Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Palestina

  • Erdoğan UNGA: Ataka Mageuzi UN, Aweka Palestina Mbele

    Erdoğan UNGA: Ataka Mageuzi UN, Aweka Palestina Mbele

    NEW YORK — Rais wa Uturuki Recep Tayyip Erdoğan ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kukosoa muundo wa sasa wa Baraza la Usalama na kuitaka jumuiya ya kimataifa kuongeza shinikizo la kidiplomasia kuhusu Palestina.

    Erdoğan amesema mfumo ambao maamuzi ya zaidi ya mataifa 190 yanaweza kutegemea mataifa matano yenye nafasi za kudumu katika Baraza la Usalama hauwakilishi kwa usawa hali ya dunia ya sasa.

    Mageuzi ya Umoja wa Mataifa

    Hoja hiyo inaendeleza msimamo wa muda mrefu wa Ankara kwamba taasisi za kimataifa zilizoundwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia zinahitaji kurekebishwa ili kutoa uwakilishi mkubwa zaidi kwa mataifa mengine.

    Katika hotuba yake, Erdoğan alikosoa pia matumizi ya kura ya turufu na muundo wa uanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama.

    Kwa mtazamo wake, kushindwa kwa Baraza hilo kuchukua hatua katika baadhi ya migogoro mikubwa kumedhoofisha imani katika mfumo wa Umoja wa Mataifa.

    Palestina na Gaza

    Palestina ilikuwa sehemu nyingine kubwa ya hotuba yake.

    Erdoğan alitaka mataifa ambayo bado hayajatambua taifa la Palestina yafikirie upya misimamo yao na akataka shinikizo kubwa zaidi la kimataifa dhidi ya Israel kuhusu Gaza.

    Pia alizungumzia vurugu za walowezi katika Ukingo wa Magharibi na hali inayozunguka maeneo matakatifu mjini Jerusalem.

    Uturuki imekuwa mkosoaji mkubwa wa operesheni za Israel katika Gaza na imezitaja kama mauaji ya kimbari. Israel imekanusha tuhuma hizo na kusema operesheni zake zinalenga vitisho vya kiusalama.

    Dunia yenye vituo vingi vya nguvu

    Kwa ujumla, hotuba ya Erdoğan iliunganisha masuala mawili: mgogoro wa Palestina na hoja pana kuhusu nani anayeshikilia mamlaka katika mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ankara, mageuzi ya Umoja wa Mataifa si mjadala wa kiutawala pekee. Ni swali la kama mataifa ya Afrika, Asia, Amerika Kusini na maeneo mengine yatakuwa na nafasi kubwa zaidi katika maamuzi yanayohusu amani na usalama wa dunia.

    Na katika UNGA ya mwaka huu, Erdoğan amerudisha hoja hiyo mezani: je, mfumo uliojengwa mwaka 1945 bado unaweza kuiwakilisha dunia ya 2026?

    Chanzo: Reuters, Umoja wa Mataifa

  • Mfalme Abdullah UNGA: Aweka Palestina Katikati ya Amani ya Mashariki ya Kati

    Mfalme Abdullah UNGA: Aweka Palestina Katikati ya Amani ya Mashariki ya Kati

    NEW YORK — Mfalme Abdullah II wa Jordan ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) mjini New York kuweka suala la Palestina katika kiini cha mjadala kuhusu mustakabali wa amani na usalama wa Mashariki ya Kati.

    Mfalme Abdullah amesisitiza msimamo wa Jordan kwamba amani ya kudumu katika eneo hilo haiwezi kujengwa bila suluhisho la kisiasa linalohakikisha haki za Wapalestina na kuwepo kwa taifa lao huru.

    Ujumbe huo unaendeleza msimamo ambao Amman imekuwa ikiutetea katika Umoja wa Mataifa: suluhisho la mataifa mawili ndilo msingi wa kufikia mwisho wa kudumu wa mgogoro wa Israel na Palestina.

    Gaza na gharama ya vita

    Gaza imekuwa sehemu muhimu ya ujumbe wa Jordan katika mjadala wa kimataifa.

    Mfalme Abdullah amekuwa akionya kwamba kuendelea kwa vita, vifo vya raia na hali mbaya ya kibinadamu hakutengenezi mazingira ya usalama wa muda mrefu kwa Wapalestina, Israel wala eneo zima.

    Jordan imeendelea kutaka misaada ya kibinadamu iwafikie Wapalestina na sheria za kimataifa na za kibinadamu ziheshimiwe.

    Katika hotuba yake ya UNGA mwaka uliopita, Abdullah alieleza kuchoshwa kwake na kurudia kuzungumzia mgogoro huo mwaka baada ya mwaka huku Wapalestina wakiendelea kukabiliwa na vita na mateso. Msimamo huo umeendelea kuwa msingi wa diplomasia ya Jordan kuhusu Gaza.

    Taifa la Palestina

    Kwa Jordan, suala hilo haliishii katika kusitisha mapigano.

    Amman inataka kuwepo njia ya kisiasa inayoaminika kuelekea taifa huru la Palestina, sambamba na Israel, kwa msingi wa suluhisho la mataifa mawili.

    Jordan pia ina nafasi maalumu katika suala la Jerusalem kutokana na jukumu la kifalme la Hashemite katika maeneo matakatifu ya Kiislamu na Kikristo mjini humo. Serikali ya Jordan imekuwa ikionya dhidi ya hatua zinazoweza kubadilisha hali ya kihistoria na kisheria katika maeneo hayo, hususan Msikiti wa Al-Aqsa/Al-Haram Al-Sharif.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Mashariki ya Kati

    Hoja pana ya Mfalme Abdullah ni kwamba mgogoro wa Palestina hauwezi kutazamwa kama tatizo lililotengwa na changamoto nyingine za eneo.

    Jordan imekuwa ikisema kuwa bila suluhisho la kisiasa, mzunguko wa vita unaweza kuendelea kuzaa migogoro mipya, kuimarisha misimamo mikali na kudhoofisha usalama wa kikanda.

    Hilo lina uzito zaidi mwaka huu wakati Mashariki ya Kati inakabiliwa na migogoro kadhaa kwa wakati mmoja, huku mvutano unaohusisha Iran, Marekani, Israel na mataifa mengine ukiendelea kutawala sehemu kubwa ya diplomasia ya UNGA.

    Kwa ujumbe wa Mfalme Abdullah, swali linalobaki mbele ya viongozi waliokusanyika New York si tu namna ya kusimamisha vita vya sasa, bali namna ya kujenga mfumo ambao hautairudisha Mashariki ya Kati katika mzunguko mwingine wa vita.

    Kwa Jordan, njia hiyo inaanzia Palestina.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa, Serikali ya Jordan

  • Lula UNGA: Dunia Haiwezi Kuendelea Chini ya Mfumo Usio na Usawa

    Lula UNGA: Dunia Haiwezi Kuendelea Chini ya Mfumo Usio na Usawa

    NEW YORK — Rais wa Brazil, Luiz Inácio Lula da Silva, ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kusisitiza umuhimu wa mfumo wa kimataifa unaotegemea diplomasia, ushirikiano wa mataifa na taasisi zinazowakilisha kwa usawa zaidi nchi zinazoendelea.

    Akizungumza mjini New York, Lula ameendeleza msimamo ambao Brazil imekuwa ikiutetea katika majukwaa ya kimataifa: kwamba muundo wa sasa wa taasisi za kimataifa hauakisi kikamilifu mabadiliko ya nguvu za kisiasa na kiuchumi duniani.

    Ataka mageuzi ya Umoja wa Mataifa

    Moja ya hoja muhimu katika ujumbe wa Lula imekuwa haja ya kuimarisha Umoja wa Mataifa na kubadilisha mfumo wa uwakilishi katika taasisi zake.

    Brazil kwa muda mrefu imekuwa ikitaka mageuzi ya Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa, ikisema Afrika na Amerika Kusini hazina uwakilishi wa kudumu unaolingana na nafasi yao katika dunia ya sasa.

    Katika hotuba zake za awali UNGA, Lula ameeleza kutokuwepo kwa Afrika na Amerika Kusini miongoni mwa wanachama wa kudumu wa Baraza la Usalama kuwa urithi wa mfumo uliojengwa wakati sehemu kubwa ya nchi za Afrika bado zilikuwa chini ya ukoloni.

    Vita na nafasi ya diplomasia

    Lula pia amesisitiza diplomasia na mazungumzo katika kushughulikia migogoro ya kimataifa.

    Msimamo huo unaendana na sera ambayo Brazil imekuwa ikiitetea kuhusu migogoro mbalimbali: matumizi ya nguvu za kijeshi pekee hayawezi kutoa suluhisho la kudumu, na nafasi ya majadiliano ya kisiasa inapaswa kulindwa.

    Suala hilo limepewa uzito zaidi katika UNGA ya mwaka huu wakati viongozi wanakutana huku migogoro ya Mashariki ya Kati na Ukraine ikiendelea kuwa sehemu muhimu ya ajenda ya kimataifa.

    Palestina na Mashariki ya Kati

    Brazil chini ya Lula imeendelea kutetea kuundwa kwa taifa huru la Palestina sambamba na Israel, kwa msingi wa suluhisho la mataifa mawili.

    Serikali yake pia imekuwa ikitaka sheria za kimataifa na sheria za kibinadamu ziheshimiwe katika migogoro ya Mashariki ya Kati.

    Suala la Palestina limeendelea kuwa moja ya mijadala mikubwa katika mikutano ya Umoja wa Mataifa, huku nchi zikibaki na tofauti kuhusu namna ya kufikia suluhisho la kisiasa na usalama wa muda mrefu katika eneo hilo.

    Sauti ya nchi zinazoendelea

    Ujumbe mpana wa Lula umeendelea kuweka mkazo katika nafasi ya nchi za Kusini mwa Dunia katika maamuzi ya kimataifa.

    Brazil imekuwa ikisema nchi zinazoendelea zinapaswa kuwa na ushawishi mkubwa zaidi katika taasisi kama Umoja wa Mataifa, Shirika la Fedha la Kimataifa na Benki ya Dunia.

    Hoja hiyo ina umuhimu maalumu kwa Afrika. Lula amewahi kueleza kuwa gharama kubwa za mikopo kwa nchi zinazoendelea, madeni na upungufu wa uwakilishi katika taasisi za kifedha za kimataifa vinaathiri uwezo wa nchi hizo kuwekeza katika maendeleo, afya, elimu na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.

    Hotuba yake ya UNGA kwa hiyo imeendeleza ujumbe ambao Brazil imekuwa ikiujenga katika miaka ya karibuni: mfumo wa kimataifa unahitaji kuakisi dunia ya sasa, si uwiano wa madaraka uliokuwepo wakati Umoja wa Mataifa ulipoanzishwa mwaka 1945.

    Chanzo: Umoja wa Mataifa, Serikali ya Brazil, Reuters

  • Netanyahu Akiri: Lengo Langu Tangu Oktoba 7 Lilikuwa Vita Dhidi ya Iran na Kubadilisha Ramani ya Mashariki ya Kati!

    Netanyahu Akiri: Lengo Langu Tangu Oktoba 7 Lilikuwa Vita Dhidi ya Iran na Kubadilisha Ramani ya Mashariki ya Kati!

    TEL AVIV — Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, amezua mjadala mkubwa wa kijiopolitiki kufuatia kauli yake katika kituo cha runinga cha i24, ambapo amesema kuwa tangu Oktoba 8, 2023, aliamini Israel ingebadilisha sura ya Mashariki ya Kati na kwamba mkakati wake ulihusisha kukabiliana na Iran pamoja na washirika wake katika ukanda huo.

    Netanyahu alifafanua mkakati huo kwa mfano wa “pweza”, akizungumzia hatua dhidi ya makundi na maeneo yanayohusishwa na Iran katika Gaza, Lebanon na Syria, kabla ya kulenga kile alichokiita “kichwa cha pweza” — Iran.

    Kauli hizo zimeibua upya mjadala kuhusu malengo mapana ya kimkakati ya Israel tangu mashambulizi ya Hamas ya Oktoba 7, 2023. Wakosoaji wa serikali ya Netanyahu wamekuwa wakidai kuwa vita vya Gaza vilipanuka na kuwa sehemu ya mapambano mapana ya kikanda dhidi ya Iran na washirika wake.

    Hata hivyo, madai kwamba viongozi wa Israel waliruhusu kwa makusudi mashambulizi ya Oktoba 7 ili kupata kisingizio cha kuanzisha vita vya kikanda hayajathibitishwa. Ripoti mbalimbali zimeonyesha kuwa kulikuwa na taarifa na ishara za tahadhari kabla ya shambulio hilo, lakini hilo halithibitishi madai ya njama ya makusudi.

    Vilevile, matumizi ya kile kinachojulikana kama “Hannibal Directive” siku ya Oktoba 7 yamekuwa yakijadiliwa na kuchunguzwa katika vyombo vya habari na ndani ya Israel. Hata hivyo, madai kwamba hatua hiyo ilitumika kwa lengo la kuongeza vifo ili kujenga uungwaji mkono wa kimataifa kwa mradi wa “Israel Kuu” hayajathibitishwa kwa ushahidi wa kuaminika.

    Muktadha na Athari: Kauli za Netanyahu zinaonyesha kuwa uongozi wa Israel umeutazama mgogoro ulioanza Gaza pia kupitia ushindani wake mpana wa kimkakati na Iran. Hata hivyo, ni muhimu kutenganisha kauli zilizothibitishwa za viongozi wa Israel na madai ya nia au njama ambayo bado hayajathibitishwa.

  • Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Waziri wa Ulinzi wa Israel Afichua Mpango wa Kuwafurusha Wapalestina Wote Gaza

    Katika kauli inayothibitisha wazi mipango ya kufanya mabadiliko haramu ya kijiografia na idadi ya watu, Waziri wa Ulinzi wa Israel, Israel Katz, ametangaza kuwa hakuna suluhisho la kudumu kwa Ukanda wa Gaza bila ya kufukuzwa kwa mamilioni ya wakazi wake.

    Akizungumza kuhusu mkakati huo, Katz alidai bila uthibitisho wowote kuwa tafiti zinaonyesha asilimia 80 ya Wapalestina wanataka kuondoka Gaza, akisisitiza kuwa jeshi la Israel liko tayari kutekeleza ufukuzaji huo kupitia njia za bahari na anga mara tu mazingira yatakaporuhusu, hasa baada ya Misri kukataa katakata kuruhusu mpango huo kupitia ardhi yake.

    Waziri huyo alifichua kuwa nchi zilizokuwa tayari kuwapokea Wapalestina hao zinashikilia sharti la kupata uungwaji mkono na hakikisho la serikali ya Marekani. Aidha, alibainisha kuwa Rais Donald Trump hakufuta mpango huo bali aliusimamisha kwa muda kufuatia shinikizo kali kutoka kwa viongozi wa mataifa ya Kiarabu.

    Hata hivyo, Katz alionya kuwa utekelezaji kamili wa mpango huo ni suala la muda, akisema: “Wakati utafika pale itakapobainika wazi kuwa Hamas haitekelezi wajibu wake. Ndipo tutakapopata idhini kamili ya kusonga mbele kijeshi, kimipaka, na katika maeneo mengine, na jambo hili litapata kasi kubwa.”

    Matamshi haya yamezua taharuki mpya kikanda, yakidhihirisha mwelekeo wa Tel Aviv wa kutaka kubadilisha kabisa mustakabali wa eneo hilo kupitia ufukuzaji na uhamishaji wa kulazimishwa.

  • New York Times: Afisa wa Trump aishutumu Israel kwa ukiukwaji wa usitishaji vita Gaza

    New York Times: Afisa wa Trump aishutumu Israel kwa ukiukwaji wa usitishaji vita Gaza

    WASHINGTON/GAZA — Afisa mwandamizi katika Board of Peace ya Rais Donald Trump ameishutumu serikali ya Israel kwa kuchukua hatua zinazohatarisha makubaliano ya kusitisha mapigano Gaza pamoja na mpango unaoungwa mkono na Marekani wa kuipokonya Hamas silaha.

    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, afisa huyo amesema mwenendo wa Israel unaweza kudhoofisha juhudi za Washington za kuendeleza hatua zinazofuata za makubaliano ya Gaza, ambayo yanahusisha masuala ya usalama, utawala wa eneo hilo na mustakabali wa silaha za Hamas.

    Ukosoaji huo ni muhimu kwa sababu unatoka ndani ya chombo kinachohusishwa moja kwa moja na mpango wa Trump kuhusu Gaza, wakati Marekani ikiwa mshirika mkuu wa Israel.

    Kauli hiyo pia inaongeza dalili za kutofautiana kati ya Washington na serikali ya Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu kuhusu namna ya kutekeleza makubaliano ya kusitisha vita na hatua zinazopaswa kufuata.

    Muktadha na Athari

    Changamoto kubwa kwa mpango huo ni kwamba suala la kuipokonya Hamas silaha linahusishwa na masharti mapana ya kisiasa na kiusalama, huku pande zinazohusika zikitofautiana kuhusu utekelezaji wake.

    Ikiwa mvutano kati ya Marekani na Israel utaongezeka, unaweza kuathiri utekelezaji wa awamu zinazofuata za mpango wa Gaza na kuongeza hatari ya kurejea kwa mapigano makubwa.