Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Iran

  • Araghchi: Iran Iko Tayari kwa Vita au Diplomasia

    Araghchi: Iran Iko Tayari kwa Vita au Diplomasia

    TEHRAN — Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, amesema Tehran imejiandaa kwa uwezekano wa kurejea kwa vita na Marekani, lakini wakati huohuo bado iko tayari kutumia diplomasia kutafuta suluhisho.

    Akizungumza katika mahojiano na kipindi cha Meet the Press cha NBC News Jumapili, Septemba 27, Araghchi amesema Iran itasimama imara dhidi ya shambulio lolote jipya, hata kama mapambano yataongezeka kwa kiwango kikubwa.

    “Tuko tayari kikamilifu kwa vita kuanza tena… Lakini wakati huohuo, tuko tayari kwa diplomasia. Ni juu ya Rais Trump kuchagua,” amesema Araghchi.

    Iran yaonya dhidi ya mashambulizi mapya

    Araghchi amesema Marekani ilitarajia Iran ingesalimu amri haraka katika awamu ya awali ya vita, lakini hilo halikutokea. Kwa mtazamo wa Tehran, shambulio jipya halitazalisha matokeo tofauti.

    Kauli hiyo inakuja siku chache baada ya Rais Donald Trump kutumia hotuba yake katika Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kutoa onyo kali dhidi ya Iran iwapo makubaliano ya amani hayatapatikana. Reuters iliripoti pia kuwa Iran imeonyesha utayari wa kurejea katika diplomasia ikiwa Washington itachukua hatua za kupunguza shinikizo la kijeshi na kiuchumi.

    Mlango wa diplomasia bado wazi

    Licha ya lugha kali kuhusu utayari wa kijeshi, ujumbe mkuu wa Araghchi umeweka wazi kuwa Tehran haijafunga njia ya mazungumzo.

    NBC News ilikuwa imethibitisha mapema kuwa Araghchi angehojiwa katika kipindi cha Septemba 27 kuhusu uwezekano wa njia ya amani kati ya Iran na Marekani.

    Kwa sasa, tofauti kubwa kati ya pande hizo bado zinahusu masharti ya kumaliza vita, suala la nyuklia, shinikizo la kijeshi na kiuchumi pamoja na hali ya Mlango-Bahari wa Hormuz.

    Kauli ya Araghchi hivyo inaweka chaguo mbili wazi katika ujumbe wa Tehran: Iran inasema imejiandaa kujibu mashambulizi mapya, lakini bado iko tayari kuingia katika diplomasia iwapo Washington nayo itachagua njia hiyo.

    Chanzo: NBC News / Meet the Press; Reuters.

  • Pezeshkian: Iran Haiamini Tena Mazungumzo na Washington

    Pezeshkian: Iran Haiamini Tena Mazungumzo na Washington

    NEW YORK, MAREKANI — Rais wa Iran, Masoud Pezeshkian, amesema nchi yake imepoteza imani na mazungumzo na Marekani, akieleza kuwa juhudi za awali za kidiplomasia zilifuatiwa na mashambulizi ya kijeshi na vikwazo vya kiuchumi. Hata hivyo, amesisitiza kuwa Tehran bado inaona diplomasia kuwa njia ya kumaliza mgogoro.

    Katika mahojiano na Al Jazeera yaliyorushwa Jumamosi, Septemba 26, Pezeshkian amesema Iran haioni msingi wa kufikia makubaliano mapya bila Washington kuonyesha kuwa inaweza kutekeleza ahadi zake.

    Qatar na Pakistan Zaendelea na Upatanishi

    Pezeshkian amesema Qatar na Pakistan zinaendelea kufikisha ujumbe kati ya Tehran na Washington. Mazungumzo hayo yanahusishwa na pendekezo la Iran la kumaliza mapigano na kurejesha usafiri wa meli kupitia Mlango-Bahari wa Hormuz.

    Kwa mujibu wa Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araghchi, mpango huo unapendekeza hatua za awali kuchukuliwa ndani ya siku nne hadi tano, Hormuz kufunguliwa siku ya sita na mazungumzo ya makubaliano ya mwisho kuanza siku ya saba.

    Iran Yataka Vikwazo na Mzingiro Kuondolewa

    Pendekezo la Tehran linaitaka Marekani kuondoa mzingiro wa majini dhidi ya bandari za Iran, kuruhusu mauzo ya mafuta yake, kuachilia takribani dola bilioni 12 za mali zilizozuiwa na kukubali usitishaji wa mapigano unaojumuisha Lebanon na Yemen.

    Kwa upande wake, Iran inapendekeza kufungua Hormuz na kuendelea na mazungumzo kuhusu masuala yaliyokubaliwa na pande zote, yakiwemo masuala ya mpango wake wa nyuklia.

    Trump Aukataa Mpango wa Iran

    Rais Donald Trump amesema pendekezo la Iran halikubaliki, huku Araghchi akieleza kuwa Tehran bado inasubiri jibu rasmi kupitia njia za kidiplomasia.

    Pezeshkian amesema mgogoro wa Hormuz hauwezi kutatuliwa kwa matumizi ya nguvu pekee. Amesisitiza kuwa usalama wa eneo hilo unahitaji ushirikiano wa nchi za kanda.

    Kauli hizi zinaonyesha kuwa mawasiliano ya kidiplomasia hayajakatika kabisa, licha ya kutokuwapo kwa makubaliano kuhusu masharti ya kumaliza vita na kurejesha usafiri wa kawaida katika njia hiyo muhimu ya biashara ya nishati duniani.

    Vyanzo: Al Jazeera; Reuters; CBS News.

  • Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    Sánchez Akosoa Vita na Mauaji Gaza Katika Hotuba UNGA81

    NEW YORK — Waziri Mkuu wa Hispania, Pedro Sánchez, amekosoa vita vinavyoendelea duniani na kutaka viongozi wa kimataifa kulinda sheria za kimataifa, haki za binadamu na misingi ya Umoja wa Mataifa badala ya kutumia nguvu za kijeshi kutatua migogoro.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Sánchez amesema katika miaka minane ya uongozi wake, Hispania imepinga vita vya uvamizi, vikiwemo vya Ukraine, Lebanon na Iran. Amesisitiza kuwa msimamo huo unatokana na kupinga uvunjaji wa sheria za kimataifa bila kujali nchi inayohusika.

    Hispania yatetea msimamo wake kuhusu Iran na Israel

    Sánchez amesema serikali yake imeweka marufuku ya silaha kwa Israel na kuzuia matumizi ya ardhi na miundombinu ya Hispania kwa operesheni za kijeshi inazoziona kuwa uvamizi usio halali dhidi ya Iran.

    Amesema kupinga vita dhidi ya Iran hakumaanishi kuunga mkono serikali ya Tehran, bali ni kutetea kanuni zinazopaswa kutumika kwa nchi zote. Msimamo huo umeelezwa pia katika taarifa za awali za serikali ya Hispania kuhusu mgogoro wa Mashariki ya Kati.

    Akosoa mauaji ya raia Gaza

    Akizungumzia Gaza, Sánchez amemkosoa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akimtuhumu kuendeleza mauaji ya raia wa Palestina.

    Amesema jamii ya kimataifa haiwezi kudai kutetea misingi ya kibinadamu huku ikipuuza watu wanaouawa, watoto wanaokabiliwa na njaa na hospitali zinazoharibiwa katika maeneo ya vita.

    Kwa mujibu wake, kutetea utu wa binadamu kunahitaji hatua zinazolingana na kauli zinazotolewa na viongozi wa dunia.

    Onyo kuhusu mustakabali wa Umoja wa Mataifa

    Sánchez pia amekosoa viongozi anaowaelezea kuwa wenye ubinafsi, ujinga na ukatili, akisema wanajaribu kuurudisha ulimwengu katika kipindi cha migawanyiko na migogoro.

    Ameonya kuwa baadhi ya serikali zinapuuza sayansi, ushirikiano wa kimataifa na taasisi zilizoundwa baada ya Vita vya Pili vya Dunia ili kuzuia kurudiwa kwa majanga ya zamani.

    Waziri Mkuu huyo amesema diplomasia ya kimataifa inapaswa kujengwa juu ya amani na ushirikiano, badala ya kutumiwa kuhalalisha matumizi ya nguvu au maslahi ya upande mmoja.

    Hotuba yake imekuja wakati Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa likijadili migogoro ya Mashariki ya Kati, vita vya Ukraine na nafasi ya taasisi za kimataifa katika kulinda amani na usalama.

    Chanzo: Press TV; RTVE; Ofisi ya Waziri Mkuu wa Hispania (La Moncloa).

  • Iran Yawasilisha Masharti Yake kwa Marekani Kupitia Qatar

    Iran Yawasilisha Masharti Yake kwa Marekani Kupitia Qatar

    TEHRAN — Iran imewasilisha rasmi kwa Marekani masharti yake yasiyoweza kujadiliwa kwa ajili ya kurejesha diplomasia, ikitaka kusitishwa kabisa kwa hatua za uchokozi za Marekani, kuondolewa kwa kizuizi cha baharini na kuachiliwa mara moja kwa mali za Iran zilizozuiwa.

    Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baqaei, alitangaza Jumanne kwamba duru mpya ya kubadilishana ujumbe kati ya Tehran na Washington ilifanyika pembezoni mwa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, kupitia mpatanishi wa Qatar.

    “Jana, pembezoni mwa mkutano wa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, katika mwendelezo wa mazungumzo kati ya Iran na Marekani yanayopitia nchi wapatanishi, duru nyingine ya kubadilishana ujumbe na kuweka mambo wazi ilifanyika kupitia mpatanishi wa Qatar,” alisema Baqaei.

    Alisisitiza kwamba ujumbe huo wa kidiplomasia uliwasilishwa kwa ukamilifu na bila utata, akibainisha kuwa mchakato huo ulichukua takribani saa mbili.

    “Katika mchakato huu, misimamo na masharti ya Iran kwa ajili ya kurejesha diplomasia yaliwasilishwa kwa upande wa Marekani kwa namna isiyoacha shaka wala utata, na isiyotoa kisingizio kwa upande wowote,” aliongeza msemaji huyo.

    Masharti ya Iran kwa Marekani

    Baqaei alieleza masharti mahsusi ambayo Washington inapaswa kuyatimiza kabla ya kupatikana kwa maendeleo yoyote yenye maana katika diplomasia, akisisitiza kwamba msimamo wa Tehran ni thabiti na uko wazi.

    “Masharti ya Iran yako wazi na yanaeleweka,” alisema Baqaei, akiyataja kuwa kusitishwa kabisa kwa hatua za uchokozi za Marekani, ikiwa ni pamoja na kizuizi cha baharini na ugaidi wa kiuchumi; kumalizika kwa vita katika maeneo yote; kuachiliwa kwa mali za Iran zilizozuiwa au kuwekewa vikwazo; na kukubaliwa kwa njia salama ya usafirishaji wa meli kama ilivyokubaliwa kati ya Iran na Oman kuhusu Lango-Bahari la Hormuz.

    Mazungumzo kupitia Qatar

    Duru hii ya karibuni ya mawasiliano ya kidiplomasia kupitia Qatar inakuja katika mazingira ambayo Iran inaelezwa kuwa na nafasi ya juu ya kimkakati kufuatia vita vya Marekani na Israel dhidi yake vilivyoanza mwishoni mwa Februari 2026.

    Licha ya juhudi za Washington kuweka kizuizi cha baharini na kuendesha kampeni ya kile kinachoitwa “ugaidi wa kiuchumi”, Majeshi ya Iran yanaelezwa kufanikiwa kudhoofisha faida ya kijeshi ya Marekani na kuchukua udhibiti wa kiutendaji wa Lango-Bahari la Hormuz.

    Masharti yaliyotajwa na Baqaei yanaendana moja kwa moja na mfumo mpana wa kimkakati uliowekwa na Baraza Kuu la Usalama wa Taifa la Iran.

    Mapema wiki hii, Meja Jenerali Mohsen Rezaei alifichua kwamba Iran imeandaa rasmi masharti saba ya kutatua mgogoro huo, ambayo yamewasilishwa kwa Marekani kupitia Pakistan, Qatar na Iraq.

    Tehran imerudia mara kadhaa kwamba zama za kutoa makubaliano ya upande mmoja zimekwisha, ikiweka wazi kwamba Marekani lazima ichukue hatua ya kwanza ili kujenga uaminifu.

  • Trump: Mazungumzo na Iran Yanaendelea Licha ya Mvutano

    Trump: Mazungumzo na Iran Yanaendelea Licha ya Mvutano

    NEW YORK — Rais wa Marekani Donald Trump amesema Washington inaendelea kufanya mazungumzo na Iran na kwamba anaamini makubaliano yanaweza hatimaye kufikiwa, huku mvutano wa kijeshi na kisiasa kati ya nchi hizo ukiendelea.

    Trump alitoa kauli hiyo mjini New York baada ya kukutana na Waziri Mkuu wa Uingereza Andy Burnham pembeni mwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa. Amesema mawasiliano na Iran yanaendelea na kwamba mazungumzo yalikuwa yakifanyika pia siku hiyo.

    Hata hivyo, Trump ameendelea kusisitiza kuwa Marekani haitakubali Iran kuwa na silaha ya nyuklia.

    Diplomasia katikati ya vitisho

    Kauli hizo zimekuja baada ya Trump kutumia hotuba yake UNGA kutoa ujumbe mkali kwa Tehran na kutetea hatua za Marekani katika vita dhidi ya Iran.

    Katika hotuba hiyo, Trump alidai hatua za Marekani zimezuia Iran kupata silaha ya nyuklia na akaonya kuhusu hatua kali zaidi iwapo makubaliano ya kumaliza vita hayatapatikana. Iran inasema mpango wake wa nyuklia una malengo ya amani na imekanusha kuwa inalenga kutengeneza silaha za nyuklia.

    New York kuwa jukwaa la mawasiliano

    Kauli ya Trump kuhusu mazungumzo inaonyesha kuwa licha ya lugha kali inayotolewa hadharani, njia za mawasiliano kati ya Washington na Tehran bado zinaendelea.

    Iran pia imeonyesha utayari wa kutumia diplomasia kutafuta mwisho wa mgogoro, huku suala la Lango-Bahari la Hormuz likiwa sehemu muhimu ya mvutano na majadiliano.

    Hivyo UNGA81 imekuwa jukwaa ambalo vita na diplomasia vinaonekana kwenda sambamba: pande zote zikisisitiza misimamo yao hadharani huku mawasiliano yakiendelea nyuma ya pazia.

    Chanzo: Reuters

  • Pezeshkian UNGA: Iran Haitasalimu Amri, Yataka Diplomasia

    Pezeshkian UNGA: Iran Haitasalimu Amri, Yataka Diplomasia

    NEW YORK — Rais wa Iran Masoud Pezeshkian amesema nchi yake haitasalimu amri katika vita na Marekani, lakini bado inaamini diplomasia inaweza kufungua njia ya kumaliza mgogoro huo.

    Akihutubia kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA81), Pezeshkian aliunganisha msimamo wa Iran kuhusu vita na suala la Lango-Bahari la Hormuz, ambalo limekuwa kitovu cha mvutano kati ya Tehran na Washington.

    Pezeshkian amesema haiwezekani mataifa mengine yanufaike na Hormuz wakati Iran ikinyimwa uwezo wa kutumia njia hiyo kwa usafirishaji wake. Ameonya kuwa uwepo wa kudumu wa vikosi vya kijeshi vinavyoichukulia Iran kama adui pamoja na kupanuka kwa vita hautaleta amani.

    Marekani yaondoka ukumbini

    Kwa mujibu wa Reuters, ujumbe wa Marekani uliondoka katika ukumbi wa Baraza Kuu mwanzoni mwa hotuba ya Pezeshkian. Ujumbe wa Marekani katika Umoja wa Mataifa haukuwa umejibu mara moja ombi la Reuters la kutoa maoni kuhusu hatua hiyo.

    Hotuba ya Pezeshkian imekuja siku moja baada ya Rais Donald Trump kutumia hotuba yake UNGA kutetea hatua za kijeshi za Marekani dhidi ya Iran na kuonya kuhusu hatua zaidi iwapo makubaliano hayatapatikana.

    Hormuz yaingia katikati ya diplomasia

    Kabla ya vita, takribani moja ya tano ya mafuta na gesi asilia iliyosindikwa kuwa kimiminika duniani ilikuwa ikipitia Lango-Bahari la Hormuz, jambo linalofanya usalama wa njia hiyo kuwa suala linalogusa uchumi wa dunia.

    Kauli ya Pezeshkian inaonyesha kuwa Hormuz sasa si suala la kijeshi na nishati pekee, bali pia sehemu ya majadiliano mapana kuhusu namna vita vya Iran na Marekani vinaweza kumalizika.

    Wakati Tehran ikisisitiza haitakubali kushinikizwa kijeshi, ujumbe mwingine kutoka New York ni kwamba mlango wa diplomasia bado haujafungwa.

    Chanzo: Reuters