Lebo: habari

  • Iran Yatupilia Mbali Makubaliano ya Maelewano, Yasema Vita Vyaanza Upya

    Iran Yatupilia Mbali Makubaliano ya Maelewano, Yasema Vita Vyaanza Upya

    TEHRAN, Julai 14 – Msemaji wa Kamati ya Usalama wa Taifa na Sera za Kigeni ya Bunge la Iran, Ebrahim Rezaei, amesema hakuna tena hati ya makubaliano ya maelewano (Memorandum of Understanding – MoU) kati ya Iran na Marekani, akidai kuwa Washington imekiuka masharti yote ya makubaliano hayo na kuanzisha tena hatua za uhasama dhidi ya Tehran.

    Rezaei alitoa kauli hiyo kupitia televisheni ya taifa ya Iran, akisema Marekani imeanza tena kile alichokiita “vita rasmi” kwa kurejesha vikwazo, kuweka vizuizi na kuvunja makubaliano yaliyokuwa yamefikiwa kati ya pande hizo.

    “Hakuna tena MoU na Marekani. Adui amerudisha rasmi vita na amekiuka masharti yote ya uelewano,” alisema Rezaei.

    Kwa mujibu wa msemaji huyo, hatua zilizochukuliwa na Marekani ni pamoja na kurejeshwa kwa vikwazo vya kiuchumi dhidi ya Iran na kile alichodai kuwa ni kuzuiwa kwa shughuli mbalimbali zinazohusiana na nchi hiyo.

    “Vikwazo vimerudi, kizuizi kimewekwa, na Wamarekani pia wamekiuka uelewano huo nchini Lebanon,” alisema.

    Rezaei pia alionya viongozi wa Iran dhidi ya kuwapa wananchi matarajio makubwa kuhusu makubaliano ya aina hiyo, akisema hati ya maelewano ndiyo kiwango cha chini zaidi cha makubaliano ya kisiasa na inaweza kuvunjwa kwa urahisi.

    “Hati ya maelewano ndiyo aina ya chini kabisa ya makubaliano na ina gharama ndogo zaidi kwa upande unaokiuka. Viongozi hawapaswi kuongeza matarajio ya umma,” aliongeza.

    Alisema Iran haipaswi kuhusisha masuala yake ya ndani na makubaliano ambayo, kwa maoni yake, yanaweza kuvunjwa na Marekani wakati wowote.

    “Hata katika hali ya kuwa na makubaliano rasmi, Marekani haitabaki imejitolea kuyaheshimu,” alisema Rezaei.

    Kauli hiyo imeongeza mvutano wa kidiplomasia kati ya Tehran na Washington wakati pande hizo zikiwa na historia ya kutokuelewana kuhusu masuala ya nyuklia, vikwazo vya kiuchumi na ushawishi wa kikanda wa Iran.

    Hatua zinazofuata zinatarajiwa kuhusisha majibu kutoka kwa Marekani na washirika wake kuhusu madai ya Iran, huku hali ya uhusiano kati ya nchi hizo ikiendelea kufuatiliwa kutokana na athari zake kwa usalama wa Mashariki ya Kati na masoko ya kimataifa.

  • Bulgaria Yasisitiza Diplomasia Kumaliza Vita vya Ukraine, Yasitisha Msaada wa Silaha

    Bulgaria Yasisitiza Diplomasia Kumaliza Vita vya Ukraine, Yasitisha Msaada wa Silaha

    SOFIA, Julai 14 – Bulgaria imetangaza kujiondoa katika muungano wa kimataifa unaojulikana kama Coalition of the Willing, unaounga mkono Ukraine katika vita dhidi ya Urusi. Rais wa Bulgaria, Rumen Radev, amesema uamuzi huo umetokana na msimamo wa nchi hiyo kwamba vita vinapaswa kumalizika kupitia mazungumzo ya kidiplomasia badala ya kuendelea kusambaza silaha.

    Akizungumza kuhusu uamuzi huo, Radev alisema Bulgaria haitashiriki tena katika shughuli za muungano huo, akisisitiza kuwa suluhisho la kudumu la mgogoro huo haliwezi kupatikana kwa kuongeza misaada ya kijeshi.

    “Msimamo wetu ni kwamba vita hivi vinapaswa kumalizika kupitia diplomasia na mazungumzo, si kwa kuendelea kusambaza silaha,” alisema Radev.

    Muungano wa Coalition of the Willing unajumuisha mataifa yanayoratibu msaada wa kijeshi na kisiasa kwa Ukraine tangu kuanza kwa uvamizi wa Urusi mwaka 2022. Hata hivyo, uamuzi wa Bulgaria unaashiria tofauti za mitazamo miongoni mwa baadhi ya nchi za Ulaya kuhusu namna bora ya kushughulikia vita hivyo vinavyoendelea.

    Hatua hiyo inatarajiwa kuzua mjadala ndani ya washirika wa Ukraine kuhusu mshikamano wa kimataifa katika kuendelea kuiunga mkono Kyiv, wakati juhudi za kidiplomasia za kutafuta suluhisho la amani zikiendelea kujadiliwa katika majukwaa mbalimbali ya kimataifa.

    Bado haijabainika iwapo uamuzi wa Bulgaria utaathiri ushirikiano wake na washirika wa NATO na Umoja wa Ulaya katika masuala mengine ya usalama. Hata hivyo, msimamo huo unaongeza sauti za mataifa yanayotaka juhudi zaidi zielekezwe kwenye mazungumzo ya kumaliza vita badala ya kuongeza msaada wa kijeshi.

  • UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    LONDON, Julai 13 – Shirika la Umoja wa Mataifa linalosimamia masuala ya usafiri wa baharini (IMO) limepinga mpango uliotangazwa na Rais wa Marekani Donald Trump wa kutoza ada ya asilimia 20 kwa mizigo yote inayosafirishwa kupitia Mlango wa Bahari wa Hormuz, likisema hatua hiyo haina msingi wa kisheria na inakiuka kanuni za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za kimataifa za baharini. Tamko hilo limetolewa kufuatia mpango wa Trump wa kurejesha ulinzi wa kijeshi wa Marekani katika eneo hilo na kuanzisha tozo hiyo kwa meli zinazopita katika njia hiyo muhimu ya biashara duniani.

    Msemaji wa Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini (IMO) alisema msimamo wa shirika hilo umebaki kuwa uleule kwamba hakuna taifa linaloruhusiwa kutoza ada kwa meli zinazopita katika njia za kimataifa za baharini kama Mlango wa Hormuz.

    “Tunafahamu tangazo hilo na tunasubiri maelezo zaidi, lakini msimamo wetu ni kwamba kutoza ada kwa matumizi ya njia za kimataifa za baharini hakuruhusiwi chini ya sheria za kimataifa,” alisema msemaji wa IMO.

    Awali, Trump alitangaza kupitia mtandao wake wa Truth Social kuwa Marekani itaanza tena kulinda Mlango wa Hormuz na kwamba asilimia 20 ya thamani ya mizigo yote itakayopita katika njia hiyo itatozwa kama malipo ya huduma za usalama. Hata hivyo, hakufafanua jinsi utaratibu huo utakavyotekelezwa wala msingi wake wa kisheria.

    Tangazo hilo limeibua wasiwasi mkubwa kwa wadau wa sekta ya usafirishaji wa baharini na biashara ya kimataifa, wakieleza kuwa utekelezaji wa mpango huo unaweza kuongeza gharama za usafirishaji, kuathiri biashara ya kimataifa na kusababisha mabadiliko ya bei za mafuta, kwani takribani asilimia 20 ya mafuta yanayouzwa duniani hupitia Mlango wa Hormuz.

    Kwa sasa, mataifa mbalimbali pamoja na wadau wa sekta ya usafiri wa baharini wanasubiri maelezo rasmi kuhusu namna mpango huo utakavyotekelezwa. Hata hivyo, msimamo wa Umoja wa Mataifa unaongeza shinikizo la kidiplomasia dhidi ya pendekezo hilo, huku ukisisitiza umuhimu wa kuheshimu sheria za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za baharini zenye umuhimu mkubwa kwa uchumi wa dunia.

  • Ripoti: Saudi Arabia Yaweka Masharti Magumu Kabla ya Kurejesha Uhusiano na Israel

    Ripoti: Saudi Arabia Yaweka Masharti Magumu Kabla ya Kurejesha Uhusiano na Israel

    RIYADH, Saudi Arabia – Saudi Arabia inadaiwa kuweka masharti kadhaa muhimu kabla ya kukubali kujiunga na Makubaliano ya Abraham (Abraham Accords) na kurejesha uhusiano wa kidiplomasia na Israel. Kwa mujibu wa ripoti ya Israel Hayom, masharti hayo yanajumuisha kubadilishwa kwa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, baada ya uchaguzi, kufutwa kwa sera za Waziri wa Fedha Bezalel Smotrich katika Ukingo wa Magharibi unaokaliwa kwa mabavu na Israel, pamoja na dhamira ya wazi ya Israel kuunga mkono kuanzishwa kwa dola ya Palestina.

    Ripoti hiyo inaeleza kuwa Riyadh imekuwa ikiwasilisha mapendekezo hayo mara kadhaa kupitia njia za kidiplomasia zisizo rasmi kwa maafisa wa Marekani tangu kuanza kwa vita, ikiamini kuwa hatua hizo ni muhimu ili kufanikisha makubaliano ya kuanzisha uhusiano wa kawaida kati ya Saudi Arabia na Israel.

    Kwa mujibu wa taarifa hiyo, viongozi wa Saudi Arabia wanaonekana kuwa katika hali ya kusitasita, wakitaka kufanikisha makubaliano hayo lakini wakihofia kuwa serikali ya Netanyahu huenda isitekeleze mabadiliko yanayohitajika, hasa kuhusu sera zinazohusu Ukingo wa Magharibi.

    Ripoti hiyo pia inaeleza kuwa wakati wa mvutano kati ya Israel na Iran, Saudi Arabia ilizingatia uwezekano wa kuitambua rasmi Israel ikiwa kungekuwa na makubaliano makubwa kuhusu suala la Palestina. Hata hivyo, mazungumzo hayo yalidaiwa kusimama bila kufikia mwafaka.

    Aidha, Israel Hayom imeripoti kuwa Seneta wa zamani wa Marekani, Lindsey Graham, alikuwa miongoni mwa viongozi waliokuwa wakijaribu kuziba pengo kati ya pande hizo katika juhudi za kufanikisha makubaliano.

    Iwapo taarifa hizi zitathibitishwa na wahusika husika, zinaweza kuwa msingi wa kufufuliwa kwa mazungumzo ya kurejesha uhusiano kati ya Saudi Arabia na Israel. Hata hivyo, hadi sasa hakuna tamko rasmi kutoka Saudi Arabia, Israel au Marekani lililothibitisha masharti hayo yaliyotajwa kwenye ripoti.

  • Marekani Yaapa Kuivunja Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu, Yatoa Wito kwa Mataifa Mengine Kuungana Nayo

    Marekani Yaapa Kuivunja Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu, Yatoa Wito kwa Mataifa Mengine Kuungana Nayo

    WASHINGTON, Marekani – Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, ameapa kuichukulia hatua kali Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC), akisema utawala wa Rais Donald Trump umejipanga “kuivunja” taasisi hiyo huku ukizitaka nchi nyingine kuungana na Marekani kufanikisha juhudi hizo. Kauli hiyo imetolewa wakati Marekani ikiendelea kuongeza shinikizo dhidi ya mahakama hiyo ya kimataifa, ikidai inalenga kulinda maslahi yake na ya mshirika wake wa karibu Israel.

    Rubio alitoa kauli hiyo huku akisisitiza kuwa Marekani inaamini Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu imevuka mipaka ya mamlaka yake na kuchukua hatua ambazo, kwa mtazamo wa Washington, zinahatarisha mamlaka ya nchi huru pamoja na usalama wa washirika wake.

    “Tumejizatiti kuivunja Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu, na tunatoa wito kwa mataifa mengine kujiunga nasi katika juhudi hizo,” alisema Rubio.

    Kauli hiyo inaashiria kuongezeka kwa msimamo mkali wa utawala wa Trump dhidi ya ICC, taasisi ambayo kwa muda mrefu imekuwa ikikosolewa na Marekani kutokana na uchunguzi wake unaowahusisha raia wa Marekani na Israel.

    Hatua hiyo inatarajiwa kuongeza mvutano kati ya Marekani na jumuiya ya kimataifa, hususan mataifa yanayounga mkono kazi za Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu katika kusimamia uwajibikaji kwa wahalifu wa kivita, mauaji ya kimbari na uhalifu dhidi ya ubinadamu.

    Wachambuzi wanaeleza kuwa msimamo huo unaweza kuathiri ushirikiano wa kimataifa katika masuala ya haki na uwajibikaji, huku ukifungua mjadala mpya kuhusu nafasi na mamlaka ya ICC katika mfumo wa sheria za kimataifa.

    Katika hatua zinazofuata, inatarajiwa kufahamika iwapo mataifa mengine yataitikia wito wa Marekani au yataendelea kuunga mkono Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu, jambo ambalo linaweza kuathiri kwa kiasi kikubwa mustakabali wa taasisi hiyo na uhusiano wa kidiplomasia kati ya Washington na washirika wake.

  • Droni ya Hezbollah Yaharibu Gari la Kijeshi la Israel

    Droni ya Hezbollah Yaharibu Gari la Kijeshi la Israel

    Vyombo vya habari vya Israel vimechapisha picha inayoonyesha gari la kijeshi lililoripotiwa kuharibiwa na droni ya kulipuka ya Hezbollah katika eneo lililo karibu na mpaka wa Lebanon wakati wa vita.


    Ripoti hiyo imechapishwa na vyombo vya habari vya Israel na inaonesha tukio hilo kama sehemu ya mapigano yaliyotokea mpakani mwa Lebanon.