Lebo: Hormuz

  • China na Pakistan Zatoa Wito kwa Marekani na Iran Kusitisha Vita na Kurejea Mazungumzo

    China na Pakistan Zatoa Wito kwa Marekani na Iran Kusitisha Vita na Kurejea Mazungumzo

    SHANGHAI, CHINA – China na Pakistan zimetoa wito kwa Marekani na Iran kusitisha mapigano mara moja na kurejea kwenye meza ya mazungumzo, zikionya kuwa kuendelea kwa mzozo huo kunatishia amani na utulivu wa kanda na dunia kwa ujumla.

    Wito huo ulitolewa Ijumaa mjini Shanghai wakati wa mkutano kati ya Waziri wa Mambo ya Nje wa China, Wang Yi, na mwenzake wa Pakistan, Ishaq Dar. Kwa mujibu wa taarifa rasmi iliyotolewa na Wizara ya Mambo ya Nje ya China, mawaziri hao walieleza wasiwasi wao kuhusu kuzorota kwa hali ya usalama na kusisitiza umuhimu wa suluhisho la kidiplomasia.

    Taarifa hiyo ilisema viongozi hao “walionyesha wasiwasi kuhusu kuzorota kwa hali ya sasa na kutoa wito kwa pande zinazohusika kusitisha mara moja uhasama na kurejea kwenye mazungumzo.”

    Akisisitiza umuhimu wa kulinda mafanikio yaliyopatikana kupitia juhudi za kidiplomasia, Wang Yi alisema, “Amani iko mbele ya macho yetu. Hatuwezi kushindwa katika hatua ya mwisho, wala hatupaswi kupoteza yale tuliyoyapata kwa juhudi kubwa.”

    China na Pakistan zimekuwa zikisisitiza kuwa migogoro ya kimataifa inapaswa kutatuliwa kwa njia ya mazungumzo, kuheshimu mamlaka ya mataifa na sheria za kimataifa, badala ya matumizi ya nguvu za kijeshi ambazo mara nyingi huathiri zaidi raia na mataifa yanayoendelea.

    Kwa mujibu wa Wizara ya Mambo ya Nje ya China, viongozi hao walikubaliana kuendelea kuhimiza suluhisho la kisiasa ili kuzuia mzozo huo usisambae zaidi katika eneo la Mashariki ya Kati na kuhatarisha usalama wa kimataifa pamoja na uchumi wa dunia.

    Kuendelea kwa juhudi za kidiplomasia kutoka mataifa ya Global South kama China na Pakistan kunaweza kuongeza shinikizo kwa pande zinazohusika kutafuta suluhisho la mazungumzo na kupunguza athari za kibinadamu na kiuchumi zinazotokana na vita vinavyoendelea.

  • Mkurugenzi wa IEA Aibua Hofu Mpya Kuhusu Akiba ya Mafuta Duniani

    Mkurugenzi wa IEA Aibua Hofu Mpya Kuhusu Akiba ya Mafuta Duniani

    Paris – Mkurugenzi wa Wakala wa Kimataifa wa Nishati (IEA) ameonya kuwa akiba ya mafuta ghafi duniani inaendelea kupungua, jambo linaloweza kuongeza hatari kwa usalama wa nishati na uchumi wa dunia licha ya hali ya sasa kuonekana kuwa imetulia.

    Akizungumza katika mahojiano na CNN, mkuu huyo wa IEA alisema uchumi wa dunia bado haujaondokana kabisa na hatari zinazotokana na mabadiliko katika soko la mafuta. Alieleza kuwa kupungua kwa akiba ya mafuta ghafi kunapunguza moja ya nguzo muhimu zinazosaidia dunia kukabiliana na misukosuko ya usambazaji wa nishati.

    “Uchumi wa dunia, licha ya kupungua kwa akiba ya mafuta, bado haujatoka kwenye eneo la hatari,” alisema.

    Aliongeza kuwa hifadhi za mafuta ghafi duniani zinaendelea kupungua kwa kasi, hali inayodhoofisha uwezo wa mataifa kujikinga dhidi ya mishtuko ya ghafla katika uzalishaji au usafirishaji wa mafuta.

    Onyo hilo linakuja wakati masoko ya kimataifa ya nishati yakikabiliwa na wasiwasi unaotokana na mivutano ya kijiografia na changamoto za usambazaji wa mafuta katika baadhi ya maeneo muhimu duniani.

    Wachambuzi wanaeleza kuwa iwapo mwenendo wa kupungua kwa akiba ya mafuta utaendelea, bei za mafuta zinaweza kuendelea kuwa na mabadiliko makubwa, huku serikali na wadau wa sekta ya nishati wakihimizwa kuimarisha mikakati ya kuhakikisha usalama wa upatikanaji wa nishati.

  • UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    UN Yapinga Mpango wa Trump wa Kutoza Ada Meli Zinazopita Mlango wa Bahari wa Hormuz

    LONDON, Julai 13 – Shirika la Umoja wa Mataifa linalosimamia masuala ya usafiri wa baharini (IMO) limepinga mpango uliotangazwa na Rais wa Marekani Donald Trump wa kutoza ada ya asilimia 20 kwa mizigo yote inayosafirishwa kupitia Mlango wa Bahari wa Hormuz, likisema hatua hiyo haina msingi wa kisheria na inakiuka kanuni za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za kimataifa za baharini. Tamko hilo limetolewa kufuatia mpango wa Trump wa kurejesha ulinzi wa kijeshi wa Marekani katika eneo hilo na kuanzisha tozo hiyo kwa meli zinazopita katika njia hiyo muhimu ya biashara duniani.

    Msemaji wa Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini (IMO) alisema msimamo wa shirika hilo umebaki kuwa uleule kwamba hakuna taifa linaloruhusiwa kutoza ada kwa meli zinazopita katika njia za kimataifa za baharini kama Mlango wa Hormuz.

    “Tunafahamu tangazo hilo na tunasubiri maelezo zaidi, lakini msimamo wetu ni kwamba kutoza ada kwa matumizi ya njia za kimataifa za baharini hakuruhusiwi chini ya sheria za kimataifa,” alisema msemaji wa IMO.

    Awali, Trump alitangaza kupitia mtandao wake wa Truth Social kuwa Marekani itaanza tena kulinda Mlango wa Hormuz na kwamba asilimia 20 ya thamani ya mizigo yote itakayopita katika njia hiyo itatozwa kama malipo ya huduma za usalama. Hata hivyo, hakufafanua jinsi utaratibu huo utakavyotekelezwa wala msingi wake wa kisheria.

    Tangazo hilo limeibua wasiwasi mkubwa kwa wadau wa sekta ya usafirishaji wa baharini na biashara ya kimataifa, wakieleza kuwa utekelezaji wa mpango huo unaweza kuongeza gharama za usafirishaji, kuathiri biashara ya kimataifa na kusababisha mabadiliko ya bei za mafuta, kwani takribani asilimia 20 ya mafuta yanayouzwa duniani hupitia Mlango wa Hormuz.

    Kwa sasa, mataifa mbalimbali pamoja na wadau wa sekta ya usafiri wa baharini wanasubiri maelezo rasmi kuhusu namna mpango huo utakavyotekelezwa. Hata hivyo, msimamo wa Umoja wa Mataifa unaongeza shinikizo la kidiplomasia dhidi ya pendekezo hilo, huku ukisisitiza umuhimu wa kuheshimu sheria za kimataifa zinazolinda uhuru wa usafiri katika njia za baharini zenye umuhimu mkubwa kwa uchumi wa dunia.

  • ONYO KALI: Iran Yaitaka Marekani Kutii Mikataba ya Usalama ya Mlango-Bahari wa Hormuz

    ONYO KALI: Iran Yaitaka Marekani Kutii Mikataba ya Usalama ya Mlango-Bahari wa Hormuz

    TEHRAN, IRAN – Jeshi la Jamhuri ya Kiislamu ya Iran limeitaka Marekani kuheshimu na kutii kikamilifu makubaliano yaliyopo, likionya kuwa hatua zake za kuunda njia haramu ya usafiri wa baharini kusini mwa Lango Bahari la Hormuz ndizo zinazosababisha ukosefu wa usalama katika ukanda huo. Hayo yamesemwa leo na Msemaji wa Jeshi la Iran, Brigedia Jenerali Akraminia, wakati akieleza msimamo wa nchi hiyo kuhusu mivutano inayoendelea baharini.

    Kwa mujibu wa Jenerali Akraminia, vikosi vya ulinzi vya Iran vina wajibu wa kisheria na kiusalama wa kulinda usalama wa ukanda huo pamoja na kuhakikisha usafiri salama wa meli. Hata hivyo, alisisitiza kuwa jeshi liko tayari kukabiliana na uchokozi wowote na kwamba wamejipanga kikamilifu kulinda maslahi ya taifa hilo katika Lango Bahari la Hormuz.

    Katika taarifa yake kuhusu utayari wa kijeshi wa Iran, Brigedia Jenerali Akraminia alisema:

    “Muingilio wa Marekani katika kuunda njia isiyo halali kusini mwa Lango Bahari la Hormuz ndio unaoleta ukosefu wa usalama. Vikosi vyetu vya ulinzi vinalinda kwa nguvu zote haki za wananchi wa Iran katika lango hili, na orodha yetu ya malengo ya kijeshi tunayoweza kuyashambulia inafanyiwa mapitio na kuboreshwa kila wakati.”

    Athari na Hatua Zinazofuata
    Kauli hii inabainisha kuwa Iran haiko tayari kurudi nyuma katika mzozo huo wa majini, huku onyo kuhusu “orodha ya malengo” inayohuishwa likionyesha kuwa jeshi la nchi hiyo limejiandaa kwa mashambulizi zaidi dhidi ya vituo vingine vya Marekani na washirika wake iwapo hali itazidi kuzorota. Ujumbe huu unalenga kushinikiza diplomasia ya kimataifa kuingilia kati kabla ya mzozo huo haujalipuka zaidi.

  • Milipuko Yaripotiwa Kusini mwa Iran Huku Mvutano wa Mlango wa Hormuz Ukiongezeka

    Milipuko Yaripotiwa Kusini mwa Iran Huku Mvutano wa Mlango wa Hormuz Ukiongezeka

    TEHRAN / KUSINI MWA IRAN — Mashirika ya habari ya Iran yameripoti kutokea kwa milipuko katika maeneo kadhaa ya kusini mwa nchi hiyo, ikiwemo Bushehr, Asalouyeh, Bandar Abbas, Sirik na Kisiwa cha Qeshm, wakati mvutano ukizidi kuongezeka katika ukanda wa kimkakati wa Mlango wa Hormuz. Taarifa hizo zimeibuka mapema Jumapili baada ya Jeshi la Marekani kupitia CENTCOM kutangaza kuwa limeanzisha “raundi mpya ya mashambulizi” dhidi ya Iran.

    Kwa mujibu wa vyombo vya habari vya Iran, matukio hayo yanahusishwa na hali ya taharuki inayozingira njia hiyo muhimu ya kimataifa ya usafirishaji wa mafuta na bidhaa nyingine. Mvutano huo umechochewa na kile kilichoelezwa kuwa ni majaribio mapya yanayoungwa mkono na Marekani ya kupitisha meli nje ya njia zilizoidhinishwa rasmi.

    Iran, kwa upande wake, imesisitiza kuwa itaendelea kulinda utaratibu wa usafiri wa majini katika Mlango wa Hormuz na imerudia kutoa wito kwa vyombo vya baharini kufuata maelekezo ya urambazaji yanayotolewa katika eneo hilo.

    Maafisa wa Tehran wameeleza kuwa usimamizi wa Mlango wa Hormuz uko chini ya wajibu wa Iran na Oman kama mataifa mawili yanayopakana na njia hiyo ya maji. Pia wameonya dhidi ya uingiliaji wa kigeni, wakisema ukiukwaji wa makubaliano na utaratibu uliowekwa wa baharini utakabiliwa na majibu.

    “Ulinzi wa utaratibu wa baharini katika Mlango wa Hormuz ni jukumu la mataifa ya mwambao husika,” msimamo wa Iran umeeleza, huku ikionya kuwa hatua yoyote ya kupuuza mfumo uliopo inaweza kuongeza hatari ya mvutano zaidi.

    Maendeleo haya yanaashiria uwezekano wa kuongezeka kwa taharuki ya kiusalama katika ukanda huo nyeti, huku macho yakielekezwa katika hatua zitakazochukuliwa na pande husika na athari zake kwa usalama wa bahari pamoja na biashara ya kimataifa kupitia Mlango wa Hormuz.

  • Rasimu ya uonevu: Russia na China Zapinga Shinikizo la UAE dhidi ya Iran

    Rasimu ya uonevu: Russia na China Zapinga Shinikizo la UAE dhidi ya Iran

    Russia na China zimekataa waraka uliowasilishwa na Falme za Kiarabu (UAE) katika kikao cha 137 cha Baraza la Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini (IMO), kuhusu hali ya Mlango wa Hormuz, zikisema waraka huo unaegemea upande mmoja, una sura ya kisiasa, na unaielekezea lawama Iran bila kuangazia chanzo kamili cha mgogoro huo (Uvamizi wa Marekani na Israel dhidi ya Iran).

    Wajumbe wa nchi hizo mbili walieleza kuwa IMO inapaswa kubaki katika wajibu wake wa kiufundi na usio wa kisiasa, badala ya kugeuzwa jukwaa la lawama za kidiplomasia. Kwa mujibu wa shirika la habari la serikali ya China, Xinhua, Beijing na Moscow zilipinga vikali mtazamo wa waraka huo, zikisema hauonyeshi taswira kamili ya mazingira ya sasa katika eneo hilo nyeti la bahari.

    Mwakilishi wa China alisema nchi yake haiwezi kuunga mkono hatua iliyopendekezwa na UAE kwa kuwa Baraza la IMO linapaswa kujikita katika dhamana yake kuu. Alinukuliwa akisema, “China haiwezi kuunga mkono hatua iliyopendekezwa katika waraka wa UAE kwa sababu Baraza la IMO linapaswa kubaki katika jukumu lake la msingi. Baadhi ya vipengele vya waraka huo vinaonyesha taswira ya upande mmoja na haviakisi hali yote ya sasa.”

    Kwa upande wake, mwakilishi wa Russia aliutaja waraka huo kuwa na upendeleo wa kisiasa na unaobeba lawama zote dhidi ya Iran. Alisema, “Waraka huu unaegemea sana upande mmoja na una upendeleo wa kisiasa. Unaweka jukumu lote la mgogoro wa Mlango wa Hormuz kwa Iran pekee huku ukipuuza kabisa mizizi ya hali ya sasa.”

    Russia pia ilisisitiza kuwa mazungumzo kati ya pande husika ndiyo njia pekee ya kupunguza mvutano, huku ikithibitisha msimamo wake wa kuunga mkono usafiri wa baharini ulio salama, wa uhakika na usio na vikwazo katika Mlango wa Hormuz.

    Katika kikao hicho, UAE kwa kushirikiana na baadhi ya nchi nyingine iliwasilisha pendekezo la kulaani kile ilichodai kuwa ni tozo za upitishaji zinazowekwa na Iran kwa meli zinazopita katika Mlango wa Hormuz.

    Hatua inayofuata inatarajiwa kuwa majadiliano zaidi ndani ya IMO kuhusu namna ya kushughulikia mvutano huo bila kulivuta shirika hilo katika mivutano ya kisiasa. Msimamo wa Russia na China unaweza kuathiri juhudi za kufikiwa kwa azimio la pamoja kuhusu usalama wa usafiri katika njia hiyo muhimu ya kimataifa.