Lebo: Iran

  • Iran: Tuliilenga Manowari ya Marekani Kilomita 500 Kutoka Pwani

    Iran: Tuliilenga Manowari ya Marekani Kilomita 500 Kutoka Pwani

    TEHRAN, Iran — Msemaji wa Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran, Hussein Mohibbi, amesema vikosi vya Iran vililenga manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa umbali wa takribani kilomita 500, katika hatua inayodhihirisha uwezo wa Tehran kufikia malengo ya kijeshi yaliyo mbali na maji yake ya pwani.

    Akizungumza na waandishi wa habari Jumatano, Septemba 9, Mohibbi amesema Iran inaendelea kuonyesha uwezo wake wa kijeshi katika eneo hilo, ikiwemo kudhibiti mienendo ya vyombo vya majini na kuzuia kuingizwa kwa silaha za adui bila uratibu.

    Kwa mujibu wake, kabla ya Operesheni “Ramadan”, takribani manowari 30 hadi 40 za Marekani zilikuwa katika Ghuba ya Uajemi. Amesema kwa sasa hakuna hata moja iliyobaki katika eneo hilo na kwamba vyombo vya kijeshi vya Marekani vimejiweka umbali wa angalau kilomita 400 kutoka maji ya pwani ya Iran.

    “Hata katika umbali huo wa kilomita 400 tuna uwezo wa kupiga malengo, na hivi karibuni tulilenga manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa umbali wa kilomita 500,” amesema Mohibbi.

    Msemaji huyo hakutaja jina la manowari iliyolengwa, tarehe ya tukio hilo wala aina ya silaha iliyotumika.

    Mohibbi amesema hatua hiyo ni sehemu ya kile Tehran inachokitaja kuwa ongezeko la uwezo wake wa kuzuia mashambulizi dhidi ya Iran. Ameutaja Mlango-Bahari wa Hormuz kuwa eneo muhimu katika nguvu za kimkakati za Iran, akisema nchi hiyo iko tayari kutumia uwezo wake katika eneo hilo kujibu uvamizi wowote dhidi yake.

    Muktadha na Athari

    Kulengwa kwa manowari ya kubeba ndege ya Marekani ikiwa takribani kilomita 500 kutoka Iran kunaonyesha umuhimu wa umbali wa mashambulizi katika mlingano wa kijeshi unaoendelea kubadilika katika Ghuba ya Uajemi.

    Kauli ya Mohibbi kwamba manowari za Marekani zimejiweka mamia ya kilomita kutoka pwani ya Iran pia inaonyesha jinsi uwezo wa makombora na mifumo mingine ya mashambulizi ya masafa marefu unavyoathiri namna vikosi vya majini vinavyojiweka katika eneo hilo.

    Kwa Iran, Mlango-Bahari wa Hormuz unabaki kuwa eneo muhimu la kimkakati katika mkakati wake wa kuzuia na kujibu mashambulizi dhidi ya nchi hiyo.

    Chanzo: Fars News

  • Vita vya Iran: Wamarekani Wabeba Mzigo wa Dola Bilioni 100 kwa Mafuta

    Vita vya Iran: Wamarekani Wabeba Mzigo wa Dola Bilioni 100 kwa Mafuta

    WASHINGTON, MAREKANI — Wateja nchini Marekani wamebeba gharama ya takriban dola bilioni 100 kutokana na ongezeko la bei za petroli na dizeli tangu vita vya Iran vilipoanza Februari 28, kwa mujibu wa makadirio ya Iran War Energy Cost Tracker ya Brown University yaliyoripotiwa na Axios.

    Makadirio hayo yanaonyesha kuwa kaya ya kawaida nchini Marekani imelipa zaidi ya dola 760 za ziada katika gharama za mafuta. Kwa mujibu wa Axios, Texas imebeba gharama kubwa zaidi kwa jumla, takriban dola bilioni 11, ikifuatiwa na California kwa karibu dola bilioni 8 na Florida kwa takriban dola bilioni 5.

    Brown University ilianzisha Iran War Energy Cost Tracker kufuatilia gharama za ziada za petroli na dizeli tangu Februari 28. Mfumo huo unalinganisha bei halisi za mafuta na makadirio ya bei ambazo zingekuwapo bila vita, ukitumia takwimu za AAA, Utawala wa Taarifa za Nishati wa Marekani na Ofisi ya Sensa ya Marekani.

    Kwa hiyo, kiasi cha dola bilioni 100 ni makadirio ya gharama ya ziada inayohusishwa na kupanda kwa bei za mafuta katika mazingira ya vita, si hesabu ya moja kwa moja ya matumizi ya kijeshi ya serikali ya Marekani.

    Muktadha na Athari: Athari za kupanda kwa bei za nishati haziishii kwenye vituo vya mafuta. Dizeli ni muhimu katika usafirishaji wa mizigo na minyororo ya ugavi, hivyo ongezeko la bei linaweza kuongeza gharama za kusafirisha na kusambaza bidhaa na hatimaye kuongeza shinikizo kwa gharama za maisha.

    Mwezi Mei, Brown University ilikadiria kuwa gharama ya ziada ya petroli na dizeli kwa watumiaji wa Marekani ilikuwa imevuka dola bilioni 40. Makadirio mapya yaliyoripotiwa Septemba 7 ya karibu dola bilioni 100 yanaonyesha jinsi mzigo huo ulivyoongezeka kadiri vita na misukosuko katika masoko ya nishati ilivyoendelea.

  • Hormuz: Marekani Yaratibu Hatua za Pamoja Kukabiliana na Iran

    Hormuz: Marekani Yaratibu Hatua za Pamoja Kukabiliana na Iran

    WASHINGTON — Marekani imesema inaratibu hatua na washirika wake wa kikanda ili kulinda usafiri wa baharini katika Mlango-Bahari wa Hormuz, wakati mvutano kati ya Washington na Tehran ukiendelea kuongezeka.

    Kauli hiyo inakuja wakati Iran ikiendelea kusisitiza udhibiti wake juu ya njia za usafiri katika eneo hilo na kutangaza mipango ya maeneo yenye vizuizi vya baharini karibu na Hormuz. Marekani, kwa upande wake, imekuwa ikisisitiza uhuru wa urambazaji na kuonya dhidi ya hatua ambazo zinaweza kuvuruga biashara ya kimataifa na usafirishaji wa nishati.

    Katika miezi ya hivi karibuni, Washington na washirika wake wamejadili hatua za pamoja za kidiplomasia, kiuchumi na kiusalama kuhusu Hormuz. Marekani pia imekuwa ikitumia nguvu za majini kusaidia meli za kibiashara kupita katika eneo hilo huku ikionya kwamba italinda vyombo vinavyolengwa.

    Iran, hata hivyo, inasema doria na hatua zake za majini ni sehemu ya ulinzi wa taifa na usimamizi wa usalama katika eneo linalopakana moja kwa moja na pwani yake. Tehran pia imehusisha uhuru wa usafiri katika Hormuz na hali pana ya mzozo wake na Marekani pamoja na Israel.

    Mlango-Bahari wa Hormuz ni moja ya njia muhimu zaidi za nishati duniani. Kuvurugika kwa usafiri katika eneo hilo tayari kumeathiri mtiririko wa mafuta na gesi na kuongeza wasiwasi katika masoko ya kimataifa.

    Muktadha na Athari: Hadi sasa, taarifa zinazopatikana zinaonyesha zaidi uratibu wa pamoja kati ya Marekani na washirika wake kuliko kuundwa kwa muungano mpya rasmi wa kijeshi. Hivyo, hatua zinazofuata—ikiwemo ulinzi wa meli, doria za pamoja au shinikizo la kidiplomasia—ndizo zitakazoonyesha kiwango halisi cha ushirikiano huo.

  • IAEA Yailalamikia Iran kwa Kukosa Ufikiaji wa Vituo Muhimu vya Nyuklia

    IAEA Yailalamikia Iran kwa Kukosa Ufikiaji wa Vituo Muhimu vya Nyuklia

    VIENNA — Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki (IAEA) limeeleza wasiwasi kuhusu kutopata tena ufikiaji wa vituo muhimu vya nyuklia vya Iran na kutokuwa na taarifa mpya kuhusu hifadhi yake ya urani iliyorutubishwa kwa kiwango cha juu.

    Kwa mujibu wa ripoti za hivi karibuni za IAEA, wakaguzi wa shirika hilo hawajarejea katika vituo muhimu vilivyoshambuliwa tangu mashambulizi ya Marekani na Israel ya Juni 2025. Kabla ya mashambulizi hayo, IAEA ilikadiria Iran ilikuwa na kilo 440.9 za urani iliyorutubishwa hadi asilimia 60, kiwango kilicho karibu na kile kinachohitajika kwa silaha endapo urani hiyo ingerutubishwa zaidi.

    Mkurugenzi Mkuu wa IAEA, Rafael Grossi, amesema kutokuwa na uwezo wa kuthibitisha hali na mahali ilipo hifadhi hiyo ni suala kubwa la uenezaji wa silaha za nyuklia na amesisitiza umuhimu wa kurejeshwa kwa shughuli kamili za ukaguzi.

    Iran imezuia ufikiaji wa IAEA katika baadhi ya maeneo yaliyoshambuliwa na haijatoa taarifa kamili kuhusu hali ya hifadhi hiyo. Tehran, hata hivyo, imekuwa ikisisitiza kuwa mpango wake wa nyuklia una malengo ya amani na imehusisha vikwazo vya ushirikiano na masuala ya usalama baada ya mashambulizi dhidi ya miundombinu yake ya nyuklia.

    Muktadha na Athari: Kukosekana kwa uhakiki wa moja kwa moja kunafanya IAEA ishindwe kutoa tathmini ya sasa kuhusu kiasi na mahali ilipo urani hiyo. Hali hiyo imeongeza shinikizo la kidiplomasia dhidi ya Tehran, huku Marekani na washirika wake wa Ulaya wakitaka Iran irejeshe ufikiaji unaohitajika chini ya wajibu wake wa ulinzi wa nyuklia. Hatua za kidiplomasia zinaonekana kuwa muhimu ili kuzuia mvutano huo kuongezeka zaidi.

  • Netanyahu Akiri: Lengo Langu Tangu Oktoba 7 Lilikuwa Vita Dhidi ya Iran na Kubadilisha Ramani ya Mashariki ya Kati!

    Netanyahu Akiri: Lengo Langu Tangu Oktoba 7 Lilikuwa Vita Dhidi ya Iran na Kubadilisha Ramani ya Mashariki ya Kati!

    TEL AVIV — Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, amezua mjadala mkubwa wa kijiopolitiki kufuatia kauli yake katika kituo cha runinga cha i24, ambapo amesema kuwa tangu Oktoba 8, 2023, aliamini Israel ingebadilisha sura ya Mashariki ya Kati na kwamba mkakati wake ulihusisha kukabiliana na Iran pamoja na washirika wake katika ukanda huo.

    Netanyahu alifafanua mkakati huo kwa mfano wa “pweza”, akizungumzia hatua dhidi ya makundi na maeneo yanayohusishwa na Iran katika Gaza, Lebanon na Syria, kabla ya kulenga kile alichokiita “kichwa cha pweza” — Iran.

    Kauli hizo zimeibua upya mjadala kuhusu malengo mapana ya kimkakati ya Israel tangu mashambulizi ya Hamas ya Oktoba 7, 2023. Wakosoaji wa serikali ya Netanyahu wamekuwa wakidai kuwa vita vya Gaza vilipanuka na kuwa sehemu ya mapambano mapana ya kikanda dhidi ya Iran na washirika wake.

    Hata hivyo, madai kwamba viongozi wa Israel waliruhusu kwa makusudi mashambulizi ya Oktoba 7 ili kupata kisingizio cha kuanzisha vita vya kikanda hayajathibitishwa. Ripoti mbalimbali zimeonyesha kuwa kulikuwa na taarifa na ishara za tahadhari kabla ya shambulio hilo, lakini hilo halithibitishi madai ya njama ya makusudi.

    Vilevile, matumizi ya kile kinachojulikana kama “Hannibal Directive” siku ya Oktoba 7 yamekuwa yakijadiliwa na kuchunguzwa katika vyombo vya habari na ndani ya Israel. Hata hivyo, madai kwamba hatua hiyo ilitumika kwa lengo la kuongeza vifo ili kujenga uungwaji mkono wa kimataifa kwa mradi wa “Israel Kuu” hayajathibitishwa kwa ushahidi wa kuaminika.

    Muktadha na Athari: Kauli za Netanyahu zinaonyesha kuwa uongozi wa Israel umeutazama mgogoro ulioanza Gaza pia kupitia ushindani wake mpana wa kimkakati na Iran. Hata hivyo, ni muhimu kutenganisha kauli zilizothibitishwa za viongozi wa Israel na madai ya nia au njama ambayo bado hayajathibitishwa.

  • ‘Komesheni Vita Haramu Dhidi ya Iran’: Bernie Sanders Aonya Kuhusu Mdororo wa Kiuchumi Marekani

    ‘Komesheni Vita Haramu Dhidi ya Iran’: Bernie Sanders Aonya Kuhusu Mdororo wa Kiuchumi Marekani

    Seneta wa Marekani kutoka Vermont, Bernie Sanders, ametoa wito wa kusitishwa kwa kile anachokitaja kuwa vita haramu vya utawala wa Rais Donald Trump dhidi ya Iran.

    Sanders amekuwa akisema vita hivyo ni kinyume cha Katiba na sheria, na ameitaka Washington kukaa mezani na Tehran ili kufikia suluhu ya mazungumzo. Katika mahojiano ya Julai na CBS News, alisema vita vinachangia uharibifu wa uchumi na kupandisha bei za petroli na bidhaa nyingine.

    Kauli zake zinakuja wakati bei za nishati nchini Marekani zikiwa zimepanda kwa kiwango kikubwa. Kwa mujibu wa AAA, wastani wa bei ya petroli ya kawaida ulifikia takriban dola 4.15 kwa galoni kuelekea wikendi ya Labor Day, kiwango cha juu zaidi kuwahi kurekodiwa katika kipindi hicho cha sikukuu.

    Sanders amehusisha ongezeko la gharama za nishati na vita vya Iran, huku wachambuzi wa masoko wakitaja pia kuvurugika kwa usafirishaji kupitia Mlango-Bahari wa Hormuz na gharama kubwa za mafuta ghafi kuwa miongoni mwa sababu zinazoongeza shinikizo kwa bei.

    Ongezeko la bei za mafuta na dizeli limeongeza mjadala wa kisiasa kuhusu gharama za vita na athari zake kwa uchumi wa Marekani, wakati nchi ikielekea uchaguzi wa katikati ya muhula wa Novemba.