Kura za Ol Kalou leo zinaweza kuwa zaidi ya uchaguzi mdogo wa ubunge — zinaweza kuwa kipimo cha kwanza cha nguvu kati ya Rais William Ruto na aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua katika kuwania ushawishi wa Mlima Kenya.
Eneo hilo lina historia ya kisiasa kwa UDA, baada ya chama hicho kupata ushindi wake wa kwanza katika uchaguzi mdogo wa Rurii mwaka 2021 na baadaye kutawala sehemu kubwa ya Mlima Kenya kwenye uchaguzi wa 2022.
Lakini sasa hali imebadilika. Baada ya kuondolewa kwa Gachagua madarakani Oktoba 2024, Ol Kalou imegeuka kuwa uwanja wa mapambano kati ya UDA ya Ruto na chama cha DCP kinachoongozwa na washirika wa Gachagua.
DCP inaiona kura hiyo kama nafasi ya kuthibitisha kuwa UDA imepoteza ushawishi Mlima Kenya, huku UDA ikisisitiza kuwa uchaguzi huo utapima ikiwa wananchi wanapendelea maendeleo au siasa za upinzani.
Wagombea tisa wanawania kiti hicho, akiwemo Sammy Ngotho wa DCP na Samuel Muchina wa UDA, huku vyama vingine kama Jubilee, PNU na Federal Party of Kenya vikiwasilisha wagombea.
Kwa DCP, ushindi utakuwa ujumbe kwamba Gachagua bado ana ushawishi mkubwa katika eneo hilo na chama hicho kinaweza kuwa nguvu mpya kuelekea uchaguzi wa 2027.
Kwa UDA, ushindi utaonyesha kuwa Rais Ruto bado ana nafasi katika ngome ya zamani ya kisiasa ya Mlima Kenya na kupunguza madai kwamba eneo hilo limemgeukia baada ya mgogoro na Gachagua.
Hata hivyo, kura za maoni za Infotrak zinaonyesha ushindani mkali: DCP inaongoza kwa asilimia 33 ya uungwaji mkono Mlima Kenya, UDA ikiwa na asilimia 9, huku asilimia 36 ya wapigakura wakiwa bado hawajaamua.
Matokeo ya Ol Kalou sasa yanaangaliwa kama ishara ya kwanza ya mwelekeo wa siasa za Mlima Kenya kuelekea 2027 — nani atakuwa na ushawishi mkubwa, Ruto au Gachagua?
Mwandishi: Hussein Suleiman
-
Ol Kalou: Vita ya kisiasa ‘mlima Kenya’ yaanza kuonyesha sura kabla 2027
-
Oman: Tishio kubwa kwa usalama wa Mashariki ya Kati linatoka Tel Aviv, si Tehran
Serikali ya Oman imesema chanzo kikuu cha tishio kwa usalama na utulivu wa Mashariki ya Kati hakitokani na Iran, bali kinatokana na sera na hatua za Israel, huku ikitoa wito wa kuimarishwa kwa mazungumzo ya kidiplomasia ili kumaliza migogoro inayoendelea katika eneo hilo.
Akizungumza kuhusu hali ya usalama katika Ghuba ya Uajemi, Waziri wa Mambo ya Nje wa Oman, Badr Al-Busaidi, alisema maamuzi yanayochukuliwa na Tel Aviv ndiyo yanayochochea kuongezeka kwa mvutano, na kusisitiza kuwa vita haviwezi kuwa suluhisho la kudumu kwa changamoto za eneo hilo.
Kwa mujibu wa shirika la habari la Mehr likinukuu Al Jazeera, Al-Busaidi alisema mazungumzo nyeti yanaendelea kwa lengo la kuweka mfumo wa muda mrefu utakaohakikisha usalama na uhuru wa usafiri wa meli katika Mlango Bahari wa Hormuz.
Aliongeza kuwa Oman itaendelea kushirikiana na Iran pamoja na jamii ya kimataifa ili kufanikisha utaratibu utakaolinda usafiri wa meli na kudumisha utulivu katika njia hiyo muhimu ya kimataifa.
Waziri huyo alisisitiza kuwa tishio kubwa kwa usalama wa Ghuba ya Uajemi halitokani na nchi za eneo hilo, bali linachochewa na hatua zinazofanywa kutoka nje ya eneo, hususan Tel Aviv.
Aidha, alisema vita vinavyoendelea vimesababisha maafa makubwa ya kibinadamu, havikuidhinishwa na Umoja wa Mataifa, na hadi sasa havijafanikisha malengo yaliyokuwa yakidaiwa.
Wakati huo huo, mtandao wa Al Mayadeen uliripoti kuwa Al-Busaidi, katika makala aliyoiandika kwenye gazeti la Le Monde, alisisitiza kuwa changamoto kubwa ya usalama katika Mashariki ya Kati haitokani na Tehran bali na Tel Aviv.
Alitoa wito kwa mataifa ya eneo hilo na jumuiya ya kimataifa kujifunza kutokana na hali ya sasa na kuelekeza juhudi katika kujenga amani ya kudumu badala ya kuendeleza migogoro.
-
Bunge la Iran lawasilisha muswada wa kuimarisha usimamizi wa Mlango Bahari wa Hormuz
Bunge la Jamhuri ya Kiislamu ya Iran limewasilisha rasmi muswada wa sheria unaolenga kuimarisha usimamizi na ulinzi wa Mlango Bahari wa Hormuz, hatua inayokuja wakati mvutano ukiongezeka kufuatia kile Tehran inachokitaja kuwa ni uingiliaji wa kijeshi wa Marekani katika njia hiyo muhimu ya kimkakati.
Mwenyekiti wa Kamati ya Usalama wa Taifa na Sera za Kigeni ya Bunge la Iran, Ebrahim Azizi, alitangaza hatua hiyo kupitia ujumbe aliouchapisha kwenye mtandao wa X siku ya Jumanne. Alisema muswada huo umewasilishwa wakati vikosi vya Iran vikidai kutungua ndege zisizo na rubani za Marekani katika eneo la Ghuba ya Uajemi.
“Usiku uliopita, sambamba na kuangamizwa kwa ndege zisizo na rubani za Marekani, mpango wa kimkakati wa kuhakikisha usalama na maendeleo endelevu ya Mlango Bahari wa Hormuz na Ghuba ya Uajemi ulitangazwa na kupokelewa rasmi katika kikao cha wazi cha Bunge,” alisema Azizi.
Alisisitiza kuwa Iran itaendelea kulinda kile ilichokiita mipaka yake isiyoweza kuvukwa, akibainisha kuwa usimamizi wa Mlango Bahari wa Hormuz ni sehemu ya maslahi ya msingi ya taifa hilo.
“Hii ni hatua ya kwanza; hatua nyingine zinafuata,” alisema, akidokeza kuwa Tehran inaweza kutangaza hatua zaidi katika siku zijazo ili kuimarisha usalama wa bahari na kulinda maslahi yake katika eneo la Ghuba ya Uajemi.
Mlango Bahari wa Hormuz ni njia muhimu ya kimataifa inayopitisha takribani asilimia 20 ya mafuta yanayosafirishwa duniani, hivyo mabadiliko yoyote ya kiusalama katika eneo hilo huathiri moja kwa moja soko la nishati duniani.
Iran imeendelea kuweka vikwazo katika usafiri wa baadhi ya meli kupitia mlango huo tangu kuanza kwa vita ilivyovitaja kuwa vya kichokozi vilivyoanzishwa na Marekani kwa kushirikiana na Israel mnamo Februari 28. Mapigano hayo yalisitishwa mwanzoni mwa Aprili baada ya kufikiwa kwa makubaliano ya kusitisha mapigano.
Baadaye, mnamo Juni 17, Iran na Marekani zilisaini Hati ya Makubaliano (MoU) iliyosimamiwa na Pakistan. Kwa mujibu wa Kifungu cha 5 cha makubaliano hayo, jukumu la kufungua tena na kusimamia usafiri katika Mlango Bahari wa Hormuz lilikabidhiwa rasmi kwa Iran.
-
Bei ya mafuta yapanda tena baada ya Marekani kurejelea mashambulizi yake na Iran
Marekani yashutumiwa kwa kuvunja makubaliano ya kusitisha mapigano, mapigano na Iran yazidi kupandisha bei ya mafuta duniani
Mapigano kati ya Marekani na Iran yamechukua mkondo mpya baada ya Marekani kuripotiwa kuvunja makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyofikiwa mwezi Juni, hali iliyochochea mashambulizi mapya na kuongeza wasiwasi kuhusu usalama wa Mashariki ya Kati pamoja na uchumi wa dunia.
Kwa mujibu wa taarifa kutoka Iran, vikosi vya Marekani vilianzisha tena mashambulizi dhidi ya malengo ya kijeshi ya Iran, hatua ambayo Tehran imeitaja kuwa ni ukiukaji wa wazi wa makubaliano yaliyolenga kusimamisha vita kwa siku 60 na kuhakikisha Mlango-Bahari wa Hormuz unabaki wazi kwa shughuli za kimataifa.
Kufuatia mashambulizi hayo, Iran ilijibu kwa kulenga kambi za kijeshi za Marekani nchini Bahrain na Kuwait, pamoja na kushambulia vifaa vya kijeshi nchini Oman na ghala la silaha katika kambi ya anga ya Prince Hassan nchini Jordan. Tehran pia ilitangaza kufunga tena Mlango-Bahari wa Hormuz hadi pale itakapodai kuwa vitendo vya kijeshi vya Marekani vitasitishwa.
Kwa upande wake, Marekani ilifanya mashambulizi dhidi ya mifumo ya ulinzi wa anga ya Iran, kambi za kijeshi za pwani na boti za kijeshi kwa kutumia ndege za kivita, meli za kijeshi na ndege zisizo na rubani.
Rais wa Marekani Donald Trump alisema katika mahojiano kuwa anaamini Marekani inaizidi nguvu Iran vitani, huku akisisitiza kuwa hana imani tena na makubaliano ya kusitisha mapigano, ingawa alidai mlango wa mazungumzo bado uko wazi ikiwa Iran itakubali masharti ya Washington.
Naye mwakilishi wa Iran katika mazungumzo na Marekani, Mohammad Baqer Qalibaf, alisema Iran ilikuwa tayari kutekeleza makubaliano lakini haitakubali tena makubaliano yanayokwenda upande mmoja. Alisisitiza kuwa Tehran iko tayari kujibu hatua yoyote ya kijeshi itakayochukuliwa dhidi yake.
Mvutano huo umeendelea kuongeza bei ya mafuta katika soko la dunia kutokana na athari za kufungwa kwa Mlango-Bahari wa Hormuz, njia muhimu ya usafirishaji wa mafuta. Wachambuzi wanaonya kuwa hali hiyo inaweza kuongeza mfumuko wa bei duniani ikiwa mapigano yataendelea.
Iran imesema iko tayari kufungua tena njia hiyo ya baharini endapo Marekani itasitisha operesheni zake za kijeshi dhidi ya Iran na kuheshimu makubaliano ya kusitisha mapigano.
-
Rais wa Burundi awaalikwa viongozi wa upinzani kwa mashauriano ya mgogoro wa DRC.
Rais wa Burundi Évariste Ndayishimiye ambaye ni Mwenyekiti wa Kiduru wa Umoja wa Afrika amewaalika wapinzani wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo katika mazungumzo yanayolenga kujadili mgogoro wa DRC.
Muungano wa Kifungu cha 64, unaowaleta pamoja viongozi kadhaa wa upinzani katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, umeahirisha maandamano yake ya amani, ambayo awali yalipangwa kufanyika Julai 8, hadi Julai 22.
Katika taarifa iliyotolewa siku ya Ijumaa, C64 ilitangaza kwamba imekubali mwaliko kutoka kwa Rais wa Burundi Évariste Ndayishimiye, mwenyekiti wa sasa wa Umoja wa Afrika, kwa ajili ya mashauriano kuhusu mgogoro wa kisiasa, usalama, na taasisi nchini DRC. Maelezo ya mpango huu bado hayajaeleweka.
Mbali na C64, mwaliko huo pia umetolewa kwa mshindi wa Tuzo ya Amani ya Nobel Denis Mukwege, pamoja na Baraza Kuu la Maaskofu wa kanisa Katoliki na Kanisa la Kristo nchini Kongo. Kambi ya Joseph Kabila, ambayo inapinga jukumu la Burundi katika mgogoro wa usalama mashariki, pia ilitangazwa kushiriki kikao hiki, lakini ilisema siku ya Ijumaa jioni kwamba haijapewa mwaliko wowote.
Jean-Marc Kabund alikuwa wa kwanza kuondoka Kinshasa siku ya Ijumaa jioni, siku mbili baada ya kupokea mwaliko huo. Viongozi wengine wa Muungano wa Kifungu cha 64 wanatarajiwa leo Jumamosi huko Gitega, Burundi.
Miongoni mwao ni Delly Sesanga, ambaye aliweza kupata pasipoti yake, ambayo ilikuwa imechukuliwa siku chache zilizopita na Kurugenzi Kuu ya Uhamiaji.
-
Ni kwanini Muhoozi alitoa amri ya kufungwa kwa vyombo vya habari vya N.M.G ?
Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi nchini Uganda, Jenerali Muhoozi Kainerugaba, ameagiza kufungwa kwa runinga za NTV Uganda na Spark TV zinazomilikiwa na Nation Media Group (NMG), akieleza kutoridhishwa kwake na namna vyombo vya habari vinavyofanya kazi nchini humo.
Kupitia ujumbe aliouchapisha kwenye mitandao ya kijamii, Jenerali Muhoozi alisema kuwa haamini katika kile alichokiita uhuru usio na mipaka wa vyombo vya habari, akisisitiza kuwa taasisi za habari zinapaswa kuongozwa kwa misingi ya kile alichokiita “mageuzi” na nidhamu katika utoaji wa taarifa.
Hatua hiyo ilichukuliwa baada ya Muhoozi kuonya hapo awali kwamba alikuwa akisubiri idhini ya Rais Yoweri Museveni, ambaye pia ni babake, kabla ya kuchukua hatua dhidi ya vyombo hivyo vya habari. Kauli zake zilionyesha kuwa serikali ilikuwa na wasiwasi kuhusu namna baadhi ya vyombo vya habari vinavyoripoti masuala ya kisiasa na ya serikali.
Usiku wa kuamkia Jumapili, vikosi vya usalama vilivamia ofisi za NTV Uganda na Spark TV zilizoko Namuwongo na katika eneo la Hoteli ya Serena jijini Kampala. Wafanyakazi wa vituo hivyo walizuiwa kuingia kazini huku matangazo yakisitishwa ghafla.
Katika ujumbe wake mmoja, Muhoozi aliandika kwamba NTV na Monitor zitafungwa kuanzia siku hiyo na hazitafunguliwa tena bila idhini yake. Kauli hiyo ilionyesha msimamo mkali wa jeshi kuhusu udhibiti wa vyombo vya habari vinavyodhaniwa kutofuata mwelekeo unaotakiwa na mamlaka.
Hata hivyo, kufungwa kwa vituo hivyo kumeibua ukosoaji kutoka kwa mashirika ya wanahabari katika eneo la Afrika Mashariki. Muungano wa Wanahabari nchini Kenya na Muungano wa Wanahabari Afrika Mashariki wamesema hatua hiyo inaibua maswali kuhusu uhuru wa vyombo vya habari na utawala wa sheria nchini Uganda.
Mashirika hayo yametaka serikali ya Uganda kueleza wazi sababu za kisheria zilizochukuliwa dhidi ya vyombo hivyo vya habari iwapo kweli kulikuwa na sheria zilizokiukwa. Pia yamesisitiza umuhimu wa kulinda uhuru wa wanahabari na kutafuta suluhu ya migogoro kati ya serikali na vyombo vya habari katika ukanda huo.