Lebo: utaridi

  • Balozi wa Ukraine nchini Uingereza: Ukraine haitawahi kujiunga na NATO

    Balozi wa Ukraine nchini Uingereza: Ukraine haitawahi kujiunga na NATO

    LONDON, Uingereza — Balozi wa Ukraine nchini Uingereza na aliyekuwa Mkuu wa Jeshi la Ukraine, Valerii Zaluzhnyi, amesema kuwa nchi hiyo haina uwezekano wa kujiunga na Muungano wa Kijeshi wa NATO katika mazingira ya sasa.

    Akizungumza katika mkutano wa mabalozi wa Ukraine, Zaluzhnyi alisema vikosi vya jeshi la Ukraine bado havijafikia viwango vya kijeshi vinavyohitajika na NATO, akieleza kuwa kuna tofauti kati ya uwezo wa sasa wa jeshi hilo na mahitaji ya muungano huo.

    “Kwa bahati mbaya, hatutawahi kujiunga na NATO,” alisema Zaluzhnyi, bila kufafanua zaidi kuhusu uwezekano wa mabadiliko ya baadaye katika sera ya muungano huo.

    Aidha, kiongozi huyo wa zamani wa jeshi la Ukraine alisisitiza kuwa muundo wa NATO pamoja na mafundisho yake ya kijeshi hayaendani kikamilifu na hali ya sasa ya vikosi vya Ukraine.

    Muktadha na Athari:
    Uanachama wa NATO umekuwa suala muhimu katika mzozo wa Ukraine na Urusi, huku Kyiv kwa muda mrefu ikieleza nia ya kujiunga na muungano huo kama sehemu ya kuhakikisha usalama wake. Hata hivyo, hatua hiyo imekuwa moja ya masuala yanayopingwa vikali na Moscow, ambayo imeitaja upanuzi wa NATO kuelekea mipaka yake kama tishio la kiusalama.

  • Utafiti wa Reuters: Vita na Iran vyaathiri mwelekeo wa uchaguzi wa Marekani

    Utafiti wa Reuters: Vita na Iran vyaathiri mwelekeo wa uchaguzi wa Marekani

    Kupungua kwa umaarufu wa Trump kutokana na vita na Iran.

    🔹 Utafiti mpya uliofanywa na Reuters/Ipsos unaonyesha kuwa wakati bei za mafuta zikiongezeka baada ya vita na Iran, umaarufu wa Rais wa Marekani, Donald Trump, umeshuka hadi asilimia 35.

    🔹 Utafiti huo unaeleza kuwa kwa mara ya kwanza katika takribani muongo mmoja, Chama cha Kidemokrasia kimepita Chama cha Republican katika suala la kuaminika zaidi kusimamia uchumi wa Marekani.

    🔹 Aidha, iwapo uchaguzi wa Bunge la Marekani ungefanyika leo, asilimia 42 ya wapiga kura wangesema wangewapigia kura wagombea wa Demokrasia, huku asilimia 37 wakisema wangewachagua wagombea wa Republican.

    Muktadha na Athari:
    Matokeo hayo yanaonyesha kuwa masuala ya uchumi, hasa ongezeko la gharama za nishati baada ya mzozo wa kijeshi na Iran, yanaweza kuwa na athari kubwa katika mtazamo wa wapiga kura kuelekea uchaguzi wa Marekani.

  • Malaysia yasimama imara dhidi ya tisho la Marekani kuhusu msimamo wake kwa Israel

    Malaysia yasimama imara dhidi ya tisho la Marekani kuhusu msimamo wake kwa Israel

    WASHINGTON, MAREKANI — Balozi wa Malaysia nchini Marekani ameitwa kwa dharura katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani (State Department) jijini Washington, kufuatia shinikizo kubwa kutoka kwa wabunge wa Marekani wanaotaka kuangaziwa upya kwa uhusiano wa kidiplomasia kati ya nchi hizo mbili. Hatua hiyo imechukuliwa ili kuhoji msimamo wa kihistoria wa Malaysia wa kukataa kuwa na uhusiano wa kidiplomasia na Israel pamoja na kupiga marufuku wamiliki wa pasi za kusafiria za Israel kuingia nchini humo, msimamo uliojengwa juu ya msingi wa kuunga mkono haki za Palestina dhidi ya ukoloni

    Kulingana na taarifa zilizochapishwa na mtandao wa habari wa Aje.news, wito huo unakuja baada ya shinikizo linaloongezeka kutoka ndani ya Congress ya Marekani, ambapo baadhi ya wabunge wanataka Washington itumie nguvu zake za kiuchumi na kisiasa kuziadhibu nchi zinazopinga sera za ukandamizaji za Israel. Marekani imekuwa ikitumia mbinu za kuisukuma Malaysia kubadili sera zake za kigeni ili kuendana na maslahi ya kibepari ya Magharib

    Hata hivyo, serikali ya Malaysia, ikiwa mwanachama kinara wa mataifa yanayojitegemea, imeendelea kushikilia msimamo wake wa kanuni bila kutetereka na vitisho hivyo. Msimamo wa Kuala Lumpur umekuwa mfano wa kuigwa katika kupinga ubeberu na utawala wa kibaguzi, ikisisitiza kuwa kutoitambua Israel ni jukumu la kimaadili dhidi ya dhuluma zinazofanywa dhidi ya watu wa Palestin

    Vyanzo vya kidiplomasia vinabainisha kuwa wito huu unadhihirisha jinsi mataifa ya Magharibi yanavyohangaika kutumia ushawishi wao wa zamani kulazimisha nchi huru kufuata matakwa ya

    “Malaysia haitayumba katika msimamo wake wa kutetea haki na utu wa binadamu. Uhusiano wetu wa kimataifa unajengwa juu ya misingi ya sheria za kimataifa na kupinga aina zote za ukoloni,” alisisitiza afisa mmoja wa ngazi ya juu kutoka serikali ya Malaysia mara baada ya tukio hili

  • Marekani ashindwa, aungana na Uingereza  kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Marekani ashindwa, aungana na Uingereza kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Serikali ya Marekani, ikishirikiana na Uingereza, inapanga kuandaa mkutano wa ngazi ya juu wiki ijayo mjini London lengo likiwa ni kuunda muungano wa kimataifa wa kijeshi ili kulinda na kufungua tena njia ya kimkakati ya baharini ya Mlango wa Hormuz. Hatua hii inajiri huku Washington ikitafuta njia ya kutokea katika mkwamo huo wa kimbinu uliotishia udhibiti wake wa kijeshi na kiuchumi dhidi ya mataifa yanayojitegemea katika eneo hilo.

    Kulingana na taarifa zilizofichuliwa na mtandao wa habari wa Axios zikitaja wanadiplomasia wa Ulaya, Marekani imeomba msaada wa dharura kutoka kwa mataifa ya Magharibi baada ya kukabiliwa na ugumu wa kudhibiti hali hiyo peke yake. Inaarifiwa kuwa Uingereza na Ufaransa zimefanikiwa kushawishi baadhi ya nchi kujiunga na operesheni hiyo inayolenga kurejesha ushawishi wa Magharibi katika njia hiyo kuu ya mafuta duniani.

    Hata hivyo, jitihada hizo za kibeberu zinakutana na ukuta kutoka kwa mataifa mbalimbali yanayopinga kutumiwa vibaya kwa ajenda za kivita. Mwandishi wa habari wa Al Jazeera jijini Washington, Wajd Waqfi, ameripoti kuwa baadhi ya nchi zilizombwa kujiunga zimekausha msimamo na kuweka sharti thabiti: ushiriki wao usivuke mipaka ya usalama wa Mlango wa Hormuz na zisijushe kabisa katika vita vya upande mmoja vinavyoongozwa na Marekani.

    Akibainisha kushindwa kwa mbinu za shinikizo za Magharibi dhidi ya upinzani wa kikanda, mwanadiplomasia wa zamani wa Marekani, Michael Ratney, amekiri wazi ugumu wa kibarua kinachoikabili Washington.

    “Dhamira hii haitakuwa rahisi hata kidogo, baada ya Wairani kudhihirisha uwezo wao mkubwa wa kuvumilia na kupambana kwa muda mrefu kuliko Marekani na washirika wake,” alisema Ratney.

  • Iran yatangaza kisasi cha “mwanajeshi mmoja wa Marekani kwa kila raia wake atakayeuawa”

    Iran yatangaza kisasi cha “mwanajeshi mmoja wa Marekani kwa kila raia wake atakayeuawa”

    Kamanda wa Makao Makuu ya Khatam al-Anbiya, Meja Jenerali Ali Abdollahi, amesema Iran imeweka kanuni mpya ya kulipiza kisasi, akionya kuwa kifo cha kila raia wa Iran katika mashambulizi ya Marekani kitajibiwa kwa kuuawa kwa mwanajeshi mmoja wa Marekani.


    “Kuanzia sasa, hesabu yetu iko wazi: kuuawa kwa kila raia wa Iran kutajibiwa kwa kifo cha mwanajeshi mmoja wa Marekani,” Abdollahi alisema, kwa mujibu wa taarifa zilizonukuliwa katika vyombo vya habari vya Iran. Kauli hiyo inaashiria kuongezeka kwa vitisho vya kulenga moja kwa moja vikosi vya Marekani vilivyoko Asia Magharibi.


    Onyo hilo linakuja baada ya Iran kufanya mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya vituo vya Marekani nchini Jordan, Iraq, Bahrain na Kuwait, ikijibu mashambulizi ya Washington ndani ya Iran. Marekani imepanua mashambulizi yake kutoka maeneo ya kijeshi hadi miundombinu, mawasiliano na njia za usafiri.


    Afisa mmoja wa jeshi la Marekani amesema karibu wanajeshi 12 walijeruhiwa vibaya kiasi cha kuhamishwa hadi hospitali ya kijeshi ya Marekani nchini Ujerumani. Wanajeshi hao ni sehemu ya karibu 100 waliopata majeraha katika mashambulizi ya Iran tangu mapema Julai; wengi waliripotiwa kupata majeraha madogo na kurejea kazini.


    Mashambulizi ya Iran nchini Jordan pia yamesababisha vifo vya wanajeshi wa Marekani, huku Washington ikiendelea kutoa taarifa zinazobadilika kuhusu jumla ya waliouawa na kujeruhiwa katika vita hivyo.

  • Utafiti wa TIFA Wafichua Dilema ya Gachagua, Ruto Aongoza Huku Upinzani Ukisaka Umoja

    Utafiti wa TIFA Wafichua Dilema ya Gachagua, Ruto Aongoza Huku Upinzani Ukisaka Umoja

    Je, Rigathi Gachagua anapaswa kuwania urais au kuweka kando matarajio yake na kumuunga mkono mgombeaji mwenye uwezo mkubwa zaidi wa kumshinda Rais William Ruto? Hilo ndilo swali linalotawala siasa za upinzani nchini Kenya kuelekea uchaguzi mkuu ujao.

    Utafiti mpya wa kitaifa uliofanywa na kampuni ya Trends and Insights for Africa (TIFA) unaonyesha kuwa wapigakura wengi wanaompinga Rais William Ruto hawataki kiongozi wa chama cha Democracy for the Citizens Party (DCP), Rigathi Gachagua, kuwa mgombeaji mkuu wa urais wa upinzani.

    Badala yake, asilimia 62 ya Wakenya wasiotaka Rais Ruto achaguliwe tena wanaamini Gachagua anapaswa kumuunga mkono mgombeaji wa upinzani mwenye nafasi kubwa zaidi ya kushinda.

    Utafiti huo, uliofanywa kati ya Juni 13 na 22, 2026, unaonyesha kuwa ni asilimia 14 pekee ya wapigakura hao wanaotaka Gachagua kuwania urais iwapo mahakama itathibitisha kuwa ana haki ya kugombea.

    Hata endapo ataruhusiwa kuingia katika kinyang’anyiro hicho, asilimia 33 bado wanataka aachane na azma yake na kumuunga mkono mgombeaji mwingine wa upinzani. Iwapo atazuiwa na mahakama kugombea, asilimia 29 wanasema anapaswa kutumia ushawishi wake kumuimarisha mgombeaji mbadala.

    Ni asilimia tano pekee wanaoamini kuwa Rais Ruto hawezi kushindwa bila kujali uamuzi utakaofanywa na Gachagua, huku asilimia 19 wakisema bado hawajawa na msimamo kuhusu suala hilo.

    Kwa mujibu wa TIFA, matokeo hayo yanaonyesha kuwa wapigakura wengi wa upinzani wanatanguliza uwezekano wa kushinda uchaguzi kuliko matarajio binafsi ya mwanasiasa yeyote.

    Ripoti hiyo inaeleza kuwa wapigakura wanaompinga Ruto wanaonekana kuwa tayari kumuunga mkono mgombeaji yeyote atakayekuwa na nafasi kubwa zaidi ya kuunganisha upinzani na kushinda urais.

    Ruto bado anaongoza, lakini kwa kiwango kidogo

    Licha ya changamoto zinazokabili serikali yake, Rais Ruto bado anaongoza katika orodha ya wanasiasa wanaopendekezwa kuwania urais, akiwa na asilimia 24 ya uungwaji mkono.

    Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna anashika nafasi ya pili kwa asilimia 15, akifuatiwa kwa karibu na aliyekuwa Waziri wa Usalama wa Ndani, Fred Matiang’i, mwenye asilimia 14.

    Kiongozi wa Wiper Patriotic Front, Kalonzo Musyoka, ana asilimia 13, huku Gachagua akiwa na asilimia saba. Mbunge wa Embakasi Mashariki, Babu Owino, anaungwa mkono na asilimia mbili pekee.

    Ingawa Ruto anaongoza, TIFA inaeleza kuwa kiwango chake cha asilimia 24 si kikubwa kiasi cha kuufanya uchaguzi uonekane kuwa tayari umeamuliwa. Hali hiyo inaashiria kuwa mgombeaji mmoja wa upinzani anaweza kutoa ushindani mkubwa iwapo vyama na viongozi wa upinzani watafikia makubaliano.

    Tatizo kubwa linaloukabili upinzani ni mgawanyiko wa kura zake miongoni mwa wagombeaji kadhaa. Bila muungano, kila mgombeaji anaweza kuendelea kupata sehemu ndogo ya wapigakura huku Ruto akinufaika na kura zilizogawanyika.

    Sifuna aibuka kwa kasi

    Miongoni mwa viongozi wa upinzani, Edwin Sifuna ndiye aliyeonyesha ongezeko kubwa zaidi la umaarufu.

    Ripoti inaonyesha kuwa uungwaji mkono wake umeongezeka kutoka kiwango ambacho hakikuweza kupimika mwaka 2025 hadi asilimia 15 mwezi Juni 2026. Tangu Mei pekee, umaarufu wake umeongezeka kwa nusu, kutoka asilimia 10 hadi asilimia 15.

    Ndani ya Orange Democratic Movement (ODM), Sifuna anaungwa mkono na asilimia 44 ya wanachama wanaotaka awe mgombeaji wa urais wa chama. Rais Ruto, ambaye anashirikiana na baadhi ya viongozi wa ODM kupitia Serikali Jumuishi, anaungwa mkono na asilimia 20 ya wanachama wa chama hicho.

    Ongezeko la Sifuna linaweza kuwa limeathiri moja kwa moja umaarufu wa Babu Owino. TIFA inaeleza kuwa baadhi ya wapigakura waliokuwa wakimuunga mkono mbunge huyo huenda wamehamishia uungwaji mkono wao kwa Sifuna.

    Umaarufu wa Babu Owino umeshuka kutoka asilimia nane mwezi Novemba mwaka uliopita hadi asilimia mbili mwezi Juni 2026.

    Matiang’i, Kalonzo na Gachagua wapoteza nguvu

    Wakati Sifuna akipanda, baadhi ya viongozi waliokuwa na ushawishi mkubwa katika tafiti za awali wameendelea kupoteza uungwaji mkono.

    Fred Matiang’i, ambaye Mei 2025 alikuwa akiungwa mkono na asilimia 32, sasa ameshuka hadi asilimia 14. Kalonzo Musyoka naye amepungua kutoka asilimia 25 mwezi Novemba 2025 hadi asilimia 13.

    Gachagua pia amerekodi kupungua kwa kiwango cha uungwaji mkono. TIFA inahusisha hali hiyo kwa sehemu na kushindwa kwake katika Mahakama Kuu katika jaribio la kupinga kuondolewa kwake madarakani kama Naibu Rais.

    Mabadiliko hayo yanaonyesha kuwa kura za upinzani bado hazijajikita kwa mgombeaji mmoja. Pia yanaashiria kuwa umaarufu wa viongozi unaweza kubadilika kwa haraka kutokana na maamuzi ya kisiasa, kesi za mahakamani na mikakati ya vyama.

    ODM yaimarika, vyama vingine vyapungua

    Kwa upande wa vyama vya siasa, ODM imeongeza uungwaji mkono wake kutoka asilimia 16 hadi asilimia 20. Chama tawala cha United Democratic Alliance (UDA) kimesalia na asilimia 17.

    Hata hivyo, DCP, Wiper, Democratic Action Party of Kenya (DAP-Kenya) na Ford Kenya vimepoteza sehemu ya uungwaji mkono wao.

    TIFA inaeleza kuwa ODM na UDA kwa ujumla zimepungua umaarufu ikilinganishwa na kipindi cha uchaguzi wa mwaka 2022. DCP, licha ya kushuka katika utafiti wa sasa, imejitokeza kama moja ya vyama vipya vinavyoweza kuwa na ushawishi katika siasa za kitaifa.

    Karibu thuluthi moja ya wapigakura bado hawajaamua chama watakachounga mkono. Idadi hiyo inaweza kubadilisha mwelekeo wa uchaguzi kulingana na wagombeaji watakaoteuliwa, miungano itakayoundwa na masuala yatakayotawala kampeni.

    Utafiti pia unaonyesha kuwa ndani ya ODM, msimamo wa kisiasa unaojulikana kama “Linda Mwananchi” unaendelea kupata uungwaji mkono, huku ule wa “Linda Ground” ukipoteza nguvu.

    Wakenya wengi waipinga Serikali Jumuishi

    Ushirikiano wa kisiasa kati ya UDA na ODM kupitia Serikali Jumuishi unaendelea kukabiliwa na upinzani kutoka kwa wananchi.

    Asilimia 52 ya waliohojiwa walisema hawauungi mkono, huku asilimia 30 pekee wakisema wanaunga mkono mpango huo. Asilimia 15 hawakuwa na maoni, na asilimia nne walisema hawakuwa na taarifa za kutosha kuhusu ushirikiano huo.

    Kiwango cha uungwaji mkono kwa Serikali Jumuishi kimeendelea kusalia karibu asilimia 30 tangu Mei 2026, ishara kwamba haijafanikiwa kuwashawishi Wakenya wengi zaidi.

    Kwa ODM, hali hiyo inaleta uamuzi mgumu wa kisiasa. Chama hicho kitalazimika kufafanua iwapo ushirikiano wake na UDA ni mpango wa muda mfupi unaolenga kusukuma mbele mageuzi fulani, au ni mwanzo wa ushirikiano wa muda mrefu kuelekea uchaguzi.

    Uamuzi huo unaweza kuathiri taswira ya ODM kama chama cha upinzani, mustakabali wa viongozi wake na uwezo wake wa kuwasilisha mgombeaji wa urais.

    Kwa jumla, utafiti wa TIFA unaonyesha kuwa Rais Ruto bado ndiye mgombeaji anayeongoza, lakini hana uungwaji mkono wa kutosha kumpa uhakika wa ushindi. Kwa upande mwingine, upinzani una idadi kubwa ya wapigakura, lakini nguvu zake zimegawanyika kati ya viongozi kadhaa.

    Hatima ya uchaguzi inaweza kuamuliwa na uwezo wa upinzani kuweka kando tofauti za vyama na matarajio binafsi, kisha kukubaliana kuhusu mgombeaji mmoja mwenye nafasi kubwa zaidi ya kumkabili Ruto.

    Kwa Gachagua, ujumbe kutoka kwa wapigakura wake unaonekana kuwa wazi: jukumu lake kubwa huenda lisiwe lazima kuwa mgombeaji wa urais, bali kuwa sehemu ya mkakati mpana wa kuunganisha upinzani na kuongeza uwezekano wa ushindi.