Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Iran

  • Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    HORMUZ — Takwimu za usafirishaji wa baharini zinaonyesha kuwa kiwango cha mafuta na meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz bado kiko chini sana ya hali iliyokuwapo kabla ya vita, licha ya madai ya Marekani kuhusu mafanikio yake katika kuhakikisha meli zinapita katika njia hiyo muhimu.

    Kwa mujibu wa takwimu za Kpler zilizoripotiwa na Reuters, Alhamisi ni meli nne pekee za bidhaa zilizorekodiwa kuvuka Hormuz, ikilinganishwa na wastani wa meli 15 kwa siku katika siku 10 zilizopita. Kabla ya vita, takriban meli 125 za kibiashara kwa siku zilikuwa zikipita katika njia hiyo. Takwimu hizi hazijumuishi meli zinazopita zikiwa zimezima mifumo yao ya AIS.

    Kwa upande wa mafuta, takwimu zinazofuatiliwa zinaonyesha kuwa tangu vita vilipoanza, kiwango cha mafuta yanayosafirishwa kupitia Hormuz kimekuwa kwa kiasi kikubwa kati ya mapipa milioni 4 hadi milioni 6 kwa siku, isipokuwa kipindi kifupi cha makubaliano ya muda kati ya Marekani na Iran. Kabla ya vita, karibu mapipa milioni 20 kwa siku yalikuwa yakipitia Hormuz.

    Tofauti hiyo inaibua maswali kuhusu madai ya Rais Donald Trump kwamba Marekani imefanikiwa kurejesha usafirishaji mkubwa kupitia Hormuz. Juni, Trump alidai operesheni ya siri ya Marekani ilikuwa imesaidia kusafirisha mapipa milioni 100 ya mafuta na kuwezesha zaidi ya meli 200 za kibiashara kupita katika njia hiyo. Hata hivyo, Waziri wa Nishati wa Marekani Chris Wright alisema wakati huo hakuwa na taarifa kuhusu Marekani kusafirisha mamilioni hayo ya mapipa, ingawa alithibitisha jeshi lilisaidia baadhi ya mafuta kuvuka.

    Kampuni tofauti za ufuatiliaji wa meli pia zilitoa hesabu zilizotofautiana kuhusu idadi ya meli zilizofanikiwa kutoka Ghuba. Hata makadirio ya juu zaidi yaliyotolewa wakati huo hayakuonyesha kiwango cha shughuli kinacholingana kwa urahisi na madai ya Trump kuhusu mapipa milioni 100.

    Muktadha na Athari

    Takwimu za sasa hazimaanishi kwamba hakuna mafuta yanayopita Hormuz. Badala yake, zinaonyesha kuwa usafirishaji unaendelea kwa kiwango kilichopungua sana, huku baadhi ya meli zikizima mifumo ya ufuatiliaji na nyingine zikipita chini ya mipango maalumu ya usalama au ruhusa.

    Hivyo, mjadala si kama Hormuz imefungwa kabisa, bali nani anadhibiti upitaji, kiasi gani cha mafuta kinavuka na iwapo kiwango hicho kinaunga mkono madai ya Washington kuhusu mafanikio yake katika njia hiyo ya kimkakati.

  • Jinsi Iran Ilivyovunja Mtandao wa Ugavi wa Meli za Kivita za Marekani

    Jinsi Iran Ilivyovunja Mtandao wa Ugavi wa Meli za Kivita za Marekani

    WASHINGTON / TEHRAN — Uwepo mkubwa wa kijeshi wa Marekani katika Mashariki ya Kati unakabiliwa na mkwamo mkubwa wa kiugavi kufuatia hatua ya Iran kulemaza miundombinu tegemezi ya Jeshi la Majini la Marekani katika ukanda wa Ghuba.

    Kwa mujibu wa ripoti ya gazeti la The New York Times, operesheni za Marekani zinazohusisha meli za kivita 20 na takriban askari na mabaharia 20,000 zimekuwa ngumu mno kujiendesha. Kikosi hicho kinahitaji zaidi ya galoni milioni 8 za mafuta na milo 420,000 kila wiki.

    Kufuatia mashambulizi ya Iran yaliyoharibu kituo kikuu cha ugavi cha Marekani nchini Bahrain, pamoja na vitisho vya droni na makombora kwenye bandari nyingine za kikanda, jeshi hilo limepoteza mtandao wake wa karibu wa huduma. Meli za ugavi sasa zinalazimika kusafiri umbali wa maili 2,200 kuelekea kisiwa cha Diego Garcia, au hadi maili 3,700 kuelekea Singapore, ili kuchukua vifaa na kurejea Bahari ya Kiarabu na Ghuba ya Oman.

    Mkuu wa Jeshi la Majini la Marekani, Admirali Daryl Caudle, amekiri kuwepo kwa changamoto hiyo, akieleza kuwa wanajeshi “hawatarudi Bahrain hivi karibuni” kutokana na kuharibika kwa miundombinu na kuvurugika kwa minyororo ya usambazaji.

    Hali hii inatajwa na wachambuzi wa masuala ya ulinzi kama ushindi wa kimkakati wa Tehran unaotumia mbinu za “kuzuia ufikiaji wa eneo” (A2/AD), unaolilazimisha jeshi kubwa zaidi duniani kutumia rasilimali na muda mwingi kujiendesha kuliko kufanya operesheni za ulinzi.

  • Syria yajipendekeza kuwa njia mbadala ya mafuta kukwepa Hormuz

    Syria yajipendekeza kuwa njia mbadala ya mafuta kukwepa Hormuz

    DAMASCUS, SYRIA — Serikali mpya ya Syria inajipanga kuifanya nchi hiyo kuwa njia mbadala ya usafirishaji wa mafuta kutoka Iraq na mataifa ya Ghuba kwenda Bahari ya Mediterania, hatua inayolenga kupunguza utegemezi wa Mlango wa Hormuz ambao umeathiriwa na vita dhidi ya Iran.

    Kwa mujibu wa The Washington Post, maelfu ya malori ya mafuta yamekuwa yakisafirisha mafuta kutoka Iraq kupitia Syria hadi bandari ya Baniyas, ambako yanaweza kusafirishwa kwenda masoko ya kimataifa kupitia Mediterania. Mfumo huo ulianza kutumika mwezi Aprili baada ya usafirishaji kupitia Hormuz kuvurugika.

    Mpango mkubwa zaidi ni ujenzi wa bomba lenye urefu wa takriban maili 1,000, litakalounganisha Basra kusini mwa Iraq na Baniyas nchini Syria. Mradi huo unaokadiriwa kugharimu dola bilioni 5.7 unatarajiwa kuwa na uwezo wa kusafirisha hadi mapipa milioni mbili ya mafuta kwa siku.

    Utawala wa Rais Donald Trump umeonyesha kuunga mkono mradi huo. Washington ilipotangaza kuunga mkono mpango huo mwezi Julai, Mjumbe Maalumu wa Marekani Tom Barrack alisema bomba hilo linaweza kusaidia kufanya utegemezi wa Hormuz kuwa jambo lisilo muhimu sana katika usafirishaji wa mafuta.

    Trump mwenyewe amepokea kwa furaha wazo la Syria kuwa njia mbadala ya nishati, akiandika: “This is GREAT!”

    Muktadha na Athari

    Syria inaiona nafasi yake ya kijiografia kama fursa ya kurejea katika biashara ya kikanda baada ya miaka ya vita na vikwazo. Mbali na Iraq, maafisa wa Syria wameeleza uwezekano wa Qatar, Kuwait na mataifa mengine ya Ghuba kuunganishwa na miundombinu hiyo katika siku zijazo.

    Hata hivyo, mradi huo hauwezi kuwa mbadala wa Hormuz mara moja. Unatarajiwa kuchukua angalau miaka miwili na nusu kujengwa, huku usalama wa bomba litakalopita maeneo yenye makundi yenye silaha nchini Iraq na Syria ukiwa changamoto kubwa.

    Iwapo utakamilika, mradi huo unaweza kuipa Syria nafasi mpya kama daraja la nishati kati ya Ghuba na Mediterania, huku ukipunguza sehemu ya nguvu ya kimkakati ambayo Iran imekuwa nayo kutokana na nafasi ya Mlango wa Hormuz.

  • Seneta wa Republican amtaka Trump amfukuze Hegseth Pentagon

    Seneta wa Republican amtaka Trump amfukuze Hegseth Pentagon

    WASHINGTON, MAREKANI — Seneta wa Republican Thom Tillis amemtaka Rais Donald Trump kumwondoa Waziri wa Ulinzi Pete Hegseth, akimshutumu kwa usimamizi mbovu na kusababisha ombwe la uongozi katika jeshi la Marekani.

    Tillis amesema hajawahi kushuhudia “usimamizi usio na uwezo” wa kiwango hicho dhidi ya wanaume na wanawake wanaolitumikia jeshi la Marekani. Pia amemshutumu Hegseth kwa kujikita katika migogoro ya kisiasa na kiutamaduni badala ya masuala muhimu ya ulinzi wa taifa.

    Wito huo umetolewa baada ya Daniel Driscoll kujiuzulu kama Katibu wa Jeshi la Nchi Kavu, kufuatia miezi kadhaa ya mvutano ulioripotiwa kati yake na Hegseth. Tillis amesema kuondoka kwa viongozi wenye uzoefu kunazidisha ombwe katika safu za juu za jeshi.

    Tillis, ambaye mwaka 2025 alipiga kura kuthibitisha uteuzi wa Hegseth, sasa amemtaka Trump kutafuta kiongozi mpya wa Pentagon ambaye, kwa maelezo yake, atawahifadhi na kuwawezesha wataalamu wa kijeshi badala ya kuwadhoofisha.

    Ukosoaji huo unakuja wakati Pentagon ikiwa chini ya shinikizo kutokana na vita vinavyoendelea dhidi ya Iran, kupungua kwa baadhi ya akiba za silaha na mabadiliko ya mara kwa mara katika uongozi wa kijeshi.

  • NYT: China yaendelea kununua mafuta ya Iran licha ya shinikizo la Marekani

    NYT: China yaendelea kununua mafuta ya Iran licha ya shinikizo la Marekani

    BEIJING/WASHINGTON — Kampuni za kusafisha mafuta nchini China zinaendelea kupokea takriban mapipa milioni 1.2 ya mafuta ghafi ya Iran kwa siku, kiwango ambacho hakijabadilika sana ikilinganishwa na mwaka uliopita, kwa mujibu wa The New York Times.

    Biashara hiyo inaendelea licha ya juhudi za Washington za kuibana Tehran kiuchumi. Ripoti hiyo inasema mafuta hayo husafirishwa kupitia mifumo tata inayolenga kukwepa vikwazo, ikiwemo uhamishaji wa mafuta kutoka meli moja kwenda nyingine karibu na Malaysia.

    Malipo pia yanaripotiwa kufanywa kupitia njia mbadala, ikiwemo sarafu ya China, yuan, na katika baadhi ya miamala sarafu za kidijitali, badala ya kutegemea mfumo wa kifedha unaotawaliwa na dola ya Marekani.

    Kwa nini Washington haisukumi China zaidi?

    Jambo muhimu katika ripoti hiyo ni kwamba Marekani imeepuka kuweka vikwazo vikubwa dhidi ya benki na taasisi kuu za kifedha za China, licha ya kuendelea kwa biashara ya mafuta ya Iran.

    Kwa mujibu wa NYT, hatua hiyo inaashiria kuwa Washington inakabiliwa na hesabu ngumu ya kimkakati: kuiongezea Iran shinikizo bila kuvuruga makubaliano dhaifu ya kisiasa na kiuchumi kati ya Marekani na China.

    Hesabu hiyo ni muhimu zaidi wakati Rais Xi Jinping akitarajiwa kufanya ziara nchini Marekani mwezi ujao.

    Muktadha na Athari

    Ikiwa kiwango cha mapipa milioni 1.2 kwa siku kitaendelea, China itaendelea kuwa njia muhimu ya mapato ya mafuta kwa Iran, na hivyo kupunguza uwezo wa Washington wa kuitenga Tehran kupitia vikwazo pekee.

    Kwa upande mwingine, kuiadhibu moja kwa moja sekta kubwa ya kifedha ya China kunaweza kugeuza kampeni dhidi ya Iran kuwa mgogoro mkubwa wa kiuchumi kati ya mataifa mawili yenye uchumi mkubwa zaidi duniani.

    Hivyo, biashara hii inaonyesha changamoto kuu kwa mkakati wa Washington: Marekani inaweza kutaka kuibana Iran, lakini kufanya hivyo kikamilifu kunaweza kuhitaji kuikabili China kwa namna ambayo yenyewe haionekani kuwa tayari kuifanya.

  • Pezeshkian: Silaha kubwa zaidi ya Iran wakati wa vita ilikuwa ni umoja wa kitaifa

    Pezeshkian: Silaha kubwa zaidi ya Iran wakati wa vita ilikuwa ni umoja wa kitaifa

    TEHRAN, IRAN — Rais wa Iran Masoud Pezeshkian amesema mshikamano na umoja wa kitaifa ulioonyeshwa na wananchi wakati wa vita ulikuwa moja ya rasilimali muhimu zaidi za nchi hiyo, akisisitiza umuhimu wa kuendeleza umoja huo hata baada ya mapigano.

    Akizungumza katika Mkutano wa 40 wa Kimataifa wa Umoja wa Kiislamu, Pezeshkian amesema kwa miaka mingi ulimwengu wa Kiislamu umezungumzia kuhusu “maadui wa pamoja,” lakini sasa umefika wakati wa kuelekeza mjadala katika kujenga mustakabali wa pamoja.

    “Kwa miaka mingi tumezungumza kuhusu maadui wetu wa pamoja; sasa ni wakati wa kuzungumza kuhusu mustakabali wetu wa pamoja,” amesema.

    Pezeshkian pia amesisitiza kuwa wito wa umoja hauwezi kutenganishwa na suala la haki na uadilifu, akisema Iran haiwezi kuwahimiza Waislamu wengine kuzingatia haki ikiwa yenyewe haitatekeleza kanuni hiyo ndani ya jamii yake.

    Ameongeza kuwa Qur’ani inawahimiza Waislamu kutenda kwa msingi wa uadilifu, hivyo umoja wa ulimwengu wa Kiislamu unapaswa kuanzia ndani ya mataifa yenyewe.

    “Ikiwa tunataka kuzungumza kuhusu umoja wa ulimwengu wa Kiislamu, lazima kila siku tuujenge upya umoja huo ndani ya nyumba yetu wenyewe,” amesema Pezeshkian.