Lebo: utaridi

  • “SISI NI TAIFA KUBWA DUNIANI”: Iran atamba kushinda mataifa yenye nguvu za Nyuklia

    “SISI NI TAIFA KUBWA DUNIANI”: Iran atamba kushinda mataifa yenye nguvu za Nyuklia

    TEHRAN, Iran – Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmaeil Baghaei, ametoa tamko zito akisisitiza kuwa hadhi ya Iran kama taifa lenye nguvu kubwa duniani (superpower) si kauli mbiu tu, bali ni ukweli uliothibitishwa kupitia ushindi wa kijeshi na kidiplomasia.

    Akizungumza na waandishi wa habari, Baghaei ameeleza kuwa Iran imefanikiwa kuyashinda mataifa mawili makubwa yenye nguvu za nyuklia, yaliyokuwa yakisaidiwa na kundi la nchi washirika. “Hatupigi kelele za maneno; sisi ni taifa kubwa kwelikweli kwani tumeweza kusimama imara dhidi ya mataifa yenye silaha za nyuklia,” alisema msemaji huyo.

    Aidha, Baghaei alitumia sitiari ya kipekee kuwakilisha utambulisho wa nchi hiyo, akisema kuwa Jamhuri ya Kiislamu ni kama “ngozi” ya Iran. Alibainisha kuwa maadui walikuwa na lengo la “kuichubua” ngozi hiyo ili kuiangamiza nchi, lakini mpango huo umefeli.

    Msemaji huyo alihitimisha kwa kusema kuwa jaribio lolote la kutofautisha kati ya “Iran” na “Jamhuri ya Kiislamu” ni dhana potofu na ya kufikirika tu. Alisisitiza kuwa mtu yeyote mwenye mapenzi ya dhati na nchi hiyo anaelewa kuwa nchi na mfumo wake wa utawala ni kitu kimoja kisichotenganika.

  • MAREKANI NA IRAN ZAKAMILISHA MKATABA WA MAELEWANO; MAZUNGUMZO YA KIUFUNDI KUANZA SWITZERLAND

    MAREKANI NA IRAN ZAKAMILISHA MKATABA WA MAELEWANO; MAZUNGUMZO YA KIUFUNDI KUANZA SWITZERLAND


    TEHRAN – Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran imethibitisha rasmi kufikiwa kwa makubaliano muhimu kati ya Iran na Marekani, baada ya Marais wa mataifa yote mawili, Masoud Pezeshkian na Donald Trump, kutia saini mkataba wa maelewano (MoU) kwa njia ya kielektroniki.

    Akizungumza na waandishi wa habari, Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmail Baghaei, amesema hatua hiyo inaifanya makubaliano hayo kuwa ya kisheria na yenye nguvu.

    Licha ya kufikiwa kwa makubaliano hayo, hakutakuwa na sherehe yoyote rasmi ya utiaji saini siku ya Ijumaa. Badala yake, pande zote mbili zimekubaliana kuanza awamu ya kwanza ya mazungumzo ya kiufundi ya siku 30 kuhusu utekelezaji wa makubaliano hayo. Ujumbe wa Iran utaongozwa na Spika wa Bunge, Mohammad Bagher Qalibaf, wakati Marekani itawakilishwa na Makamu wa Rais, JD Vance. Mazungumzo hayo yanatarajiwa kufanyika nchini Uswisi.

    Kipaumbele cha Usitishaji Mapigano Lebanon
    Katika hatua nyingine, imebainika kuwa nchi ya Lebanon imetajwa mara tatu katika kifungu cha kwanza cha mkataba huo, hatua inayolenga kusisitiza heshima kwa uhuru na mamlaka ya ardhi ya nchi hiyo. Baghaei amesisitiza kuwa kufikiwa kwa usitishaji wa mapigano nchini Lebanon kulikuwa na umuhimu sawa kwa Tehran kama ilivyokuwa kwa masharti mengine yanayohusu Iran moja kwa moja.

    Meli za Iran Zaanza Safari Huru
    Kuhusu hatua za awali za utekelezaji, msemaji huyo ameeleza kuwa meli za Iran zimeanza kusafiri kwa uhuru katika bandari mbalimbali. Baghaei ameelezea hali hii kama matokeo ya awali ya ahadi ya Marekani ya kuondoa kizuizi cha majini (naval blockade) ambacho kimekuwa kikiathiri shughuli za usafirishaji wa Iran.

    Kwa mujibu wa wizara hiyo, majukumu ya Iran chini ya makubaliano hayo, ikiwemo yale yanayohusiana na usalama katika Lango la Hormuz, yameanza kutekelezwa rasmi mara tu baada ya kusainiwa kwa mkataba huo.


  • Iran Yasisitiza Kutohamishwa Nyezo zake za Nyuklia na Kuonya Dhidi ya Ukiukaji wa Makubaliano

    Iran Yasisitiza Kutohamishwa Nyezo zake za Nyuklia na Kuonya Dhidi ya Ukiukaji wa Makubaliano

    TEHRAN, IRAN – Msemaji wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran, Esmail Baghaei, ametoa msimamo mkali wa nchi yake kuhusu mchakato wa nyuklia, akisisitiza kuwa Iran haitakubali kuhamisha nyenzo zake zilizoboreshwa kwenda nje ya nchi.

    Katika mkutano wake na wanahabari, Baghaei alifafanua kuhusu chaguzi zinazojadiliwa, akisema kuwa mbinu ya kupunguza mkusanyiko wa nyenzo hizo (dilution) si jambo geni. Alieleza kuwa chaguo hilo limeletwa mezani kama hatua ya kidiplomasia ili kuweka nafasi kwa majadiliano zaidi na kuzuia milango ya diplomasia kufungwa.

    Akigusia utata wa kisheria kuhusu nyaraka za makubaliano hayo, msemaji huyo alithibitisha kuwa hati hiyo imesainiwa katika lugha zote mbili, yaani Kiajemi na Kiingereza.

    “Ikiwa ingekuwepo hati ya Kiingereza pekee, tafsiri ingeweza kuzua migogoro ya kisheria. Hata hivyo, pande zote mbili zimesaini maandishi ya Kiajemi pamoja na ya Kiingereza ili kuhakikisha kuwa hakuna nafasi ya upotoshaji,” alisema Baghaei.

    Aidha, Iran imetoa onyo kwa upande mwingine katika mazungumzo hayo, ikisisitiza kuwa ndani ya kipindi cha siku 60, haikubaliki kwa upande mwingine kuimarisha uwepo wake wa kijeshi katika eneo hilo au kuweka vikwazo vipya.

    Baghaei alihitimisha kwa kusema kuwa hatua yoyote ya namna hiyo itatazamwa kama ukiukaji wa moja kwa moja wa makubaliano yaliyofikiwa.

  • Uhusiano wa Trump na Netanyahu wazidi kuwa na mvutano kuhusiana na sera za Iran

    Uhusiano wa Trump na Netanyahu wazidi kuwa na mvutano kuhusiana na sera za Iran

    WASHINGTON – Uhusiano kati ya Rais mteule Donald Trump na Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, unaonekana kuingia katika kipindi kigumu cha kutoelewana, huku viongozi hao wawili wakionyesha mitazamo tofauti kuhusu jinsi ya kushughulikia suala la Iran.

    Kwa mujibu wa ripoti iliyochapishwa na Wall Street Journal (WSJ), mivutano hiyo inatokana na tofauti kubwa ya kimkakati; ambapo Trump anaonekana kuunga mkono njia ya kidiplomasia, huku Netanyahu akisisitiza umuhimu wa kuendeleza shinikizo la kijeshi dhidi ya taifa hilo la Kiislamu.

    Vyanzo vya habari vinaeleza kuwa katika moja ya mazungumzo yao, Trump alimhoji Netanyahu kuhusu operesheni za kijeshi za Israel kwa kusema, “Kwa nini unalipua majengo?… Acha kulipua majengo.” Aidha, inasemekana kuwa katika mazungumzo ya faragha, Trump amewahi kutoa malalamiko kwamba Netanyahu ana mwelekeo wa “kutaka kulipua kila mtu.”

    Kwa upande wake, Netanyahu amekuwa akionyesha shaka kubwa juu ya juhudi za Trump za kutaka kufanya mazungumzo na Iran. Ripoti zinaeleza kuwa Waziri Mkuu huyo amekuwa akihoji ufanisi wa mpango wowote wa nyuklia unaoweza kuafikiwa, akimuuliza Trump, “Donald, utathibitishaje hilo?” akisisitiza wasiwasi wake kuhusu uwezekano wa usalama wa makubaliano hayo.

    Hali hii inazua maswali mapya kuhusu mwelekeo wa ushirikiano kati ya Marekani na Israel katika kipindi hiki cha mabadiliko ya sera za kigeni katika Mashariki ya Kati.

  • Marekani na Iran Zatia Saini Hati ya Maelewano ya Islamabad Kusitisha Vita

    Marekani na Iran Zatia Saini Hati ya Maelewano ya Islamabad Kusitisha Vita

    TEHRAN/WASHINGTON – Katika hatua ya kihistoria ya kidiplomasia, Rais wa Jamhuri ya Kiislamu ya Iran, Masoud Pezeshkian, na Rais wa Marekani, Donald Trump, wametia saini hati muhimu ya maelewano inayolenga kusitisha kile kilichotajwa kama “vita vilivyolazimishwa” dhidi ya Iran.

    Makubaliano hayo, yaliyopewa jina la “Hati ya Maelewano ya Islamabad,” yamesainiwa na viongozi hao wawili katika dakika za kwanza za kuamkia Alhamisi, tarehe 18 Juni 2026.

    Kwa mujibu wa taarifa, mchakato huo wa kusaini hati hiyo umefanyika kwa njia ya kidijitali na bila uwepo wa ana kwa ana kati ya viongozi hao, hatua ambayo imepunguza mivutano ya muda mrefu iliyokuwepo kati ya mataifa hayo mawili.

    Mkataba huu unatazamiwa kuashiria ukurasa mpya katika mahusiano ya kimataifa na unakuja baada ya juhudi za kidiplomasia zilizofanyika kwa siri. Wachambuzi wa mambo wanafuatilia kwa karibu utekelezaji wa maazimio yaliyomo ndani ya hati hiyo ili kuona kama yataleta utulivu wa kudumu katika kanda hiyo.

  • Mchambuzi: Kushindwa kwa Marekani dhidi ya Iran ni Pigo Kubwa Kuliko Vita vya Vietnam

    Mchambuzi: Kushindwa kwa Marekani dhidi ya Iran ni Pigo Kubwa Kuliko Vita vya Vietnam

    Mchambuzi wa masuala ya kimataifa Paul Musgrave ameandika katika jarida la Foreign Policy akidai kuwa kushindwa kwa Marekani katika vita vya karibuni dhidi ya Iran ni “janga la kimkakati” linalozidi hata athari za kushindwa kwa Marekani katika Vita vya Vietnam.

    Kwa mujibu wa Musgrave, ingawa Vita vya Vietnam vilisababisha vifo vya wanajeshi wa Marekani karibu 60,000 ikilinganishwa na chini ya 20 katika vita dhidi ya Iran, athari za muda mrefu za kisiasa na kijiografia katika mgogoro wa Iran ni kubwa zaidi.

    Anasema kuwa licha ya Vietnam kuacha doa katika historia ya Marekani, vita hivyo havikubadili kwa kiasi kikubwa malengo mapana ya kimkakati ya taifa hilo. Hata hivyo, kushindwa kwa sasa dhidi ya Iran kumeiacha Marekani ikiwa katika nafasi dhaifu zaidi huku baadhi ya malengo yake muhimu ya kimkakati yakipata pigo.

    Musgrave anaeleza kuwa licha ya ubora wa kiteknolojia wa silaha za Marekani, vita hivyo vimeonyesha udhaifu katika akiba ya silaha za nchi hiyo na mipaka ya suluhu za kijeshi pekee. Badala ya kuunda serikali rafiki inayoweza kushawishika mjini Tehran, anasema vita hivyo vimeimarisha zaidi msimamo mkali wa Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC).

    Aidha, vikosi vya Iran vilionyesha uwezo wa kupenya mifumo ya ulinzi ya Marekani. Picha iliyobaki akilini mwa wengi, anasema Musgrave, ni ile ya mabegi ya shule yaliyojaa damu ya wasichana wa Iran waliouawa katika shambulio la shule ya Minab.

    Tofauti nyingine muhimu, kwa mujibu wa mchambuzi huyo, ni kwamba Marekani haiwezi kujiondoa kirahisi katika eneo hilo kama ilivyofanya Kusini Mashariki mwa Asia baada ya Vita vya Vietnam. Uchumi wa dunia sasa unategemea kwa kiasi kikubwa minyororo ya usambazaji kutoka Ghuba ya Uajemi kwa bidhaa muhimu kama vile nishati ya mafuta na gesi, heliamu, mbolea na alumini.

    Musgrave anaonya kuwa uwezekano wa kuifanya Mlango wa Bahari wa Hormuz kuwa silaha ya kisiasa unaweza kusababisha madhara makubwa kwa biashara ya dunia, na pia kuashiria kushindwa kwa lengo la msingi la Marekani la kuhakikisha uhuru wa usafiri wa majini — sera ambayo imekuwepo kwa zaidi ya karne mbili.

    Kwa ujumla, Musgrave anahitimisha kuwa vita hivi, ambavyo anaviita “vita vya hiari,” vimepunguza ushawishi wa Marekani duniani, huku washirika wake wakipoteza imani na wapinzani wake wakihamasika zaidi kupinga mamlaka ya Washington.