    Vita vya Iran: Wamarekani Wabeba Mzigo wa Dola Bilioni 100 kwa Mafuta

    WASHINGTON, MAREKANI — Wateja nchini Marekani wamebeba gharama ya takriban dola bilioni 100 kutokana na ongezeko la bei za petroli na dizeli tangu vita vya Iran vilipoanza Februari 28, kwa mujibu wa makadirio ya Iran War Energy Cost Tracker ya Brown University yaliyoripotiwa na Axios.

    Makadirio hayo yanaonyesha kuwa kaya ya kawaida nchini Marekani imelipa zaidi ya dola 760 za ziada katika gharama za mafuta. Kwa mujibu wa Axios, Texas imebeba gharama kubwa zaidi kwa jumla, takriban dola bilioni 11, ikifuatiwa na California kwa karibu dola bilioni 8 na Florida kwa takriban dola bilioni 5.

    Brown University ilianzisha Iran War Energy Cost Tracker kufuatilia gharama za ziada za petroli na dizeli tangu Februari 28. Mfumo huo unalinganisha bei halisi za mafuta na makadirio ya bei ambazo zingekuwapo bila vita, ukitumia takwimu za AAA, Utawala wa Taarifa za Nishati wa Marekani na Ofisi ya Sensa ya Marekani.

    Kwa hiyo, kiasi cha dola bilioni 100 ni makadirio ya gharama ya ziada inayohusishwa na kupanda kwa bei za mafuta katika mazingira ya vita, si hesabu ya moja kwa moja ya matumizi ya kijeshi ya serikali ya Marekani.

    Muktadha na Athari: Athari za kupanda kwa bei za nishati haziishii kwenye vituo vya mafuta. Dizeli ni muhimu katika usafirishaji wa mizigo na minyororo ya ugavi, hivyo ongezeko la bei linaweza kuongeza gharama za kusafirisha na kusambaza bidhaa na hatimaye kuongeza shinikizo kwa gharama za maisha.

    Mwezi Mei, Brown University ilikadiria kuwa gharama ya ziada ya petroli na dizeli kwa watumiaji wa Marekani ilikuwa imevuka dola bilioni 40. Makadirio mapya yaliyoripotiwa Septemba 7 ya karibu dola bilioni 100 yanaonyesha jinsi mzigo huo ulivyoongezeka kadiri vita na misukosuko katika masoko ya nishati ilivyoendelea.

  • Hormuz: Marekani Yaratibu Hatua za Pamoja Kukabiliana na Iran

    Hormuz: Marekani Yaratibu Hatua za Pamoja Kukabiliana na Iran

    WASHINGTON — Marekani imesema inaratibu hatua na washirika wake wa kikanda ili kulinda usafiri wa baharini katika Mlango-Bahari wa Hormuz, wakati mvutano kati ya Washington na Tehran ukiendelea kuongezeka.

    Kauli hiyo inakuja wakati Iran ikiendelea kusisitiza udhibiti wake juu ya njia za usafiri katika eneo hilo na kutangaza mipango ya maeneo yenye vizuizi vya baharini karibu na Hormuz. Marekani, kwa upande wake, imekuwa ikisisitiza uhuru wa urambazaji na kuonya dhidi ya hatua ambazo zinaweza kuvuruga biashara ya kimataifa na usafirishaji wa nishati.

    Katika miezi ya hivi karibuni, Washington na washirika wake wamejadili hatua za pamoja za kidiplomasia, kiuchumi na kiusalama kuhusu Hormuz. Marekani pia imekuwa ikitumia nguvu za majini kusaidia meli za kibiashara kupita katika eneo hilo huku ikionya kwamba italinda vyombo vinavyolengwa.

    Iran, hata hivyo, inasema doria na hatua zake za majini ni sehemu ya ulinzi wa taifa na usimamizi wa usalama katika eneo linalopakana moja kwa moja na pwani yake. Tehran pia imehusisha uhuru wa usafiri katika Hormuz na hali pana ya mzozo wake na Marekani pamoja na Israel.

    Mlango-Bahari wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi za nishati duniani. Kuvurugika kwa usafiri katika eneo hilo tayari kumeathiri mtiririko wa mafuta na gesi na kuongeza wasiwasi katika masoko ya kimataifa.

    Muktadha na Athari: Hadi sasa, taarifa zinazopatikana zinaonyesha zaidi uratibu wa pamoja kati ya Marekani na washirika wake kuliko kuundwa kwa muungano mpya rasmi wa kijeshi. Hivyo, hatua zinazofuata—ikiwemo ulinzi wa meli, doria za pamoja au shinikizo la kidiplomasia—ndizo zitakazoonyesha kiwango halisi cha ushirikiano huo.

  • Mtego wa Washington: Jinsi Marekani Inavyodhibiti ‘Mishipa ya Damu’ ya Venezuela

    Mtego wa Washington: Jinsi Marekani Inavyodhibiti ‘Mishipa ya Damu’ ya Venezuela

    WASHINGTON, MAREKANI — Kauli mpya ya Waziri wa Nishati wa Marekani, Chris Wright, imeweka wazi kiwango ambacho Washington sasa ina ushawishi juu ya sekta muhimu zaidi ya uchumi wa Venezuela: mafuta.

    Katika mahojiano na kipindi cha This Week cha ABC News, Wright alisema Marekani ina “ushawishi mkubwa” juu ya Venezuela kwa sababu inadhibiti mauzo ya mafuta yake nje ya nchi. Akaongeza kwamba, katika mazingira hayo, Caracas “inalazimika kufanya kazi kwa ushirikiano” na Washington.

    Kauli hiyo ni muhimu kwa sababu mafuta si bidhaa nyingine tu kwa Venezuela. Ni uti wa mgongo wa uchumi wake, chanzo kikuu cha fedha za kigeni na moja ya nyenzo muhimu zaidi za mamlaka ya serikali.

    Mtego wa kifedha: Mafuta yanatoka, lakini nani anadhibiti fedha?

    Tangu Januari, Washington imeeleza mfumo ambao mafuta ya Venezuela yanaruhusiwa kuingia katika masoko, lakini mauzo yake yanasimamiwa na Marekani na mapato yanaweza kuwekwa katika akaunti zinazodhibitiwa na Marekani.

    Hapa ndipo swali la uhuru wa kiuchumi linapoibuka.

    Kwa kawaida, taifa lenye rasilimali linatarajiwa kuamua linamuuzia nani, kwa masharti gani na namna mapato yake yatakavyotumiwa. Lakini katika mfumo huu, uwezo wa Venezuela kufanya maamuzi hayo kwa uhuru umewekewa mipaka mikubwa.

    Washington inasema hatua hizo zinalenga kulinda mapato ya Venezuela, kuleta uthabiti, kuongeza uzalishaji na kuvutia uwekezaji. Serikali ya Trump pia imewasilisha ushirikiano huo kama njia ya kufufua sekta ya mafuta iliyodorora kwa miaka mingi.

    Lakini lugha ya Wright mwenyewe inaonyesha upande mwingine wa uhusiano huo: nguvu zisizo sawa mezani.

    Anaposema Venezuela “inalazimika” kushirikiana na Marekani kwa sababu Washington inadhibiti njia ya mafuta yake kuelekea masoko ya nje, tunapata picha ya uhusiano ambao upande mmoja una uwezo mkubwa wa kuamua masharti.

    Ushirikiano au utegemezi mpya?

    Hapa ndipo hoja mbili zinapogongana.

    Kwa upande wa Washington, mpango unaweza kutazamwa kama njia ya kuingiza mitaji, teknolojia na wawekezaji wapya katika sekta ya mafuta ya Venezuela, huku serikali ya Caracas ikiendelea kupata mapato kupitia kodi, mirabaha na shughuli za uzalishaji.

    Kwa upande wa wakosoaji, hata hivyo, suala kuu si kama Venezuela itapata fedha. Swali ni: nani mwenye mamlaka ya mwisho juu ya mafuta hayo na mapato yake?

    Ikiwa nchi haiwezi kuuza rasilimali yake kuu nje bila kupitia mfumo unaodhibitiwa na taifa jingine, basi mpaka kati ya “ushirikiano” na utegemezi wa kiuchumi unakuwa mwembamba sana.

    Uchambuzi wa Utaridi: Udhibiti wa njia ni udhibiti wa nguvu

    Katika siasa za kimataifa, si lazima umiliki kisima cha mafuta ili kudhibiti nguvu yake.

    Ukidhibiti soko, njia ya mauzo, fedha na masharti ya uwekezaji, unaweza kuwa na ushawishi mkubwa juu ya mwenye kisima chenyewe.

    Huo ndio msingi wa kile kinachotokea Venezuela.

    Washington inaweza kusema inaleta utulivu na uwekezaji; Caracas inaweza kuona fursa ya kufufua uzalishaji wake. Lakini kauli ya Wright inaonyesha ukweli muhimu zaidi wa kijiopolitiki: Venezuela kwa sasa haikai katika meza hiyo ikiwa na nguvu sawa na Marekani.

    Kwa hiyo mjadala haupaswi kuishia kwenye swali la kama mafuta yatauzwa zaidi.

    Swali kubwa ni hili:

    Je, Venezuela inarejea katika soko la dunia kama taifa linalodhibiti rasilimali zake — au kama taifa ambalo njia ya kufikia utajiri wake mkubwa zaidi inadhibitiwa kutoka Washington?

  • Mwisho wa Enzi ya Miaka 80: Canada Yakiri Kufa kwa Mfumo wa Biashara unaoongozwa na Marekani

    Mwisho wa Enzi ya Miaka 80: Canada Yakiri Kufa kwa Mfumo wa Biashara unaoongozwa na Marekani

    Katika kauli inayoashiria mabadiliko makubwa ya kijiopolitiki na kiuchumi, Waziri Mkuu wa Canada, Mark Carney, amesema kipindi cha takribani miaka 80 cha mfumo wa kimataifa ulioongozwa na Marekani na uliotegemea miungano, biashara huria na ushirikiano wa kiuchumi kimefikia mwisho.

    Carney amesema mfumo huo, uliojengwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, ulikuwa msingi muhimu wa ustawi na usalama wa Canada kwa miongo kadhaa, lakini mazingira ya sasa ya dunia yamebadilika kiasi kwamba Ottawa haiwezi tena kutegemea uhusiano wake wa jadi na Marekani kwa namna ileile.

    “Kipindi cha miaka 80 ambapo Marekani iliongoza uchumi wa dunia, ikijenga miungano iliyojikita kwenye kuaminiana na kuheshimiana, na kuunga mkono biashara huru na ya wazi, kimekoma,” alisema Carney.

    Kauli hiyo inaakisi mtikisiko mpana katika mfumo wa biashara wa kimataifa, huku sera za Marekani za kulinda viwanda vya ndani, matumizi ya ushuru wa forodha na mvutano katika mikataba ya biashara zikiwasukuma baadhi ya washirika wake kutafuta masoko mapya na kupunguza utegemezi wao kwa uchumi wa Marekani.

    Kwa Canada, Marekani imekuwa mshirika wake mkubwa zaidi wa biashara kwa muda mrefu. Hivyo, mabadiliko katika sera za Washington yana athari za moja kwa moja kwa viwanda, uwekezaji na minyororo ya ugavi ya Canada.

    Muktadha na Athari: Kauli ya Carney haimaanishi kwamba biashara kati ya Canada na Marekani imefikia mwisho, bali inaonyesha mtazamo wa Ottawa kwamba mfumo wa zamani wa ushirikiano wa kiuchumi unaoongozwa na Marekani hauwezi tena kuchukuliwa kuwa wa kudumu. Canada sasa inalenga kupanua mahusiano yake ya biashara na kupunguza utegemezi wa soko moja.