Lebo: habari

  • Kiongozi wa RSF Hemedti na Wenzake 15 Wahukumiwa Kifo kwa Kunyongwa Sudan

    Kiongozi wa RSF Hemedti na Wenzake 15 Wahukumiwa Kifo kwa Kunyongwa Sudan

    PORT SUDAN, Julai 13 – Mahakama ya Kupambana na Ugaidi na Makosa Dhidi ya Taifa nchini Sudan imemhukumu kiongozi wa kikosi cha Rapid Support Forces (RSF), Mohamed Hamdan Dagalo maarufu kama Hemedti, pamoja na viongozi wengine 15 wa kundi hilo, adhabu ya kifo kwa kunyongwa wakiwa hawapo mahakamani. Hukumu hiyo ilitolewa Jumapili mjini Port Sudan baada ya mahakama kuwakuta na hatia ya kuhusika katika mauaji ya aliyekuwa Gavana wa Jimbo la West Darfur, Khamis Abdallah Abakar, pamoja na makosa ya uhalifu wa kivita.

    Mahakama ilisema washtakiwa walihusika katika mauaji ya gavana huyo na vitendo vingine vinavyohusishwa na uhalifu wa kivita na ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu wakati wa mapigano yanayoendelea nchini Sudan. Hii ni mara ya kwanza viongozi wa juu wa RSF kuhukumiwa tangu vita kati ya jeshi la Sudan na kundi hilo la wanamgambo vilipoanza mwezi Aprili mwaka 2023.

    Mbali na Hemedti, waliotiwa hatiani ni pamoja na naibu wake Abdel Rahim Hamdan Dagalo na viongozi wengine waandamizi wa RSF. Wote walihukumiwa wakiwa hawapo mahakamani, hali inayoruhusiwa chini ya mfumo wa sheria wa Sudan katika mazingira maalumu.

    Akitoa sababu za hukumu hiyo, jaji wa kesi alisema makosa yaliyotendwa ni miongoni mwa uhalifu mkubwa zaidi unaotambuliwa na sheria za Sudan na sheria za kimataifa.

    “Makosa yaliyotendwa ni uhalifu dhidi ya ubinadamu, ambao ni miongoni mwa makosa mazito zaidi yanayoadhibiwa chini ya sheria za Sudan na sheria za kimataifa.”

    Hukumu hiyo imekuja wakati vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Sudan vinaendelea kusababisha maelfu ya vifo, mamilioni ya watu kuyahama makazi yao na kuzua wasiwasi mkubwa wa kimataifa kuhusu hali ya kibinadamu, hususan katika eneo la Darfur.

    Hatua inayofuata inatarajiwa kuwa utekelezaji wa hukumu hiyo endapo wahusika watakamatwa, kwani wote wamehukumiwa wakiwa hawapo mahakamani. Wachambuzi wanaona uamuzi huo unaweza kuongeza mvutano kati ya pande zinazopigana, huku ukionyesha juhudi za mamlaka za Sudan kuwawajibisha viongozi wa RSF kwa tuhuma za uhalifu uliotokea wakati wa vita.

  • Seneta wa Marekani Ataka Mataifa ya Ghuba Yapeleke Vikosi vya Ardhi Iran, Asema Marekani Isiongoze Operesheni

    Seneta wa Marekani Ataka Mataifa ya Ghuba Yapeleke Vikosi vya Ardhi Iran, Asema Marekani Isiongoze Operesheni

    WASHINGTON, Marekani – Seneta wa Marekani Roger Marshall ametoa wito kwa mataifa ya Ghuba kuongoza hatua za kijeshi dhidi ya Iran, akisema iwapo itahitajika yanapaswa kupeleka vikosi vyao vya ardhini kumaliza operesheni hiyo, huku akisisitiza kuwa wanajeshi wa Marekani hawapaswi kuwa mstari wa mbele katika mapambano hayo.

    Marshall alitoa kauli hiyo wakati akizungumzia mwelekeo wa hatua zinazoweza kuchukuliwa dhidi ya Iran, akieleza kuwa jukumu la kuongoza operesheni za kijeshi katika eneo hilo linapaswa kubebwa na mataifa ya Ghuba badala ya Marekani.

    “Nchi za Ghuba zinapaswa kwenda kumaliza kazi hiyo nchini Iran kwa kupeleka vikosi vyao vya ardhini, ikiwa ndivyo itakavyohitajika. Lakini haipaswi kuwa wanajeshi wa Marekani wanaoongoza njia,” alisema Seneta Roger Marshall.

    Kauli hiyo imeibua mjadala kuhusu nafasi ya Marekani katika migogoro ya Mashariki ya Kati, hususan wakati ambapo baadhi ya viongozi wa kisiasa nchini humo wanasisitiza kupunguza ushiriki wa moja kwa moja wa wanajeshi wa Marekani katika vita vya nje.

    Hata hivyo, kauli ya Marshall ni msimamo wake binafsi kama mbunge na haijatangazwa kuwa sera rasmi ya serikali ya Marekani. Ikulu ya White House na Wizara ya Ulinzi ya Marekani hazijatoa tamko linaloashiria mpango wa kupeleka au kuhimiza operesheni ya ardhini dhidi ya Iran.

    Kauli hiyo inatarajiwa kuendelea kuzua mjadala kuhusu mkakati wa usalama wa Marekani katika Mashariki ya Kati na wajibu wa washirika wake wa kikanda katika kukabiliana na changamoto za kiusalama, huku ikisubiriwa kuona iwapo kutakuwa na mwitikio rasmi kutoka kwa mataifa ya Ghuba au serikali ya Iran.

  • Bei ya mafuta yapanda tena baada ya Marekani kurejelea mashambulizi yake na Iran

    Bei ya mafuta yapanda tena baada ya Marekani kurejelea mashambulizi yake na Iran

    Marekani yashutumiwa kwa kuvunja makubaliano ya kusitisha mapigano, mapigano na Iran yazidi kupandisha bei ya mafuta duniani

    Mapigano kati ya Marekani na Iran yamechukua mkondo mpya baada ya Marekani kuripotiwa kuvunja makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyofikiwa mwezi Juni, hali iliyochochea mashambulizi mapya na kuongeza wasiwasi kuhusu usalama wa Mashariki ya Kati pamoja na uchumi wa dunia.

    Kwa mujibu wa taarifa kutoka Iran, vikosi vya Marekani vilianzisha tena mashambulizi dhidi ya malengo ya kijeshi ya Iran, hatua ambayo Tehran imeitaja kuwa ni ukiukaji wa wazi wa makubaliano yaliyolenga kusimamisha vita kwa siku 60 na kuhakikisha Mlango-Bahari wa Hormuz unabaki wazi kwa shughuli za kimataifa.

    Kufuatia mashambulizi hayo, Iran ilijibu kwa kulenga kambi za kijeshi za Marekani nchini Bahrain na Kuwait, pamoja na kushambulia vifaa vya kijeshi nchini Oman na ghala la silaha katika kambi ya anga ya Prince Hassan nchini Jordan. Tehran pia ilitangaza kufunga tena Mlango-Bahari wa Hormuz hadi pale itakapodai kuwa vitendo vya kijeshi vya Marekani vitasitishwa.

    Kwa upande wake, Marekani ilifanya mashambulizi dhidi ya mifumo ya ulinzi wa anga ya Iran, kambi za kijeshi za pwani na boti za kijeshi kwa kutumia ndege za kivita, meli za kijeshi na ndege zisizo na rubani.

    Rais wa Marekani Donald Trump alisema katika mahojiano kuwa anaamini Marekani inaizidi nguvu Iran vitani, huku akisisitiza kuwa hana imani tena na makubaliano ya kusitisha mapigano, ingawa alidai mlango wa mazungumzo bado uko wazi ikiwa Iran itakubali masharti ya Washington.

    Naye mwakilishi wa Iran katika mazungumzo na Marekani, Mohammad Baqer Qalibaf, alisema Iran ilikuwa tayari kutekeleza makubaliano lakini haitakubali tena makubaliano yanayokwenda upande mmoja. Alisisitiza kuwa Tehran iko tayari kujibu hatua yoyote ya kijeshi itakayochukuliwa dhidi yake.

    Mvutano huo umeendelea kuongeza bei ya mafuta katika soko la dunia kutokana na athari za kufungwa kwa Mlango-Bahari wa Hormuz, njia muhimu ya usafirishaji wa mafuta. Wachambuzi wanaonya kuwa hali hiyo inaweza kuongeza mfumuko wa bei duniani ikiwa mapigano yataendelea.

    Iran imesema iko tayari kufungua tena njia hiyo ya baharini endapo Marekani itasitisha operesheni zake za kijeshi dhidi ya Iran na kuheshimu makubaliano ya kusitisha mapigano.

  • Marekani yauwa mtu mmoja na kujeruhi wengine wanne katika shambulio la kituo cha maji

    Marekani yauwa mtu mmoja na kujeruhi wengine wanne katika shambulio la kituo cha maji

    AHVAZ, IRAN – Mlinzi mmoja amepoteza maisha na wengine wanne kujeruhiwa vibaya kufuatia shambulio la anga lililofanywa na jeshi la Marekani alfajiri ya leo Jumatatu, Julai 13, 2026, katika kituo cha kusukuma maji ya kilimo kwenye Wilaya ya Mahshahr, Mkoa wa Khuzestan nchini Iran. Shambulio hilo, ambalo limelenga miundombinu muhimu ya kijamii, limeacha taharuki huku mamlaka zikiharakisha kutoa huduma za dharura kwa majeruhi.

    Naibu Gavana wa Mkoa wa Khuzestan amethibitisha kutokea kwa tukio hilo na kueleza kuwa makombora hayo yamelenga maeneo manne tofauti katika wilaya za Omidiyeh na Mahshahr.

    “Katika shambulio la alfajiri ya leo lililofanywa na adui Marekani, kombora lilipiga kituo cha kusukuma maji ya kilimo katika wilaya ya Mahshahr. Kutokana na shambulio hilo, mlinzi wa zamu wa kituo hicho ameuawa shahidi, na watu wengine wanne wamejeruhiwa,” alisema Naibu Gavana huyo wakati akizungumza na vyombo vya habari.

    Kuhusu hali ya majeruhi na uharibifu uliotokea, kiongozi huyo aliongeza:

    “Hivi sasa, idara za uokoaji na matibabu zinaendelea kufuatilia na kushughulikia kwa karibu hali ya majeruhi waliokimbizwa hospitalini. Aidha, taasisi husika zipo eneo la tukio kutathmini kiwango cha hasara iliyosababishwa na mashambulizi haya kwenye maeneo yote manne yaliyolengwa.”

    Hivi sasa, timu za wataalamu wa usalama na uokoaji zinaendelea kukagua maeneo yaliyoshambuliwa huko Omidiyeh na Mahshahr ili kubaini kiwango kamili cha uharibifu wa miundombinu hiyo ya maji na kilimo. Mamlaka za jimbo hilo zimeahidi kutoa taarifa zaidi za kina kwa umma kadri tathmini inavyokamilika, huku kukiwa na wasiwasi wa athari za kiuchumi kwa wakulima wanaotegemea kituo hicho cha maji kwa shughuli zao za kila siku.

  • ONYO KALI: Iran Yaitaka Marekani Kutii Mikataba ya Usalama ya Mlango-Bahari wa Hormuz

    ONYO KALI: Iran Yaitaka Marekani Kutii Mikataba ya Usalama ya Mlango-Bahari wa Hormuz

    TEHRAN, IRAN – Jeshi la Jamhuri ya Kiislamu ya Iran limeitaka Marekani kuheshimu na kutii kikamilifu makubaliano yaliyopo, likionya kuwa hatua zake za kuunda njia haramu ya usafiri wa baharini kusini mwa Lango Bahari la Hormuz ndizo zinazosababisha ukosefu wa usalama katika ukanda huo. Hayo yamesemwa leo na Msemaji wa Jeshi la Iran, Brigedia Jenerali Akraminia, wakati akieleza msimamo wa nchi hiyo kuhusu mivutano inayoendelea baharini.

    Kwa mujibu wa Jenerali Akraminia, vikosi vya ulinzi vya Iran vina wajibu wa kisheria na kiusalama wa kulinda usalama wa ukanda huo pamoja na kuhakikisha usafiri salama wa meli. Hata hivyo, alisisitiza kuwa jeshi liko tayari kukabiliana na uchokozi wowote na kwamba wamejipanga kikamilifu kulinda maslahi ya taifa hilo katika Lango Bahari la Hormuz.

    Katika taarifa yake kuhusu utayari wa kijeshi wa Iran, Brigedia Jenerali Akraminia alisema:

    “Muingilio wa Marekani katika kuunda njia isiyo halali kusini mwa Lango Bahari la Hormuz ndio unaoleta ukosefu wa usalama. Vikosi vyetu vya ulinzi vinalinda kwa nguvu zote haki za wananchi wa Iran katika lango hili, na orodha yetu ya malengo ya kijeshi tunayoweza kuyashambulia inafanyiwa mapitio na kuboreshwa kila wakati.”

    Athari na Hatua Zinazofuata
    Kauli hii inabainisha kuwa Iran haiko tayari kurudi nyuma katika mzozo huo wa majini, huku onyo kuhusu “orodha ya malengo” inayohuishwa likionyesha kuwa jeshi la nchi hiyo limejiandaa kwa mashambulizi zaidi dhidi ya vituo vingine vya Marekani na washirika wake iwapo hali itazidi kuzorota. Ujumbe huu unalenga kushinikiza diplomasia ya kimataifa kuingilia kati kabla ya mzozo huo haujalipuka zaidi.

  • Iran yaharibu kambi ya ndege zisizo na rubani za MQ-9  ya Marekani nchini Jordan

    Iran yaharibu kambi ya ndege zisizo na rubani za MQ-9 ya Marekani nchini Jordan

    TEHRAN, IRAN – Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu ya Iran (IRGC) limetekeleza shambulio la makombora ya ballistic dhidi ya Kambi ya Jeshi la Anga la Marekani ya Prince Hassan nchini Jordan, na kuharibu kituo cha amri na udhibiti pamoja na gereji za ndege zisizo na rubani za MQ-9, ikiwa ni hatua ya kulipiza kisasi kufuatia mivutano ya kijeshi iliyotokea kusini mwa Lango Bahari la Hormuz.

    Kwa mujibu wa taarifa rasmi iliyotolewa na Kurugenzi ya Uhusiano wa Umma ya IRGC, shambulio hilo lililofanyika usiku wa kuamkia leo limelenga moja kwa moja miundombinu muhimu ya kijeshi ya Marekani. Hatua hiyo imekuja baada ya Iran kuishutumu Marekani kwa kujaribu kuingiza meli kinyume cha sheria katika Mlango-bahari wa Hormuz na kisha kushambulia vituo vya pwani na minara ya mawasiliano ya Iran.

    Katika taarifa yao kwa vyombo vya habari, IRGC ilieleza sababu za shambulio hilo ikisema:

    “Jeshi la anga la IRGC limezishambulia kambi za kijeshi za Marekani. Katika hatua ya kwanza, tumelenga miundombinu muhimu katika kambi ya Prince Hassan nchini Jordan, ambapo kituo cha amri na udhibiti pamoja na gereji za ndege zisizo na rubani za MQ-9 zimeharibiwa kabisa kwa makombora kadhaa ya ballistic.”

    Aidha, jeshi hilo limetoa onyo kali kwa Marekani kuhusu uwezekano wa kuendelea kwa mapigano hayo, likisema: “Kuendelea kwa uvamizi wowote kutoka kwa Marekani kutakabiliwa na majibu makali zaidi.”