Utaridi 2.0 Staging

Mwandishi: Zuhura Muhammed

  • Wakristo Gaza Waomboleza Mama na Binti Waliouawa na Israel

    Wakristo Gaza Waomboleza Mama na Binti Waliouawa na Israel

    Jamii ya Wakristo katika Ukanda wa Gaza inaomboleza vifo vya mama na binti yake waliouawa katika shambulio la anga la Israel lililopiga eneo la Remal, Jiji la Gaza.

    Askofu Mkuu wa Kilatini wa Jerusalem, Kardinali Pierbattista Pizzaballa, ameeleza “huzuni kubwa na masikitiko” kufuatia kuuawa kwa Maysa Abu Daoud na binti yake Mary al-Najjar, akivitaja vifo hivyo kuwa vya kusikitisha.

    Wanawake hao wawili walikuwa miongoni mwa Wapalestina watano waliouawa baada ya shambulio hilo kupiga ghorofa ya chini ya jengo katika kitongoji cha Remal siku ya Jumamosi.

    Tukio hilo limeongeza majonzi ndani ya jamii ndogo ya Wakristo wa Gaza, ambayo imeathiriwa kwa kiasi kikubwa na vita, uharibifu wa makazi na kuhama kwa wakazi.

    Kwa mujibu wa taarifa zilizoripotiwa na Al Jazeera, shambulio hilo limetokea wakati kukiwa na makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyopatanishwa na Marekani kati ya Israel na Hamas, huku likitajwa kuwa miongoni mwa matukio yanayoibua maswali kuhusu utekelezaji wa makubaliano hayo.

    Kardinali Pizzaballa amekuwa akitoa wito wa kulindwa kwa raia na maeneo ya ibada katika Gaza, pamoja na kurejeshwa kwa amani na usalama kwa wakazi wa eneo hilo.

    Vifo vya Maysa Abu Daoud na Mary al-Najjar vimeibua tena wasiwasi kuhusu usalama wa raia katika Gaza, wakiwemo Wakristo ambao wameendelea kukabili mazingira magumu kutokana na vita vinavyoendelea.

    Chanzo: Al Jazeera.

  • Supertanker Yapigwa na Kombora Katika Lango la Hormuz

    Supertanker Yapigwa na Kombora Katika Lango la Hormuz

    Lango la Hormuz — Meli kubwa ya mafuta imepigwa na kombora lisiyojulikana wakati ikipita katika Lango la Hormuz, na kusababisha moto ndani ya meli hiyo, kwa mujibu wa UK Maritime Trade Operations (UKMTO).

    UKMTO ilisema ilipokea taarifa ya tukio hilo kupitia upande wa tatu Alhamisi jioni. Wafanyakazi wa meli hiyo wameripotiwa kuwa salama, huku ukubwa wa uharibifu na athari zozote za kimazingira ukiendelea kutathminiwa.

    Shirika la habari la Fars la Iran, likinukuu vyanzo vya eneo, lilisema meli hiyo ni supertanker yenye uwezo wa kubeba hadi mapipa milioni 2.5 ya mafuta na ilipigwa takribani kilomita nane kutoka pwani ya Oman.

    Tukio hilo linaongeza wasiwasi kuhusu usalama wa usafirishaji katika Lango la Hormuz, njia muhimu ya biashara ya mafuta duniani ambayo imekuwa kitovu cha mvutano wa kijeshi na kisiasa katika eneo.

    Vyanzo: UKMTO, Anadolu/Bernama, Fars.

  • Ansarullah Yaonya Marekani Dhidi ya Kuingilia Vita vya Yemen

    Ansarullah Yaonya Marekani Dhidi ya Kuingilia Vita vya Yemen

    SANAA — Mshauri wa kijeshi mwenye uhusiano na mamlaka za Sanaa ameonya kuwa maslahi ya Marekani katika eneo yanaweza kuwa shabaha iwapo Washington itaingia moja kwa moja kijeshi kuunga mkono operesheni za Saudi Arabia dhidi ya Jeshi la Yemen linaloongozwa na Ansarullah.

    Abed Mohammed al-Thawr aliiambia AFP kuwa kuingilia kwa Marekani kwa mashambulizi ya anga au msaada wa moja kwa moja wa kijeshi kutachukuliwa kuwa kuvuka mstari mwekundu, akitaja pia uwezekano wa kufungwa kwa Bab al-Mandeb kwa meli za Marekani.

    Onyo hilo linakuja wakati Saudi Arabia ikiandaa operesheni kubwa inayolenga kurejesha maeneo ya pwani ya Yemen na njia muhimu ya Bab al-Mandeb.

    Reuters imeripoti kuwa Marekani kwa sasa inatoa taarifa za kijasusi na msaada wa uteuzi wa malengo kwa Riyadh, lakini haijatangaza kushiriki moja kwa moja katika mashambulizi.

    Bab al-Mandeb ni moja ya njia muhimu zaidi za biashara ya baharini duniani, inayounganisha Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden. Kuongezeka kwa mapigano katika eneo hilo kunaweza kuathiri usafirishaji wa mafuta, bidhaa na meli zinazopita kati ya Asia, Mashariki ya Kati na Ulaya.

    Kauli hiyo inaonyesha hatari ya mgogoro wa Yemen kupanuka zaidi iwapo Marekani itaongeza kiwango cha ushiriki wake wa kijeshi.

    Vyanzo: AFP; Reuters.

  • Marekani Yatuma Carrier ya Tatu Mashariki ya Kati

    Marekani Yatuma Carrier ya Tatu Mashariki ya Kati

    WASHINGTON — Marekani inapeleka kundi la tatu la meli za kivita linaloongozwa na aircraft carrier kuelekea Mashariki ya Kati, hatua inayoongeza kwa kiasi kikubwa uwepo wake wa kijeshi wakati mvutano na Iran ukiendelea.

    Kwa mujibu wa maafisa wa Marekani walionukuliwa na AP na vyombo vingine, USS Theodore Roosevelt Carrier Strike Group pamoja na USS Makin Island Amphibious Ready Group zinaelekea katika eneo hilo. Vikosi hivyo vinajumuisha maelfu ya mabaharia na wanajeshi wa majini.

    Ikiwa USS Theodore Roosevelt itaungana na aircraft carriers nyingine badala ya kuchukua nafasi ya moja iliyopo, Marekani inaweza kuwa na carriers tatu katika eneo hilo kwa wakati mmoja.

    Hatua hiyo inakuja wakati Rais Donald Trump akisema uwezekano wa hatua zaidi za kijeshi dhidi ya Iran bado upo, huku Washington na Tehran pia zikiendelea kutuma ishara kuhusu uwezekano wa diplomasia.

    Kuongezwa kwa vikosi kunafanyika katika mazingira ya mvutano unaoendelea katika Lango la Hormuz na wasiwasi kuhusu usalama wa njia za usafirishaji wa mafuta na bidhaa nyingine muhimu.

    Iran imesema iko tayari kujilinda dhidi ya mashambulizi mapya lakini pia iko tayari kwa diplomasia. Tehran imesisitiza kuwa mazungumzo yoyote yanapaswa kuzingatia masharti na maslahi yake ya usalama.

    Vyanzo: AP, Wall Street Journal, Al Jazeera.

  • Wanajeshi Waondoka Iraq, Marekani Yabaki na Ushawishi wa Mapato ya Mafuta

    Wanajeshi Waondoka Iraq, Marekani Yabaki na Ushawishi wa Mapato ya Mafuta

    BAGHDAD, IRAQ — Marekani imekamilisha kuondoa vikosi vyake katika vituo vya mwisho nchini Iraq, lakini Washington bado ina ushawishi mkubwa juu ya mfumo unaosimamia mapato ya mafuta ya nchi hiyo kupitia Benki ya Hifadhi ya Shirikisho ya New York.

    Kwa mujibu wa ripoti ya Reuters ya Septemba 30, mapato ya mauzo ya mafuta ya Iraq, ambayo yanachangia takribani asilimia 90 ya bajeti ya serikali, yanaendelea kupita katika akaunti ya Benki Kuu ya Iraq iliyoko Federal Reserve Bank of New York. Mfumo huo una mizizi katika utaratibu ulioanzishwa baada ya uvamizi wa Marekani mwaka 2003.

    Mfumo Ulianzaje?

    Baada ya kuanguka kwa serikali ya Saddam Hussein, Mamlaka ya Muda ya Muungano iliyoongozwa na Marekani iliunda Development Fund for Iraq (DFI), iliyowekwa katika Federal Reserve Bank of New York. Mfuko huo ulikusanya mapato ya mafuta kwa ajili ya ujenzi na maendeleo ya Iraq na pia kulinda fedha hizo dhidi ya madai ya wadai na kesi zinazohusiana na utawala uliopita.

    Baadaye mfumo huo ulibadilishwa na fedha kuwekwa katika akaunti ya Benki Kuu ya Iraq katika New York Fed. Reuters inasema utaratibu huu umeendelea kuwa sehemu muhimu ya namna Iraq inavyopokea na kutumia mapato yake ya mafuta.

    Washington Yapata Ushawishi Mkubwa

    Kwa sababu uchumi na bajeti ya Iraq hutegemea sana mafuta, uwezo wa kupata dola kupitia mfumo wa kifedha wa Marekani unaipa Washington ushawishi mkubwa katika mahusiano yake na Baghdad.

    Reuters imeripoti kuwa mwaka 2020, wakati Bunge la Iraq lilipotaka vikosi vya Marekani viondoke nchini humo, Washington ilitishia kuzuia Iraq kufikia akaunti yake ya mapato ya mafuta katika New York Fed.

    Mfumo huo pia umeipa Marekani uwezo wa kusimamia kwa karibu mtiririko wa dola kwenda Iraq, hasa katika juhudi za kuzuia fedha kufikia taasisi na watu waliowekewa vikwazo, wakiwemo wanaohusishwa na Iran.

    Iraq Yasitisha Minada ya Dola

    Kwa miaka mingi, Benki Kuu ya Iraq ilitumia mfumo wa minada ya dola kuzipatia benki na wafanyabiashara fedha za kigeni kwa ajili ya biashara na uagizaji wa bidhaa.

    Hata hivyo, mfumo huo ulikosolewa kwa madai kwamba baadhi ya dola zilikuwa zikisafirishwa kwenda nchi jirani na kufikia wahusika waliowekewa vikwazo. Chini ya shinikizo la Marekani, Iraq ilisitisha mfumo rasmi wa minada ya dola mwaka 2025 na kuhamia mfumo wa miamala unaohusisha benki za kibiashara na taasisi za kimataifa.

    Baghdad Yaona Faida Katika Mfumo

    Licha ya ushawishi unaopatikana kwa Washington, maafisa wa Iraq waliozungumza na Reuters wamesema mfumo huo una faida kwa Baghdad. Wanasema unalinda mapato ya taifa dhidi ya madai ya nje na misukosuko ya kifedha, unarahisisha upatikanaji wa dola kwa biashara na uagizaji wa bidhaa, na kusaidia uthabiti wa kiwango cha ubadilishaji wa fedha.

    Kwa mtazamo huo, kuwekwa kwa mapato katika mfumo wa Marekani si suala la ushawishi wa kisiasa pekee, bali pia ni sehemu ya miundombinu ya kifedha ambayo Iraq imeitegemea kwa zaidi ya miongo miwili.

    Wanajeshi Waondoka, Ushawishi Wabaki

    Kuondoka kwa vikosi vya Marekani kunafunga sura kubwa ya uwepo wa kijeshi ulioanza kwa uvamizi wa mwaka 2003. Hata hivyo, mfumo wa mapato ya mafuta unaonyesha kuwa uhusiano wa Washington na Baghdad hauishii katika masuala ya kijeshi.

    Kwa Iraq, changamoto sasa ni kusawazisha faida za kuendelea kupata huduma za mfumo wa kifedha wa Marekani na juhudi zake za kuongeza uhuru wa kiuchumi na kifedha.

    Chanzo: Reuters, Septemba 30, 2026.

  • Somo la historia: je Hormuz ni sawa na makosa ya Marekani Vietnam?

    Somo la historia: je Hormuz ni sawa na makosa ya Marekani Vietnam?

    Uchambuzi mpya kutoka Middle East Eye umeibua mjadala mzito kuhusu mivutano katika Lango la Hormuz, ukifananisha hali hiyo na “Somo la Vietnam” kwa Marekani. Mchambuzi kutoka Chuo Kikuu cha Zaim cha Istanbul anabainisha kuwa nguvu kuu ya kijeshi ya Marekani imeshindwa kufikia lengo lake kuu: kuhakikisha usalama wa usafirishaji wa meli za kibiashara.

    Ripoti inaonyesha kuwa licha ya Marekani kuwa na uwezo wa kushambulia na kuharibu miundombinu ya kijeshi ya Iran, hatua hizo hazijarejesha hali ya kawaida ya usalama baharini. Hali ya kutokuwa na uhakika imeifanya Iran kuwa na nguvu kubwa ya kijiopolitika na kiuchumi, kwani inaweza kuongeza gharama za kimataifa kwa kusumbua usafirishaji wa bidhaa bila kulazimika kuingia kwenye vita kamili.

    Uchambuzi huo unasisitiza kuwa katika zama hizi, ubora wa silaha haukupi ushindi wa kisiasa. Badala yake, Iran inatumia mbinu za “asymmetric” kuonyesha kuwa Marekani haina uwezo wa kulazimisha matokeo ya kisiasa kupitia vitisho vya kijeshi pekee. Hii inaiweka Washington katika njia panda ya kimkakati, ikilazimika kutafuta njia mbadala za kidiplomasia ili kuzuia mdororo wa kiuchumi wa kimataifa unaotokana na kufungwa au kuharibiwa kwa njia hii muhimu ya biashara ya mafuta duniani.