Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Ufaransa

  • Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    Niger Yaituhumu Ufaransa na Ukraine Kupanga Mashambulizi Sahel

    NEW YORK, MAREKANI — Waziri Mkuu wa Niger, Ali Mahaman Lamine Zeine, amezituhumu Ufaransa na Ukraine kuhusika katika mpango wa kuvuruga usalama wa eneo la Sahel, akidai kuwa makundi yenye silaha yanayoungwa mkono na mataifa hayo yanajiandaa kushambulia vituo vya kijeshi na miundombinu ya mafuta ya Niger.

    Akihutubia Mkutano Mkuu wa 81 wa Umoja wa Mataifa mjini New York, Septemba 25, Zeine amesema makundi hayo yapo karibu na mpaka wa kaskazini-mashariki mwa nchi yake. Amedai kuwa Ufaransa inaongoza shughuli hizo kwa msaada wa Ukraine na mataifa mengine mawili ambayo hakuyataja.

    Niger Yatoa Onyo Kuhusu Mashambulizi

    Zeine amesema makundi hayo yana silaha na yanaelekezwa kufanya mashambulizi dhidi ya maeneo ya kijeshi na vituo vya mafuta. Ameonya kuwa Niger itajibu mashambulizi yoyote yatakayofanywa dhidi ya nchi yake.

    Waziri Mkuu huyo amedai kuwa ushiriki wa Ufaransa na Ukraine katika juhudi za kuyumbisha Sahel una ushahidi wa kutosha, ingawa hakuwasilisha hadharani ushahidi unaoweza kuthibitisha kwa kujitegemea madai hayo katika sehemu hiyo ya hotuba. Hakuyataja mataifa mengine mawili aliyodai kuhusika.

    Mgogoro wa Sahel na Maliasili

    Katika hotuba yake, Zeine amesema migogoro ya usalama katika Sahel haiwezi kutenganishwa na historia ya ukoloni na ushindani wa kimataifa kuhusu maliasili.

    Ametaja urani ya Niger, dhahabu ya Mali na Burkina Faso, pamoja na lithiamu, gesi na mafuta kuwa miongoni mwa rasilimali zinazochochea maslahi ya mataifa ya kigeni katika eneo hilo.

    Kwa mtazamo wa serikali yake, mapambano yanayoendelea Sahel ni sehemu ya juhudi za kulinda uhuru wa kisiasa na kiuchumi dhidi ya kile ilichokiita jaribio la kuanzisha upya ukoloni.

    Zeine pia amerejelea historia ya urani ya Niger kutumika kuzalisha nishati barani Ulaya wakati wananchi wengi wa nchi yake wakiendelea kukosa umeme wa uhakika.

    Muungano wa Sahel Wasisitiza Uhuru

    Waziri Mkuu huyo ametetea Muungano wa Mataifa ya Sahel (AES), unaojumuisha Niger, Mali na Burkina Faso, akisema ni matokeo ya juhudi za muda mrefu za mataifa hayo kujenga mifumo huru ya usalama na utawala.

    Nchi hizo zimeimarisha ushirikiano wao wa kijeshi na kisiasa baada ya kujiondoa katika Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS).

    Hata hivyo, madai ya Zeine kuhusu Ufaransa na Ukraine yanabaki kuwa tuhuma za serikali ya Niger. Hotuba yenyewe haithibitishi kuwa mashambulizi yaliyotajwa yalikuwa yamepangwa au kwamba mataifa yaliyotuhumiwa yalikuwa yakiyaratibu.

    Kauli hiyo inaonyesha kuendelea kwa mvutano wa kidiplomasia kati ya Niger na Ufaransa, huku usalama wa miundombinu ya nishati ukiwa sehemu ya masuala yanayopewa kipaumbele na serikali ya Niamey.

    Vyanzo: Nakala ya hotuba ya UNGA; Anadolu Agency; ActuNiger.

  • Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    Macron UNGA: Gaza, Ukraine na Onyo Dhidi ya Sheria ya Mwenye Nguvu

    NEW YORK — Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron ametumia hotuba yake katika kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoa wito wa kurejesha nguvu ya sheria za kimataifa, huku akielekeza sehemu kubwa ya ujumbe wake katika Gaza na vita vya Ukraine.

    Macron ameonya kuhusu dunia ambayo nguvu za kijeshi zinaweza kuchukua nafasi ya sheria na taasisi za kimataifa.

    Ameweka swali kuu mbele ya viongozi: dunia itafuata mfumo wa sheria na ushirikiano, au kile alichokielezea kama kurejea katika “sheria ya msituni”?

    Gaza na uaminifu wa jumuiya ya kimataifa

    Macron alitoa moja ya kauli kali zaidi za hotuba yake alipofikia Gaza.

    Alihoji thamani ya uaminifu wa jumuiya ya kimataifa ikiwa haitachukua hatua kuhusu hali ya Gaza, akielezea kile kinachoendelea huko kama “taswira inayotutia aibu sote.”

    Rais huyo pia alizungumzia Ukingo wa Magharibi, akisema vurugu na hatua zinazoendelea huko zinazidi kufanya uwezekano wa kutekelezwa kwa haki za kisiasa za Wapalestina kuwa mgumu.

    Ufaransa inaendelea kuunga mkono suluhisho la mataifa mawili kama msingi wa makubaliano ya muda mrefu kati ya Israel na Palestina.

    Ukraine na miundombinu ya nishati

    Ukraine ilikuwa mhimili mwingine mkubwa.

    Macron amependekeza kusitishwa kwa mashambulizi yanayolenga miundombinu ya nishati na maeneo ya kiraia katika vita vya Urusi na Ukraine.

    Pendekezo hilo linafuatia mazungumzo yake na Rais wa Marekani Donald Trump kuhusu uwezekano wa kupata makubaliano ya kuzuia mashambulizi hayo.

    Paris pia imesisitiza kuimarishwa kwa uwezo wa Ukraine kujilinda, hasa dhidi ya mashambulizi yanayolenga mfumo wake wa nishati.

    Sheria au nguvu?

    Hotuba ya Macron hatimaye ilirudi katika swali pana zaidi kuhusu mfumo wa kimataifa.

    Kwa Ufaransa, Umoja wa Mataifa na sheria za kimataifa bado zinapaswa kuwa msingi wa namna mataifa yanavyotatua migogoro.

    Ndiyo maana ujumbe wake wa New York haukuwa kuhusu Gaza au Ukraine pekee.

    Ulikuwa onyo kuhusu dunia ambayo mipaka, mamlaka ya nchi na haki za raia zinaweza kuamuliwa zaidi na nguvu kuliko sheria.

    Chanzo: Serikali ya Ufaransa, AFP

  • Ufaransa Yaiomba Msamaha Marekani, Yasema Yajutia Kauli Yake

    Ufaransa Yaiomba Msamaha Marekani, Yasema Yajutia Kauli Yake

    PARIS, Ufaransa — Ufaransa imesema inajutia chapisho lililokosoa msimamo wa Marekani kuhusu haki za binadamu, kauli iliyozua mvutano wa kidiplomasia kati ya washirika hao wa NATO.

    Ujumbe wa Kudumu wa Ufaransa katika Umoja wa Mataifa mjini Geneva ulitoa kauli hiyo baada ya ujumbe uliosema kuwa Marekani “zamani ilikuwa kinara wa haki za binadamu. Sio tena.”

    Chapisho hilo lilitolewa baada ya Washington kupinga kuongezwa muda kwa Mkuu wa Haki za Binadamu wa Umoja wa Mataifa, Volker Türk.

    “Marekani zamani ilikuwa kinara wa haki za binadamu. Sio tena,” uliandika ujumbe huo wa Ufaransa.

    Kauli hiyo ilisababisha majibu kutoka Marekani, huku kukiwa na taarifa kwamba mvutano huo uliathiri mchakato wa uteuzi wa balozi mpya wa Ufaransa.

    Baadaye, Ufaransa ilisema inajutia chapisho hilo na kusisitiza kuwa tofauti hiyo haiwakilishi kuvunjika kwa uhusiano wa muda mrefu kati ya nchi hizo.

    Muktadha na Athari

    Tukio hili linaonyesha tofauti zinazoweza kujitokeza kati ya washirika wa karibu kuhusu masuala ya haki za binadamu na sera za kimataifa.

    Licha ya mvutano huo, Marekani na Ufaransa zinaendelea kuwa washirika wakuu katika masuala ya usalama kupitia NATO na diplomasia ya kimataifa.

  • ‘Mnaenda Kupigana na Nani?’ Mélenchon Apinga Vikali Mipango ya Kijeshi ya Ujerumani

    ‘Mnaenda Kupigana na Nani?’ Mélenchon Apinga Vikali Mipango ya Kijeshi ya Ujerumani

    PARIS — Mwanasiasa wa mrengo wa kushoto na mgombea urais wa Ufaransa mwaka 2027, Jean-Luc Mélenchon, amepinga wazi mpango wa Ujerumani wa kujenga jeshi kubwa zaidi la kawaida barani Ulaya, akihoji ni dhidi ya nani Berlin inajiandaa kupigana.

    Akizungumzia mwelekeo wa kijeshi wa Ujerumani, Mélenchon alisema kuwa iwapo angekuwa rais, angeueleza uongozi wa Berlin kuwa haoni mpango huo kuwa wazo zuri. Alisema Ujerumani inapoweka lengo la kuwa na jeshi kubwa zaidi barani Ulaya, inapaswa pia kueleza wazi ni tishio gani inalolenga.

    Kauli hiyo inakuja wakati Ujerumani ikiendelea na mageuzi makubwa ya kiulinzi yaliyoanza baada ya uvamizi wa Urusi nchini Ukraine mwaka 2022. Chini ya sera iliyojulikana kama Zeitenwende, Berlin iliweka mfuko maalum wa euro bilioni 100 kwa ajili ya kuimarisha Bundeswehr, huku viongozi wa Ujerumani wakisisitiza dhamira ya kuifanya nchi hiyo kuwa nguzo kuu ya ulinzi wa Ulaya.

    Mwaka 2025, Kansela Friedrich Merz pia aliahidi kuifanya Bundeswehr kuwa jeshi lenye nguvu zaidi la kawaida barani Ulaya, akisema ukubwa na nafasi ya Ujerumani vinaipa wajibu mkubwa katika usalama wa bara hilo.

    Mtazamo wa Mélenchon unaakisi mjadala mpana ndani ya Ulaya kuhusu athari za ongezeko la matumizi ya kijeshi, usawa wa nguvu kati ya mataifa makubwa ya Umoja wa Ulaya, na namna bara hilo linavyopaswa kukabiliana na vitisho vya kiusalama bila kuchochea mbio mpya za silaha.

    Muktadha na Athari: Ufaransa na Ujerumani zimekuwa nguzo kuu za kisiasa na kiusalama ndani ya Umoja wa Ulaya, lakini zina mitazamo tofauti kuhusu ukubwa, muundo na mwelekeo wa uwezo wa kijeshi wa bara. Kauli ya Mélenchon inaongeza mjadala huo wakati kampeni za urais wa Ufaransa za 2027 zikianza kushika kasi.

  • White House yazishinikiza kampuni za anga kususia mkutano wa Macron

    White House yazishinikiza kampuni za anga kususia mkutano wa Macron

    WASHINGTON/PARIS — Ikulu ya White House imezishauri kampuni kadhaa za anga za Marekani kutoshiriki Mkutano wa Kimataifa wa Anga ulioandaliwa na Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron, unaotarajiwa kufanyika Paris Septemba 9–10.

    Kwa mujibu wa ripoti ya POLITICO, afisa wa Ofisi ya Sera ya Sayansi na Teknolojia ya White House (OSTP) aliwaambia wawakilishi wa kampuni kadhaa katika mazungumzo ya faragha kwamba kushiriki mkutano huo kunaweza kutafsiriwa kama kuunga mkono sera za Umoja wa Ulaya ambazo Washington inaziona kuwa zisizo rafiki kwa sekta ya Marekani.

    Kampuni zilizoshiriki mazungumzo hayo ni pamoja na SpaceX, Stoke Space, K2 Space na Astra. Hata hivyo, White House imesisitiza kuwa kampuni hizo hazikupewa amri ya kutohudhuria, na uamuzi wa mwisho unabaki mikononi mwao.

    Hatua hiyo imeziweka kampuni hizo katika mazingira magumu, kwa kuwa Ulaya ni soko muhimu kwa sekta ya anga ya Marekani. Wakati huohuo, Washington imeeleza wasiwasi kuhusu kile inachokitaja kuwa sera za Ufaransa zisizo na ushindani wa haki, pamoja na ushiriki wa China katika mkutano huo.

    Cha kuvutia ni kwamba licha ya shinikizo hilo kwa kampuni binafsi, maafisa wa White House, Wizara ya Mambo ya Nje, Wizara ya Biashara na NASA bado wanatarajiwa kuhudhuria mkutano huo.

    Muktadha na Athari

    Mvutano huu unaonyesha tofauti zinazoongezeka kati ya Marekani na Ulaya kuhusu sera za teknolojia, biashara na uhuru wa kimkakati. Ulaya imekuwa ikijaribu kuongeza uwezo wake binafsi wa anga na kupunguza utegemezi kwa Marekani.

    Mkutano wa Paris unatarajiwa kuwakutanisha viongozi wa serikali, mashirika ya anga, wanasayansi, wanajeshi na kampuni binafsi kutoka zaidi ya nchi 120 kujadili mustakabali wa sekta ya anga duniani.

  • Guterres: Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lazima libadilike ili Kuondoa uonevu na kuakisi hali halisi ya dunia

    Guterres: Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa lazima libadilike ili Kuondoa uonevu na kuakisi hali halisi ya dunia

    NEW YORK, MAREKANI — Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa António Guterres amesema mageuzi katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa hayaepukiki, akisema muundo wa sasa hauakisi mgawanyo wa nguvu na uwakilishi wa dunia ya leo.

    Akizungumzia suala la mageuzi ya Baraza hilo, Guterres amesema kuna uwakilishi mkubwa wa Ulaya ikilinganishwa na maeneo mengine ya dunia.

    “Ukiangalia Baraza la Usalama, kuna wanachama watatu wa kudumu kutoka Ulaya. Iwe unapenda au la, Urusi ni nchi ya Ulaya, na wanachama watatu kati ya watano wa kudumu wanatoka Ulaya,” alisema Guterres.

    Ameongeza kuwa hali hiyo hailingani na idadi ya watu na maeneo mengine duniani.

    “Hakuna mwanachama wa kudumu kutoka Afrika. Hakuna mwanachama wa kudumu kutoka Amerika ya Kusini. Kuna mwanachama mmoja tu wa kudumu kutoka Asia.”

    Guterres amesema licha ya changamoto za kisiasa zinazozunguka mchakato huo, ukweli wa mabadiliko ya mfumo wa kimataifa unahitaji Baraza la Usalama kubadilika.

    “Ni wazi kwamba hatimaye ukweli lazima ushinde. Kwa hiyo, ni lazima Baraza la Usalama libadilike.”

    Muktadha
    Baraza la Usalama lina wanachama 15, ambapo watano — Marekani, Urusi, China, Uingereza na Ufaransa — wana nafasi za kudumu pamoja na haki ya kutumia kura ya turufu (veto).

    Kwa muda mrefu, nchi za Afrika, Amerika ya Kusini na baadhi ya mataifa ya Asia zimekuwa zikidai kuongezwa kwa uwakilishi katika chombo hicho, zikisema muundo wa sasa unaakisi zaidi hali ya baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia kuliko dunia ya sasa.

    Athari
    Mageuzi ya Baraza la Usalama yamekuwa yakikwama kutokana na tofauti kati ya mataifa makubwa kuhusu nani anapaswa kuongezwa na namna mamlaka ya veto yanavyopaswa kushughulikiwa.
    Kauli ya Guterres inaongeza shinikizo jipya kwa mjadala wa muda mrefu kuhusu kuifanya mifumo ya Umoja wa Mataifa iwe na uwakilishi mpana zaidi.