Lebo: utaridi

  • Mazungumzo ya Kiufundi ya Marekani na Iran Yasimamishwa Ghafla Baada ya Vance Kughairi Safari ya Uswisi

    Mazungumzo ya Kiufundi ya Marekani na Iran Yasimamishwa Ghafla Baada ya Vance Kughairi Safari ya Uswisi

    Mazungumzo ya kiufundi kati ya Marekani na Iran kuhusu hati ya makubaliano (MOU) iliyosainiwa yalipangwa kufanyika nchini Uswisi siku ya Ijumaa, lakini yalisimamishwa ghafla baada ya Makamu wa Rais wa Marekani, J.D. Vance, kufuta mpango wake wa kusafiri kwenda mapumzikoni katika eneo la milimani la Burgenstock. Hatua hiyo imeongeza wasiwasi kuhusu uthabiti wa makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyokuwa dhaifu.

    Wizara ya Mambo ya Nje ya Uswisi ilithibitisha kuwa mazungumzo hayo hayatafanyika, lakini haikutoa maelezo zaidi.

    Katika taarifa iliyoandikwa, msemaji wa Ikulu ya White House alisema kwamba maandalizi ya mazungumzo ya aina hiyo huwa si rahisi wala hayabashiriki, akiongeza kuwa Vance pamoja na ujumbe wa Marekani walikuwa tayari kuondoka mara tu mipango ingekamilika.

    Awali Iran ilikuwa imesema iko tayari kuanza mazungumzo ya kiufundi kufuatia makubaliano ya vipengele 14 yaliyofikiwa siku ya Jumatano, ambayo yaliongeza muda wa kusitisha mapigano kwa angalau siku 60.

    Hata hivyo, shirika la habari la nusu-rasmi la Iran, Tasnim, liliripoti kabla ya tangazo la Vance kwamba wajumbe wa Iran walihitaji kwanza kuona dalili za Marekani kutekeleza makubaliano ya muda. Hakukuwa pia na uthibitisho kwamba ujumbe wa Iran ungesafiri kwenda Uswisi.

    Makubaliano Yaliyokwisha Kuwekwa Chini ya Shinikizo

    Makubaliano yaliyosainiwa yanawapa wajadiliani siku 60 kukubaliana kuhusu hadhi ya mpango wa nyuklia wa Iran, huku mfuko wa dola bilioni 300 kwa ajili ya ujenzi upya wa Iran pamoja na motisha nyingine za kifedha ukiwa umewekwa mezani.

    Makubaliano hayo pia yanatoa afueni ya vikwazo vya kiuchumi, yanafungua mali zilizokuwa zimezuiliwa zenye thamani ya makumi ya mabilioni ya dola, na yanatoa ruhusa ya haraka ya Marekani kwa mauzo ya mafuta ya Iran — hatua iliyo chini sana ya kile ambacho Donald Trump hapo awali aliita “kuj surrender bila masharti”.

    Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, alisema Trump alisaini makubaliano hayo “kwa kukata tamaa,” na akaashiria kwamba mazungumzo yajayo kuhusu nyuklia hayatakuwa rahisi.

    “Iwapo upande wa Marekani utataka kudai mambo kupita kiasi, hatutakubali,” alisema.

    Vita kati ya Marekani na Iran vimesababisha vifo vya watu wasiopungua 7,000, kupandisha bei za nishati duniani, na kuyumbisha masoko ya kimataifa katika karibu miezi minne ya mapigano.

    Idara ya Ulinzi ya Marekani iliwaambia wabunge kuwa inahitaji dola bilioni 80 kufidia gharama za vita hivyo, kulingana na ripoti ya gazeti la Wall Street Journal.

    Israel Inaendelea na Mashambulizi, Wasiwasi Kuhusu Usitishaji Mapigano Waongezeka

    Israel iliendelea na operesheni dhidi ya kundi la Hezbollah nchini Lebanon hata baada ya kusainiwa kwa MOU.

    Mashambulizi mapya ya Israel siku ya Ijumaa yaliua angalau watu 15. Israel ilisema mashambulizi hayo yalilenga vituo vya Hezbollah.

    Hati ya MOU inataka “kusitishwa kabisa” kwa vita nchini Lebanon, lakini Israel imesema haina mpango wa kujiondoa na badala yake imetoa ramani mpya inayoonyesha eneo la uvamizi lililopanuliwa.

    Zaidi ya watu milioni 1 wamekimbia makazi yao kutokana na mapigano nchini Lebanon.

    Makubaliano Yanachojumuisha na Yasiyojumuisha

    Chini ya makubaliano hayo, Iran imerudia msimamo wake wa muda mrefu kwamba haitatengeneza silaha za nyuklia, madai ambayo yamekuwa yakitiliwa shaka na tawala kadhaa za Marekani.

    Iran pia imekubali kupunguza kiwango cha urani iliyoboreshwa sana ndani ya nchi pamoja na kuruhusu ukaguzi wa Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki (IAEA) kama mwanachama wa Mkataba wa Kuzuia Uenezaji wa Silaha za Nyuklia (NPT). Hata hivyo, imekataa ombi la Trump la kuondoa kabisa nyenzo hiyo kutoka nchini.

    Iran pia imesema itaendelea kudhibiti Mlango wa Bahari wa Hormuz kwa ushirikiano na Oman, na inapanga kutoza ada za huduma kwa meli — ada ambazo hazikuwepo kabla ya vita — ingawa hazitatekelezwa ndani ya kipindi cha siku 60 za mazungumzo.

    Bei ya mafuta ilishuka siku ya Ijumaa huku meli za mafuta zikianza tena kupita katika mlango huo wa bahari uliofunguliwa upya, ambao kabla ya vita ulikuwa ukipitisha karibu asilimia 20 ya usambazaji wa mafuta ghafi na gesi asilia iliyoyeyushwa duniani.

  • Rice aiponda serikali ya Trump: “makubaliano na Iran ni waraka wa kusalimu amri”

    Rice aiponda serikali ya Trump: “makubaliano na Iran ni waraka wa kusalimu amri”

    WASHINGTON D.C, MAREKANI – Aliyekuwa Mshauri wa Usalama wa Taifa wa Marekani, Susan Rice, ametoa shutuma nzito dhidi ya makubaliano mapya yaliyofikiwa kati ya serikali ya Marekani na Jamhuri ya Kiislamu ya Iran, akiyataja kuwa ni pigo kubwa kwa usalama wa taifa.

    Katika taarifa yake iliyojaa ukosoaji, Rice ameyataja makubaliano hayo kuwa ni sawa na “waraka wa kusalimu amri” (document of surrender), akidai kuwa mkataba huo unajumuisha malipo ya mamia ya mabilioni ya dola kwa Iran kama fidia.

    “Maafa ya Kimkakati”
    Susan Rice amesisitiza kuwa matokeo haya yalikuwa yanatabirika kutokana na kile alichokiita “mazungumzo yasiyo na weledi” na “maafa ya kimkakati ya kipumbavu.” Alieleza kuwa hali hii imetokana na kuanzishwa na kuendelezwa kwa vita ambavyo amevitaja kuwa vimejaa majanga tangu mwanzo.

    Pigo kwa Usalama wa Taifa
    Mshauri huyo wa zamani, ambaye ni mtaalamu mbobezi wa masuala ya kidiplomasia, ameonya kuwa hatua hii ni kosa kubwa zaidi la usalama wa taifa kuwahi kufanywa na Marekani katika miongo ya hivi karibuni.

    “Marekani haitapona mapema kutokana na kosa hili. Hili ni kosa kubwa zaidi la usalama wa taifa ambalo tumeliona katika miongo kadhaa iliyopita,” alionya Rice.

    Kauli hii ya Rice inatarajiwa kuamsha mjadala mzito ndani ya medani za kisiasa nchini Marekani, huku wakosoaji wa serikali wakitumia fursa hiyo kuhoji uhalali na faida za makubaliano hayo ya gharama kubwa na Iran.

  • “Tusipoibadilisha Serikali Hii, Uhusiano wa Israel na Dunia Utatoweka” – Yair Lapid

    “Tusipoibadilisha Serikali Hii, Uhusiano wa Israel na Dunia Utatoweka” – Yair Lapid

    TEL AVIV, ISRAEL – Kiongozi wa upinzani nchini Israel, Yair Lapid, ametoa tamko zito kupitia ukurasa wake wa kijamii, akitahadharisha juu ya kile alichokiita “kuporomoka kwa diplomasia ya nchi hiyo” kutokana na mienendo ya serikali ya sasa ya Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu.

    Katika tathmini yake ya hivi karibuni, Lapid amebainisha mfululizo wa matukio ya kidiplomasia yaliyotokea ndani ya saa 24 zilizopita, akionyesha jinsi Israel inavyozidi kutengwa na washirika wake wakuu duniani.

    Mvutano na Marekani na Umoja wa Ulaya
    Lapid ameeleza kuwa Makamu wa Rais wa Marekani ameelezea kukasirishwa kwake waziwazi dhidi ya mawaziri wenye msimamo mkali, Bezalel Smotrich na Itamar Ben Gvir, hali inayoashiria kudhoofika kwa uhusiano na mshirika mkuu wa Israel. Aidha, amebainisha kuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Gideon Sa’ar, amechukua hatua ya kukata mawasiliano na Mkuu wa Sera za Nje wa Umoja wa Ulaya, hatua inayozidisha mpasuko kati ya Israel na mataifa ya Ulaya.

    Kauli ya Donald Trump
    Jambo lililoonekana kuwashtua wengi ni madai ya Lapid kuwa hata Rais wa Marekani, Donald Trump—ambaye amekuwa mshirika wa karibu wa Netanyahu—ameshutumu uongozi huo kwa kuonyesha “ukosefu wa uwajibikaji” katika usimamizi wa mgogoro wa Lebanon.

    Wito wa Mabadiliko
    Akihitimisha tamko lake kwa msisitizo, Lapid ametoa wito wa dharura wa kuing’oa madarakani serikali ya sasa ili kunusuru taswira ya nchi hiyo duniani.

    “Ikiwa hatutaibadilisha serikali hii kwa haraka, mahusiano ya kimataifa ya Israel yatafutika kabisa,” alionya Lapid.

    Ujumbe huu wa Lapid unakuja wakati ambapo shinikizo la kimataifa na la ndani ya nchi linazidi kuongezeka dhidi ya serikali ya muungano ya Netanyahu kutokana na sera zake za kiusalama na kidiplomasia.

  • Macron aonya dhidi ya matumizi ya nguvu Iran: ” utawala hauwezi kubadilishwa kwa mabomu”

    Macron aonya dhidi ya matumizi ya nguvu Iran: ” utawala hauwezi kubadilishwa kwa mabomu”

    PARIS, UFARANSA

    Rais wa Ufaransa, Emmanuel Macron, ametoa msimamo thabiti na wa tahadhari kuhusiana na mzozo wa Iran, akisisitiza kuwa mabadiliko ya utawala nchini humo hayawezi na hayapaswi kupatikana kupitia mashambulizi ya kijeshi au mabomu.

    Akizungumzia shinikizo la kisiasa lililokuwepo huko nyuma, Rais Macron alibainisha kuwa alishuhudia uwepo wa watu ndani ya serikali ya aliyekuwa Rais wa Marekani, Donald Trump, pamoja na washirika wa kikanda, waliokuwa wakihimiza hatua kali na za mbali zaidi dhidi ya Tehran.

    Kwa mujibu wa Macron, mabadiliko ya mfumo wa uongozi katika nchi yoyote ni jukumu ambalo kimsingi linapaswa kutekelezwa na wananchi wenyewe wa nchi husika. Aliongeza kuwa jaribio lolote la nje la kulazimisha mabadiliko hayo linahitaji operesheni kubwa za kijeshi za ardhini na vita vya muda mrefu vinavyoweza kudumu kwa miaka mingi.

    Akitoa mfano hai wa kushindwa kwa mikakati hiyo, Kiongozi huyo wa Ufaransa aliikumbusha dunia kuhusu hali iliyotokea nchini Afghanistan.

    “Angalieni kilichotokea Afghanistan. Je, mabadiliko ya utawala yalifanikiwa baada ya zaidi ya miaka kumi ya vita? Jibu ni hapana,” alisema Macron.

    Rais Macron alihitimisha kwa kutoa wito kwa viongozi wa kimataifa kuwa na kiasi, unyenyekevu, na mtazamo wa wazi (lucidity) katika kushughulikia mizozo ya kidiplomasia, akionya kuwa nguvu ya kijeshi pekee si suluhu ya kudumu ya mabadiliko ya kisiasa.

  • “Tutamuondoa kwa mawe na vigongo” – Ehud Barak amvamia Netanyahu, adai anatumia vita kukwepa mkono wa sheria

    “Tutamuondoa kwa mawe na vigongo” – Ehud Barak amvamia Netanyahu, adai anatumia vita kukwepa mkono wa sheria

    JERUSALEM:

    Aliyekuwa Waziri Mkuu wa Israel, Ehud Barak, amezua taharuki katika ulingo wa siasa nchini humo kufuatia kauli yake nzito dhidi ya Waziri Mkuu aliyeko madarakani, Benjamin Netanyahu, akimtuhumu kwa njama za kuhujumu demokrasia ili kulinda maslahi yake binafsi.

    Akizungumza katika mahojiano maalum na kituo cha habari cha Kan News, Barak ameonyesha hofu yake kuwa Netanyahu anaweza kujaribu kuvuruga mchakato wa uchaguzi ujao kwa maslahi yake ya kisiasa. Barak ameenda mbali zaidi na kutoa onyo kali akisema, iwapo jaribio hilo litafanyika, wananchi hawatakuwa na chaguo lingine isipokuwa kumwondoa madarakani kwa nguvu za umma.

    “Nina hofu kuwa Netanyahu anaweza kujaribu kuhujumu uchaguzi, na anaweza kufanya hivyo kwa urahisi sana. Akijaribu, hatutakuwa na chaguo lingine isipokuwa kumwondoa kwa mawe na vigongo,” alisema Barak kwa hisia kali.

    Vita visivyo na mwisho
    Katika uchambuzi wake, Barak amedai kuwa Netanyahu anashikilia msimamo wa kuendeleza vita visivyo na ukomo makusudi. Amesema kuwa kiongozi huyo anafahamu fika kuwa kumalizika kwa mapigano kutafungua njia ya kuharakishwa kwa kesi zinazomkabili mahakamani, jambo ambalo Netanyahu analiepuka kwa gharama yoyote.

    Suala la Iran na ‘Kiburi’ cha Netanyahu
    Kuhusu makubaliano ya nyuklia ya Iran na mkakati wa Israel dhidi ya nchi hiyo, Barak ameuponda utendaji wa serikali ya sasa kwa maneno mafupi lakini mazito.

    “Kwa neno moja: Ni mbaya. Kwa maneno mawili: Ni mbaya sana,” alifafanua Barak. Aliongeza kuwa taifa la Israel hivi sasa linaripa gharama kubwa kutokana na kile alichokiita “kiburi na ukosefu wa maono” wa Netanyahu.

    Barak amehitimisha kwa kusema kuwa hakuna hata lengo moja kati ya malengo yaliyowekwa katika vita dhidi ya Iran ambalo limefikiwa, jambo linaloashiria kushindwa kwa diplomasia na mikakati ya kijeshi chini ya uongozi wa Netanyahu.

    Kauli hizi za Ehud Barak zinakuja wakati shinikizo la kisiasa likizidi kuongezeka ndani ya Israel, huku kukiwa na migawanyiko kuhusu namna ya kuhitimisha mizozo inayoendelea na hatma ya kisiasa ya Benjamin Netanyahu.

  • Khamenei:  “Hatutarajii Urafiki, Bali Utekelezaji wa Haki”

    Khamenei: “Hatutarajii Urafiki, Bali Utekelezaji wa Haki”

    TEHRAN, IRAN – Kiongozi wa Mapinduzi ya Kiislamu nchini Iran ametoa msimamo wake rasmi kuhusu makubaliano mapya yaliyotiwa saini kati ya Rais wa Iran na Rais wa Marekani.

    Katika ujumbe mzito aliouelekeza kwa wananchi wa Iran, Kiongozi huyo ameweka wazi kuwa, ingawa alikuwa na mtazamo tofauti kimsingi kuhusu mkataba huo, alilazimika kutoa idhini yake baada ya Rais wa Iran, kama Mwenyekiti wa Baraza Kuu la Usalama wa Taifa, kutoa ahadi nzito ya kulinda haki za taifa la Iran na maslahi ya “Jitihada za Upinzani” (Resistance Front).

    Ahadi na Tahadhari
    Kiongozi huyo alisisitiza kuwa idhini hiyo imetolewa kwa msingi wa dhamana binafsi aliyopewa na Rais, ambaye amejitwika jukumu la kuhakikisha kuwa nchi haitayumbishwa. “Kutoka wakati huu, sisi — yaani nyinyi wananchi watukufu na mimi mtumishi wenu mdogo — tutakuwa tukisubiri utekelezaji wa masharti yaliyowekwa,” ilisema sehemu ya ujumbe huo.

    Kiongozi huyo aliongeza kuwa, mazungumzo ya ana kwa ana yatakayofanyika siku za usoni kati ya pande hizo mbili hayapaswi kufasiriwa kama hatua ya kukubaliana na itikadi au mitazamo ya adui, bali ni utaratibu wa kidiplomasia unaofuatiliwa kwa umakini mkubwa.

    Kutambua Juhudi za Wataalamu
    Licha ya tahadhari hizo, Kiongozi huyo alitambua juhudi kubwa zilizofanywa na maafisa husika, akieleza kuwa walifanya kazi hiyo kwa nia njema na uadilifu. Aidha, alibainisha kuwa mkataba huo umekuja wakati ambapo upande wa Marekani ukiwa katika hali ya kukata tamaa, umelazimika kutumia kila mbinu iliyopo ili kufikia hatua hiyo.

    Msimamo Usioteteleka
    Ujumbe huo umefunga kwa kusisitiza kuwa Rais amethibitisha bayana kuwa hatakubali shinikizo au matakwa ya ziada kutoka kwa upande wa Marekani. Kiongozi huyo amemalizia kwa kutoa wito wa dua kwa ajili ya ushindi na mafanikio zaidi kwa taifa la Iran.

    Tukio hili linatazamwa na wachambuzi kama jaribio la Iran la kusawazisha diplomasia na usalama wa taifa katika mazingira ya kijiopolitika yenye shinikizo kubwa.