Utaridi 2.0 Staging

Lebo: Hormuz

  • Kimenuka Hormuz: Iran yalenga meli tatu za mafuta na vyombo vitatu vya jeshi la Marekani

    Kimenuka Hormuz: Iran yalenga meli tatu za mafuta na vyombo vitatu vya jeshi la Marekani

    Jeshi la wanamaji la Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran limetangaza kutekeleza operesheni ya mashambulizi dhidi ya meli tatu za mafuta zilizokuwa zikipita kinyume cha sheria katika Mlango-Bahari wa Hormuz, pamoja na vyombo vitatu vinavyomilikiwa na jeshi la Marekani katika maeneo mengine ya kimkakati.

    Katika taarifa rasmi iliyotolewa na kitengo chake cha habari, kikosi hicho kilibainisha kuwa hatua hiyo imekuja kufuatia ukiukwaji wa kanuni za upitaji wa majini katika njia hiyo nyeti ya kimataifa.

    Pamoja na kutangaza mashambulizi hayo, Iran imetoa onyo kali kwa vyombo vyote vya majini vinavyohudumu katika Ghuba ya Uajemi na viunga vya Mlango-Bahari wa Hormuz, ikivitaka kutosikiliza au kufuata maagizo ya jeshi la Marekani—ambalo Tehran imeliita kuwa ni “jeshi la kigaidi.”

    Taarifa hiyo iliongeza: “Jiepusheni na shughuli yoyote yenye kutiliwa shaka inayolenga kuvuka njia za maji zisizoidhinishwa, la sivyo mtalengwa moja kwa moja.”

    Hatua hii inaashiria kuongezeka kwa kiwango cha juu cha mvutano wa kijeshi baharini kati ya Tehran na Washington. Wachambuzi wa kijiopolitiki wanaonya kuwa kutishiwa kwa usalama wa Mlango-Bahari wa Hormuz—njia inayopitisha takriban theluthi moja ya mafuta ya baharini duniani—kunaweza kusababisha mshtuko mkubwa wa kiuchumi na kupanda kwa bei za nishati kote ulimwenguni.

  • Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    Mafuta kiasi gani yanapita Hormuz? Takwimu zatofautiana na madai ya Marekani

    HORMUZ — Takwimu za usafirishaji wa baharini zinaonyesha kuwa kiwango cha mafuta na meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz bado kiko chini sana ya hali iliyokuwapo kabla ya vita, licha ya madai ya Marekani kuhusu mafanikio yake katika kuhakikisha meli zinapita katika njia hiyo muhimu.

    Kwa mujibu wa takwimu za Kpler zilizoripotiwa na Reuters, Alhamisi ni meli nne pekee za bidhaa zilizorekodiwa kuvuka Hormuz, ikilinganishwa na wastani wa meli 15 kwa siku katika siku 10 zilizopita. Kabla ya vita, takriban meli 125 za kibiashara kwa siku zilikuwa zikipita katika njia hiyo. Takwimu hizi hazijumuishi meli zinazopita zikiwa zimezima mifumo yao ya AIS.

    Kwa upande wa mafuta, takwimu zinazofuatiliwa zinaonyesha kuwa tangu vita vilipoanza, kiwango cha mafuta yanayosafirishwa kupitia Hormuz kimekuwa kwa kiasi kikubwa kati ya mapipa milioni 4 hadi milioni 6 kwa siku, isipokuwa kipindi kifupi cha makubaliano ya muda kati ya Marekani na Iran. Kabla ya vita, karibu mapipa milioni 20 kwa siku yalikuwa yakipitia Hormuz.

    Tofauti hiyo inaibua maswali kuhusu madai ya Rais Donald Trump kwamba Marekani imefanikiwa kurejesha usafirishaji mkubwa kupitia Hormuz. Juni, Trump alidai operesheni ya siri ya Marekani ilikuwa imesaidia kusafirisha mapipa milioni 100 ya mafuta na kuwezesha zaidi ya meli 200 za kibiashara kupita katika njia hiyo. Hata hivyo, Waziri wa Nishati wa Marekani Chris Wright alisema wakati huo hakuwa na taarifa kuhusu Marekani kusafirisha mamilioni hayo ya mapipa, ingawa alithibitisha jeshi lilisaidia baadhi ya mafuta kuvuka.

    Kampuni tofauti za ufuatiliaji wa meli pia zilitoa hesabu zilizotofautiana kuhusu idadi ya meli zilizofanikiwa kutoka Ghuba. Hata makadirio ya juu zaidi yaliyotolewa wakati huo hayakuonyesha kiwango cha shughuli kinacholingana kwa urahisi na madai ya Trump kuhusu mapipa milioni 100.

    Muktadha na Athari

    Takwimu za sasa hazimaanishi kwamba hakuna mafuta yanayopita Hormuz. Badala yake, zinaonyesha kuwa usafirishaji unaendelea kwa kiwango kilichopungua sana, huku baadhi ya meli zikizima mifumo ya ufuatiliaji na nyingine zikipita chini ya mipango maalumu ya usalama au ruhusa.

    Hivyo, mjadala si kama Hormuz imefungwa kabisa, bali nani anadhibiti upitaji, kiasi gani cha mafuta kinavuka na iwapo kiwango hicho kinaunga mkono madai ya Washington kuhusu mafanikio yake katika njia hiyo ya kimkakati.

  • Jinsi Iran Ilivyovunja Mtandao wa Ugavi wa Meli za Kivita za Marekani

    Jinsi Iran Ilivyovunja Mtandao wa Ugavi wa Meli za Kivita za Marekani

    WASHINGTON / TEHRAN — Uwepo mkubwa wa kijeshi wa Marekani katika Mashariki ya Kati unakabiliwa na mkwamo mkubwa wa kiugavi kufuatia hatua ya Iran kulemaza miundombinu tegemezi ya Jeshi la Majini la Marekani katika ukanda wa Ghuba.

    Kwa mujibu wa ripoti ya gazeti la The New York Times, operesheni za Marekani zinazohusisha meli za kivita 20 na takriban askari na mabaharia 20,000 zimekuwa ngumu mno kujiendesha. Kikosi hicho kinahitaji zaidi ya galoni milioni 8 za mafuta na milo 420,000 kila wiki.

    Kufuatia mashambulizi ya Iran yaliyoharibu kituo kikuu cha ugavi cha Marekani nchini Bahrain, pamoja na vitisho vya droni na makombora kwenye bandari nyingine za kikanda, jeshi hilo limepoteza mtandao wake wa karibu wa huduma. Meli za ugavi sasa zinalazimika kusafiri umbali wa maili 2,200 kuelekea kisiwa cha Diego Garcia, au hadi maili 3,700 kuelekea Singapore, ili kuchukua vifaa na kurejea Bahari ya Kiarabu na Ghuba ya Oman.

    Mkuu wa Jeshi la Majini la Marekani, Admirali Daryl Caudle, amekiri kuwepo kwa changamoto hiyo, akieleza kuwa wanajeshi “hawatarudi Bahrain hivi karibuni” kutokana na kuharibika kwa miundombinu na kuvurugika kwa minyororo ya usambazaji.

    Hali hii inatajwa na wachambuzi wa masuala ya ulinzi kama ushindi wa kimkakati wa Tehran unaotumia mbinu za “kuzuia ufikiaji wa eneo” (A2/AD), unaolilazimisha jeshi kubwa zaidi duniani kutumia rasilimali na muda mwingi kujiendesha kuliko kufanya operesheni za ulinzi.

  • Syria yajipendekeza kuwa njia mbadala ya mafuta kukwepa Hormuz

    Syria yajipendekeza kuwa njia mbadala ya mafuta kukwepa Hormuz

    DAMASCUS, SYRIA — Serikali mpya ya Syria inajipanga kuifanya nchi hiyo kuwa njia mbadala ya usafirishaji wa mafuta kutoka Iraq na mataifa ya Ghuba kwenda Bahari ya Mediterania, hatua inayolenga kupunguza utegemezi wa Mlango wa Hormuz ambao umeathiriwa na vita dhidi ya Iran.

    Kwa mujibu wa The Washington Post, maelfu ya malori ya mafuta yamekuwa yakisafirisha mafuta kutoka Iraq kupitia Syria hadi bandari ya Baniyas, ambako yanaweza kusafirishwa kwenda masoko ya kimataifa kupitia Mediterania. Mfumo huo ulianza kutumika mwezi Aprili baada ya usafirishaji kupitia Hormuz kuvurugika.

    Mpango mkubwa zaidi ni ujenzi wa bomba lenye urefu wa takriban maili 1,000, litakalounganisha Basra kusini mwa Iraq na Baniyas nchini Syria. Mradi huo unaokadiriwa kugharimu dola bilioni 5.7 unatarajiwa kuwa na uwezo wa kusafirisha hadi mapipa milioni mbili ya mafuta kwa siku.

    Utawala wa Rais Donald Trump umeonyesha kuunga mkono mradi huo. Washington ilipotangaza kuunga mkono mpango huo mwezi Julai, Mjumbe Maalumu wa Marekani Tom Barrack alisema bomba hilo linaweza kusaidia kufanya utegemezi wa Hormuz kuwa jambo lisilo muhimu sana katika usafirishaji wa mafuta.

    Trump mwenyewe amepokea kwa furaha wazo la Syria kuwa njia mbadala ya nishati, akiandika: “This is GREAT!”

    Muktadha na Athari

    Syria inaiona nafasi yake ya kijiografia kama fursa ya kurejea katika biashara ya kikanda baada ya miaka ya vita na vikwazo. Mbali na Iraq, maafisa wa Syria wameeleza uwezekano wa Qatar, Kuwait na mataifa mengine ya Ghuba kuunganishwa na miundombinu hiyo katika siku zijazo.

    Hata hivyo, mradi huo hauwezi kuwa mbadala wa Hormuz mara moja. Unatarajiwa kuchukua angalau miaka miwili na nusu kujengwa, huku usalama wa bomba litakalopita maeneo yenye makundi yenye silaha nchini Iraq na Syria ukiwa changamoto kubwa.

    Iwapo utakamilika, mradi huo unaweza kuipa Syria nafasi mpya kama daraja la nishati kati ya Ghuba na Mediterania, huku ukipunguza sehemu ya nguvu ya kimkakati ambayo Iran imekuwa nayo kutokana na nafasi ya Mlango wa Hormuz.

  • Marekani ashindwa, aungana na Uingereza kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Marekani ashindwa, aungana na Uingereza kusaka muungano wa kimataifa kufungua Hormuz

    Serikali ya Marekani, ikishirikiana na Uingereza, inapanga kuandaa mkutano wa ngazi ya juu wiki ijayo mjini London lengo likiwa ni kuunda muungano wa kimataifa wa kijeshi ili kulinda na kufungua tena njia ya kimkakati ya baharini ya Mlango wa Hormuz. Hatua hii inajiri huku Washington ikitafuta njia ya kutokea katika mkwamo huo wa kimbinu uliotishia udhibiti wake wa kijeshi na kiuchumi dhidi ya mataifa yanayojitegemea katika eneo hilo.

    Kulingana na taarifa zilizofichuliwa na mtandao wa habari wa Axios zikitaja wanadiplomasia wa Ulaya, Marekani imeomba msaada wa dharura kutoka kwa mataifa ya Magharibi baada ya kukabiliwa na ugumu wa kudhibiti hali hiyo peke yake. Inaarifiwa kuwa Uingereza na Ufaransa zimefanikiwa kushawishi baadhi ya nchi kujiunga na operesheni hiyo inayolenga kurejesha ushawishi wa Magharibi katika njia hiyo kuu ya mafuta duniani.

    Hata hivyo, jitihada hizo za kibeberu zinakutana na ukuta kutoka kwa mataifa mbalimbali yanayopinga kutumiwa vibaya kwa ajenda za kivita. Mwandishi wa habari wa Al Jazeera jijini Washington, Wajd Waqfi, ameripoti kuwa baadhi ya nchi zilizombwa kujiunga zimekausha msimamo na kuweka sharti thabiti: ushiriki wao usivuke mipaka ya usalama wa Mlango wa Hormuz na zisijushe kabisa katika vita vya upande mmoja vinavyoongozwa na Marekani.

    Akibainisha kushindwa kwa mbinu za shinikizo za Magharibi dhidi ya upinzani wa kikanda, mwanadiplomasia wa zamani wa Marekani, Michael Ratney, amekiri wazi ugumu wa kibarua kinachoikabili Washington.

    “Dhamira hii haitakuwa rahisi hata kidogo, baada ya Wairani kudhihirisha uwezo wao mkubwa wa kuvumilia na kupambana kwa muda mrefu kuliko Marekani na washirika wake,” alisema Ratney.

  • IRGC: Meli Mbili za Mafuta Zaharibiwa Baada ya Kuingia Eneo Marufuku Lililotegwa Mabomu

    IRGC: Meli Mbili za Mafuta Zaharibiwa Baada ya Kuingia Eneo Marufuku Lililotegwa Mabomu

    TEHRAN – Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran (IRGC) limesema kuwa meli mbili za kubeba mafuta zimelipuka na kushika moto baada ya kuingia katika eneo lililotegwa mabomu kusini mwa Mlango wa Hormuz. Wakati huohuo, IRGC imetangaza kuwa njia hiyo muhimu ya baharini imefungwa kwa usafirishaji wa mafuta na gesi hadi pale mashambulizi ya kijeshi ya Marekani yatakapositishwa.

    Katika taarifa yake, IRGC ilisema meli hizo ziliingia kwenye njia iliyokuwa imewekewa mabomu licha ya onyo lililotolewa awali kwa vyombo vya usafiri wa baharini. Jeshi hilo pia lilizitaka meli zote za kibiashara kuepuka eneo hilo, likisema hatua hiyo inalenga kuzuia madhara zaidi wakati mzozo ukiendelea.

    IRGC imeeleza kuwa uamuzi wa kufunga Mlango wa Hormuz unahusishwa na operesheni za kijeshi za Marekani dhidi ya Iran, ikisisitiza kuwa usafirishaji wa mafuta na gesi kupitia njia hiyo hautarejeshwa hadi mashambulizi hayo yatakapokoma.

    Mlango wa Hormuz ni mojawapo ya njia muhimu zaidi duniani kwa usafirishaji wa mafuta na gesi. Mvutano wowote unaoathiri njia hiyo unaweza kuwa na athari kubwa kwa biashara ya kimataifa, usalama wa nishati na uchumi wa mataifa mengi, hususan yale yanayotegemea uagizaji wa nishati.

    Chanzo: Taarifa ya Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu la Iran (IRGC).