Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Tanzania

  • El Niño: Tanzania Yafunga Shule Mapema Novemba 13

    El Niño: Tanzania Yafunga Shule Mapema Novemba 13

    DODOMA — Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia nchini Tanzania imeagiza shule zote za awali, msingi na sekondari Tanzania Bara kufungwa Novemba 13, 2026, badala ya Desemba 4 kama ilivyokuwa imepangwa awali.

    Kwa mujibu wa Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026 uliotolewa Septemba 30, uamuzi huo umechukuliwa kufuatia taarifa za Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) kuhusu uwezekano wa mvua kubwa zinazohusishwa na El Niño katika kipindi cha Oktoba hadi Desemba 2026.

    Wizara imesema mvua hizo zinaweza kusababisha mafuriko na athari nyingine katika baadhi ya maeneo na kuathiri shughuli za uendeshaji wa shule. Hatua hiyo inalenga kulinda usalama na ustawi wa wanafunzi, walimu na watumishi wengine wa shule.

    Mabadiliko hayo yanarekebisha kalenda iliyowekwa kupitia Waraka wa Elimu Na. 6 wa Mwaka 2025 kwa shule za awali, msingi na sekondari pamoja na Waraka Na. 1 wa Mwaka 2026 kwa Kidato cha Tano na Sita, ambazo zilielekeza shule kufungwa Desemba 4.

    Waraka mpya, uliosainiwa na Kamishna wa Elimu Dkt. Lyabwene M. Mtahabwa, umeanza kutumika rasmi Oktoba 1, 2026.

    Chanzo: Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia — Waraka wa Elimu Na. 3 wa Mwaka 2026.

  • Tundu Lissu Apigiwa Upatu Tuzo ya Sakharov Ulaya

    Tundu Lissu Apigiwa Upatu Tuzo ya Sakharov Ulaya

    BRUSSELS — Jina la mwanasiasa wa upinzani Tanzania, Tundu Lissu, limewasilishwa rasmi kuwa miongoni mwa waliopendekezwa kwa Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo ya Bunge la Ulaya.

    Akizungumza mbele ya wabunge wa Ulaya, MEP Michael Gahler alimuelezea Lissu kama mwanasiasa ambaye ametumia muda mrefu kutetea demokrasia, utawala wa sheria na uhuru wa msingi, akitaja pia gharama binafsi alizopitia katika shughuli zake za kisiasa.

    Gahler alirejelea tukio la Septemba 2017 ambapo Lissu alipigwa risasi mara kadhaa mjini Dodoma na kunusurika, pamoja na kukamatwa kwake Aprili 2025 na baadaye kufunguliwa mashtaka ya uhaini.

    Wanaomuunga mkono katika Bunge la Ulaya wamehusisha uteuzi huo na hali ya kisiasa nchini Tanzania, ikiwemo kuzuiwa kwa CHADEMA kushiriki uchaguzi mkuu wa 2025 baada ya chama hicho kukataa kusaini kanuni za maadili ya uchaguzi.

    Uchaguzi wa 2025 Watajwa

    Uchaguzi mkuu wa Tanzania wa Oktoba 2025 uliandamwa na maandamano, vurugu na vifo. Idadi kamili ya waliopoteza maisha imeendelea kubishaniwa: CHADEMA na baadhi ya mashirika ya haki za binadamu yalitoa makadirio makubwa, wakati serikali ilipinga baadhi ya takwimu hizo.

    Ujumbe wa waangalizi wa Umoja wa Afrika ulisema uchaguzi huo haukukidhi viwango vya Umoja wa Afrika na misingi ya uchaguzi wa kidemokrasia, ukitaja mazingira ya kisiasa, vizuizi kwa baadhi ya wagombea na matukio ya vurugu miongoni mwa masuala yaliyoathiri mchakato.

    Lissu, ambaye alikamatwa Aprili 2025, bado anakabiliwa na kesi ya uhaini. Kesi yake imeendelea kuvuta hisia ndani na nje ya Tanzania kutokana na nafasi yake katika siasa za upinzani na uzito wa mashtaka yanayomkabili.

    Tuzo ya Sakharov ni Nini?

    Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo hutolewa kila mwaka na Bunge la Ulaya kwa watu au taasisi zinazotambuliwa kwa mchango wao katika kutetea haki za binadamu, demokrasia na uhuru wa msingi.

    Kuwasilishwa kwa jina la Lissu ni hatua ya uteuzi katika mchakato wa tuzo; hakumaanishi kwamba tayari ameshinda. Bunge la Ulaya hupitia waliopendekezwa kabla ya kuchagua washindi wa mwisho.

    Vyanzo: Bunge la Ulaya; Umoja wa Afrika; Reuters.

  • UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    UNGA: Tanzania Yataka Taifa Huru la Palestina

    NEW YORK — Tanzania imetumia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81) kusisitiza kuunga mkono kwake kuundwa kwa taifa huru la Palestina, ikisema suluhisho la mataifa mawili bado ndiyo njia ya kufikia amani ya kudumu kati ya Israel na Palestina.

    Makamu wa Rais Deogratius Ndejembi, anayemwakilisha Rais Samia Suluhu Hassan katika mkutano huo mjini New York, amesema Tanzania ina wasiwasi mkubwa na imesikitishwa na kuendelea kwa mgogoro pamoja na mateso ya kibinadamu Gaza na maeneo mengine ya Mashariki ya Kati.

    “Tanzania inaendelea kushikilia kwa dhati suluhisho la mataifa mawili, ambapo Israel na Palestina zitaishi bega kwa bega kwa amani na maelewano kwa mujibu wa sheria za kimataifa na maazimio husika ya Umoja wa Mataifa,” amesema Ndejembi.

    Haki ya Wapalestina kujiamulia mustakabali

    Katika hotuba yake, Ndejembi amesisitiza kuwa Tanzania inatambua haki ya watu wa Palestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Amesema amani ya kudumu inapaswa kuhakikisha utu, usalama na matarajio halali ya Wapalestina na Waisrael.

    Kauli hiyo inaweka suala la Palestina ndani ya msimamo mpana wa Tanzania kuhusu utatuzi wa migogoro kupitia diplomasia, sheria za kimataifa na mfumo wa Umoja wa Mataifa.

    Tanzania yataka raia Gaza walindwe

    Kuhusu hali ya Gaza, Tanzania imetaka kulindwa kwa raia na kuondolewa kwa vikwazo vinavyozuia misaada ya kibinadamu kuwafikia watu wanaohitaji.

    Ndejembi pia ametaka kurejeshwa kwa juhudi za kidiplomasia zinazolenga kupata suluhisho la kudumu la mgogoro huo badala ya kuendelea kwa mzunguko wa mapigano.

    Hali ya kibinadamu katika maeneo ya Palestina imeendelea kuwa moja ya masuala makubwa yanayojadiliwa katika UNGA81, huku Umoja wa Mataifa ukisisitiza umuhimu wa ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu na suluhisho la kisiasa.

    Msimamo wa miaka 50

    Ndejembi amesema msimamo wa Tanzania kuhusu Palestina si mpya, akieleza kuwa nchi imekuwa ikiushikilia kwa miaka 50.

    “Tumekuwa na msimamo huu kwa miaka 50 iliyopita. Kwetu sisi, hili ni suala la misingi ya sera yetu ya mambo ya nje,” amesema.

    Historia hiyo inaifanya kauli ya New York kuwa mwendelezo wa sera ya muda mrefu ya Tanzania kuhusu haki ya Wapalestina ya kujiamulia mustakabali wao.

    Kwa ujumbe wake katika UNGA81, Tanzania imeweka msisitizo katika mambo manne: ulinzi wa raia, misaada ya kibinadamu, diplomasia na suluhisho la mataifa mawili.

    Kwa Dar es Salaam, mwisho wa mgogoro hauishii katika kusimamisha mapigano pekee, bali katika kufikia suluhisho la kisiasa litakalowezesha Israel na taifa huru la Palestina kuishi bega kwa bega kwa amani.

    Chanzo: Ofisi ya Makamu wa Rais Tanzania, Umoja wa Mataifa

  • Lissu Afunga Utetezi Katika Kesi ya Uhaini

    Lissu Afunga Utetezi Katika Kesi ya Uhaini

    DAR ES SALAAM — Mwenyekiti wa CHADEMA, Tundu Lissu, amefunga utetezi wake katika kesi ya uhaini inayomkabili katika Mahakama Kuu ya Tanzania, baada ya kueleza kuwa hana mashahidi wengine wa kuita.

    Hatua hiyo ilifikiwa baada ya Lissu kuiambia mahakama kuwa Mkurugenzi wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI), Ramadhani Kingai, hakuwa tayari kutoa ushahidi kwa upande wa utetezi. Lissu pia alisema Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi, Jenerali Jacob Mkunda, na Inspekta Jenerali wa Polisi, Camillius Wambura, hawakuwa tayari kutoa ushahidi aliokuwa ameomba.

    Kwa mujibu wa taarifa ya The Citizen kuhusu mwenendo wa shauri hilo, Kingai alifika mahakamani lakini Lissu akaeleza kuwa baada ya mazungumzo kuhusu maeneo aliyotaka atolee ushahidi, afisa huyo alisema hayuko tayari kuwa shahidi wa utetezi.

    Mahakama, inayosikiliza shauri hilo mbele ya jopo la majaji watatu likiongozwa na Jaji Dunstan Ndunguru, ilikubali ombi la Lissu la kufunga utetezi.

    Mahakama imepanga hoja za mwisho kutolewa kwa mdomo Septemba 23, 2026. Upande wa mashtaka ulisema uko tayari kwa ratiba hiyo.

    Lissu anakabiliwa na shtaka la uhaini chini ya Kifungu cha 39(2)(d) cha Kanuni ya Adhabu. Anakanusha shtaka hilo. Kufungwa kwa utetezi hakumaanishi uamuzi kuhusu hatia; mahakama ndiyo itakayotoa uamuzi baada ya kukamilika kwa hatua zinazofuata za shauri.

    Chanzo: The Citizen.

  • Motsepe: AFCON 2027 Haitahama Afrika Mashariki

    Motsepe: AFCON 2027 Haitahama Afrika Mashariki

    Kifupi: Rais wa Shirikisho la Mpira wa Miguu Afrika (CAF), Patrice Motsepe, amesema AFCON 2027 itaendelea kufanyika Tanzania, Kenya na Uganda, huku akikiri kuwa baadhi ya maeneo ya maandalizi yanahitaji kuongezewa kasi.

    DAR ES SALAAM/NAIROBI — Motsepe amesisitiza kuwa CAF haina mpango wa kuhamisha mashindano hayo kutoka Afrika Mashariki, akisema shirikisho hilo litafanya kazi na nchi wenyeji kurekebisha maeneo yenye changamoto.

    Ziara yake Tanzania na Kenya ni sehemu ya ukaguzi wa maandalizi ya AFCON PAMOJA 2027, inayotarajiwa kufanyika kuanzia Juni 19 hadi Julai 17, 2027.

    CAF imesema ukaguzi unalenga kutathmini maendeleo, kubaini maeneo yanayohitaji uangalizi zaidi na kuhakikisha maandalizi yanaendana na mahitaji ya miundombinu na uendeshaji wa mashindano.

    Motsepe ametaja maendeleo yaliyofikiwa Tanzania, lakini pia amesema baadhi ya maeneo kwa ujumla yanahitaji kasi zaidi kabla ya mashindano.

    Muktadha na Athari

    AFCON 2027 itakuwa mara ya kwanza Tanzania, Kenya na Uganda kuandaa kwa pamoja fainali za mataifa ya Afrika. Maandalizi yanahusisha viwanja, miundombinu ya usafiri na huduma nyingine zinazohitajika kuhudumia timu na mashabiki.

    Uhakikisho wa CAF unaondoa kwa sasa mjadala kuhusu kuhamishwa kwa mashindano, lakini unaweka shinikizo kwa nchi tatu kukamilisha kazi zilizobaki kwa wakati.

    Vyanzo: CAF, Reuters, TFF

  • Mwigulu Ataka Serikali Iwe Mwezeshaji wa Sekta Binafsi

    Mwigulu Ataka Serikali Iwe Mwezeshaji wa Sekta Binafsi

    Kifupi: Waziri Mkuu Dkt. Mwigulu Nchemba ametaka Serikali kubadili mtazamo kutoka kusisitiza udhibiti wa shughuli za kiuchumi kwenda kuwezesha biashara na uwekezaji, akisema sekta binafsi ina nafasi kubwa katika utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

    ARUSHA, Tanzania — Dkt. Nchemba amesema mabadiliko hayo yanahitajika ili kujenga mazingira yanayorahisisha biashara kuwekeza, kuongeza uzalishaji na kutengeneza ajira.

    Akizungumza Septemba 17 wakati akifunga Mkutano wa Kitaifa wa Mipango 2026 mjini Arusha, amesema Dira 2050 inatarajia sekta binafsi kubeba takribani asilimia 70 ya utekelezaji wake.

    Amesema bado kuna mtazamo miongoni mwa baadhi ya watumishi wa umma na wananchi kwamba shughuli inayofanywa na Serikali ndiyo huonekana kuwa ya kizalendo, huku uwekezaji binafsi wakati mwingine ukitazamwa kwa mashaka.

    Kwa mujibu wa Waziri Mkuu, Serikali inapaswa kuondoa vikwazo visivyo vya lazima na kuweka mazingira yanayochochea uwekezaji na ukuaji wa biashara.

    Muktadha na Athari

    Dira 2050 inalenga kuleta mabadiliko makubwa ya kiuchumi na kijamii nchini. Nafasi iliyopewa sekta binafsi inaifanya sera ya uwekezaji, upatikanaji wa mitaji na mazingira ya kufanya biashara kuwa sehemu muhimu ya utekelezaji wake.

    Kauli ya Nchemba inaweka mjadala katika hatua inayofuata: namna taasisi za Serikali zitakavyogeuza wito wa “uwezeshaji badala ya udhibiti” kuwa mabadiliko yanayoonekana kwa wawekezaji na wafanyabiashara.

    Vyanzo: The Citizen, Daily News