Lebo: Masharikiyakati

  • Mchambuzi: Kushindwa kwa Marekani dhidi ya Iran ni Pigo Kubwa Kuliko Vita vya Vietnam

    Mchambuzi: Kushindwa kwa Marekani dhidi ya Iran ni Pigo Kubwa Kuliko Vita vya Vietnam

    Mchambuzi wa masuala ya kimataifa Paul Musgrave ameandika katika jarida la Foreign Policy akidai kuwa kushindwa kwa Marekani katika vita vya karibuni dhidi ya Iran ni “janga la kimkakati” linalozidi hata athari za kushindwa kwa Marekani katika Vita vya Vietnam.

    Kwa mujibu wa Musgrave, ingawa Vita vya Vietnam vilisababisha vifo vya wanajeshi wa Marekani karibu 60,000 ikilinganishwa na chini ya 20 katika vita dhidi ya Iran, athari za muda mrefu za kisiasa na kijiografia katika mgogoro wa Iran ni kubwa zaidi.

    Anasema kuwa licha ya Vietnam kuacha doa katika historia ya Marekani, vita hivyo havikubadili kwa kiasi kikubwa malengo mapana ya kimkakati ya taifa hilo. Hata hivyo, kushindwa kwa sasa dhidi ya Iran kumeiacha Marekani ikiwa katika nafasi dhaifu zaidi huku baadhi ya malengo yake muhimu ya kimkakati yakipata pigo.

    Musgrave anaeleza kuwa licha ya ubora wa kiteknolojia wa silaha za Marekani, vita hivyo vimeonyesha udhaifu katika akiba ya silaha za nchi hiyo na mipaka ya suluhu za kijeshi pekee. Badala ya kuunda serikali rafiki inayoweza kushawishika mjini Tehran, anasema vita hivyo vimeimarisha zaidi msimamo mkali wa Kikosi cha Walinzi wa Mapinduzi ya Kiislamu (IRGC).

    Aidha, vikosi vya Iran vilionyesha uwezo wa kupenya mifumo ya ulinzi ya Marekani. Picha iliyobaki akilini mwa wengi, anasema Musgrave, ni ile ya mabegi ya shule yaliyojaa damu ya wasichana wa Iran waliouawa katika shambulio la shule ya Minab.

    Tofauti nyingine muhimu, kwa mujibu wa mchambuzi huyo, ni kwamba Marekani haiwezi kujiondoa kirahisi katika eneo hilo kama ilivyofanya Kusini Mashariki mwa Asia baada ya Vita vya Vietnam. Uchumi wa dunia sasa unategemea kwa kiasi kikubwa minyororo ya usambazaji kutoka Ghuba ya Uajemi kwa bidhaa muhimu kama vile nishati ya mafuta na gesi, heliamu, mbolea na alumini.

    Musgrave anaonya kuwa uwezekano wa kuifanya Mlango wa Bahari wa Hormuz kuwa silaha ya kisiasa unaweza kusababisha madhara makubwa kwa biashara ya dunia, na pia kuashiria kushindwa kwa lengo la msingi la Marekani la kuhakikisha uhuru wa usafiri wa majini — sera ambayo imekuwepo kwa zaidi ya karne mbili.

    Kwa ujumla, Musgrave anahitimisha kuwa vita hivi, ambavyo anaviita “vita vya hiari,” vimepunguza ushawishi wa Marekani duniani, huku washirika wake wakipoteza imani na wapinzani wake wakihamasika zaidi kupinga mamlaka ya Washington.

  • UCHAMBUZI: Jinsi ‘Kivuli cha Kisiasa’ Kinavyotumika Kuendeleza Mashambulizi Ukanda wa Gaza.

    UCHAMBUZI: Jinsi ‘Kivuli cha Kisiasa’ Kinavyotumika Kuendeleza Mashambulizi Ukanda wa Gaza.

    GAZA – Wakati macho ya jumuiya ya kimataifa yakielekezwa kwingine, ripoti mpya zimeibua wasiwasi mkubwa zikidai kuwa mauaji ya kiholela yanaendelea bila kikomo katika Ukanda wa Gaza, licha ya kuwepo kwa makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyofikiwa mwezi Oktoba 2025.

    Jarida la +972 Magazine limeripoti kuwa makubaliano hayo kwa sasa yanatajwa kuwepo “kwenye karatasi pekee,” huku mashambulizi ya anga yakiongezeka kwa kasi katika wiki za hivi karibuni.

    Mchambuzi wa masuala ya kisiasa aliyeko Gaza, Thabet Al-Amour, ameeleza kuwa hali hiyo inatokana na kile alichokiita “kutumia kivuli cha kisiasa cha kusitisha mapigano” ili kuendeleza operesheni za kijeshi. Al-Amour ameongeza kuwa wasuluhishi na jumuiya ya kimataifa wameshindwa kutoa shinikizo linalostahili ili kusimamisha uvunjifu huo wa makubaliano.

    Kuporomoka kwa Miundombinu ya Uokoaji
    Hali ya kibinadamu inazidi kuwa mbaya huku miundombinu ya uokoaji ikitajwa kuporomoka kabisa. Raed Dahshan, Mkuu wa Idara ya Zimamoto na Uokoaji (Civil Defense) mjini Gaza, ametoa onyo kali kuhusu ukosefu wa vifaa vya kisasa vya uokoaji.

    Dahshan amesema kuwa hali hiyo inawafanya waokoaji kushindwa kuwafikia wahanga ambao “wanakufa kwa kukosa hewa chini ya vifusi, kuungua, au kuvuja damu hadi kupoteza fahamu.” Inaripotiwa kuwa ni gari moja tu la zimamoto lililosalia kufanya kazi katika mji mzima wa Gaza, jambo linalosababisha ucheleweshaji mkubwa wa huduma za dharura wakati mashambulizi yanapotokea kwa wakati mmoja.

    Takwimu za Maafa
    Tangu kufikiwa kwa makubaliano hayo ya kusitisha mapigano mwezi Oktoba, takwimu kutoka Ofisi ya Habari ya Serikali ya Gaza zinaonyesha picha ya kutisha. Inakadiriwa kuwa jumla ya Wapalestina 997 wameuawa huku wengine 3,152 wakijeruhiwa katika kipindi hicho ambacho kilitarajiwa kuwa cha utulivu.

    Hali hii inaendelea kuacha maswali mengi juu ya hatma ya amani katika eneo hilo, huku raia wa kawaida wakiendelea kubeba mzigo mzito wa mapigano hayo yanayoendelea chinichini.

  • “MUNGU ASHUKURIWE!”: Papa Leo XIV Afurahia Marekani na Iran Kusitisha Vita, Ataka Mazungumzo Yaendelee

    “MUNGU ASHUKURIWE!”: Papa Leo XIV Afurahia Marekani na Iran Kusitisha Vita, Ataka Mazungumzo Yaendelee

    Kiongozi wa Kanisa Katoliki Duniani, Papa Leo XIV, ametoa kauli ya shukrani akisema “Mungu ashukuriwe” baada ya mataifa ya Marekani na Iran kutangaza rasmi kusitisha mapigano na kuanza mpango wa kusaka amani ya kudumu katika ukanda wa Mashariki ya Kati.

    Papa Leo XIV, ambaye ni Papa wa kwanza katika historia kutokea nchini Marekani, amekuwa na msimamo mkali dhidi ya vita hivyo, hali iliyopelekea huko nyuma kurushiana maneno na Rais Trump. Hata hivyo, akizungumza na waandishi wa habari nje ya makazi yake huko Castel Gandolfo, nchini Italia, Papa ameeleza matumaini yake kuwa makubaliano hayo yatakuwa mwisho wa mauti na uharibifu.

    “Bado kuna mambo kadhaa ya kurekebisha, lakini ni bora zaidi kufanya hivyo kupitia mazungumzo na majadiliano badala ya kurejea vitani,” alisema Papa Leo. Amesisitiza kuwa anaomba suluhu hiyo iwe ya kweli ili ulimwengu uweze kusonga mbele kwa amani.

  • “SYRIA ITAWAFAGIA!”: Trump Aishauri Israel Kuiachia Syria Jukumu la Kupambana na Hezbollah

    “SYRIA ITAWAFAGIA!”: Trump Aishauri Israel Kuiachia Syria Jukumu la Kupambana na Hezbollah

    Rais wa Marekani, Donald Trump, amezua mjadala mzito katika mkutano wa kilele wa G7 nchini Ufaransa baada ya kuishauri Israel “kuiachia Syria ishughulikie kundi la Hezbollah.” Trump amedai kuwa Syria ingefanya kazi nzuri zaidi katika kukabiliana na kundi hilo kuliko upande mwingine wowote.

    Kauli hii ya Trump inakuja ikiwa ni mwendelezo wa mahojiano yake na kituo cha NBC wiki iliyopita, ambapo alitaka kuwepo kwa operesheni maalum na ya haraka dhidi ya Hezbollah (inayofadhiliwa na Iran), huku akisisitiza kuwa Syria inapaswa kuhusika kikamilifu.

    Hata hivyo, pendekezo hilo linaonekana kukumbwa na changamoto za kidiplomasia. Ingawa serikali mpya ya Syria chini ya Rais Ahmed al-Sharaa imeanza kudhibiti mitandao ya ulanguzi ya Hezbollah ndani ya mipaka yake, haijaonyesha nia yoyote ya kuingia kijeshi nchini Lebanon.

    Wataalamu wa mambo wanasema hatua yoyote ya Syria kuvuka mpaka inaweza kuibua “bomu la kisiasa,” kwani itapingwa vikali na serikali ya Lebanon na kuamsha kumbukumbu chungu za uvamizi wa Syria nchini humo uliodumu kwa takriban miaka 30

  • Hillary Clinton: Kwa muda mrefu Netanyahu amekuwa na shauku iliyopitiliza ya kuiangamiza Iran

    Hillary Clinton: Kwa muda mrefu Netanyahu amekuwa na shauku iliyopitiliza ya kuiangamiza Iran

    WASHINGTON D.C. — Aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Hillary Clinton, ametoa ufafanuzi wa kina kuhusu mahusiano yake ya kidiplomasia na Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, akimtaja kiongozi huyo kuwa amekuwa na “shauku iliyopitiliza” katika mambo makuu mawili tangu mwaka 2009.

    Katika mahojiano yake ya hivi karibuni, Clinton amefichua kuwa tangu alipoanza kufanya kazi na Netanyahu, vipaumbele vya kiongozi huyo vimekuwa ni kuishambulia kijeshi Iran na kurejesha uhusiano wa kidiplomasia na nchi ya Saudi Arabia.

    Clinton alikumbushia mkutano wake wa kwanza rasmi na Netanyahu mwaka 2009, ambapo ajenda kuu ya kiongozi huyo wa Israel ilikuwa ni kutaka kujua namna Marekani inavyoweza kusaidia katika kuishinda na “kuisambaratisha kabisa” Iran (decapitation), huku akitaka njia za mkato za kuleta maridhiano na Saudi Arabia.

    Shinikizo lisilokoma la kijeshi
    Clinton ameeleza kuwa wakati wa uongozi wake katika wizara ya mambo ya nje, Netanyahu na serikali yake walikuwa wakitoa shinikizo lisilokoma kwa Marekani ili iunge mkono mashambulizi ya kijeshi dhidi ya Iran.

    “Lilikuwa ni shinikizo la kila wakati, lisilopungua hata kidogo,” alisema Clinton.

    Aliongeza kuwa maafisa wa Israel walikuwa wakitumia lugha ya dharura kujaribu kuishawishi Marekani, wakisema: “Ndege zetu tayari zipo kwenye njia ya kurukia (tarmac),” wakimaanisha kuwa walikuwa tayari kurusha makombora wakati wowote.

    Hata hivyo, Clinton alifichua kuwa jibu lake kwa viongozi hao lilikuwa fupi na la kejeli kidogo: “Haya, kila la heri.”

    Kuchezewa shere na mshirika
    Sehemu nyingine ya kuvutia katika ufafanuzi huo ni pale Clinton alipoulizwa iwapo alihisi Marekani “inachezewa shere” au kutumiwa na mshirika wake huyo (Israel), ambaye anapokea mabilioni ya dola kama msaada wa kijeshi na kiuchumi kutoka Washington.

    Bila kusita, Clinton alijibu: “Kila wakati.”

    Kauli hizi za Clinton zinatoa taswira mpya ya kile kinachoonekana kuwa ni mvutano wa siri uliokuwepo nyuma ya pazia kati ya utawala wa Marekani na serikali ya Netanyahu kwa zaidi ya muongo mmoja sasa, hasa kuhusiana na usalama wa Mashariki ya Kati.

  • Hillary Clinton: Netanyahu Anatumia Vita Kujinusuru Kisiasa

    Hillary Clinton: Netanyahu Anatumia Vita Kujinusuru Kisiasa

    Mwanasiasa mkongwe wa Marekani, Hillary Clinton, amedai kuwa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, anaamini kuwa vita vinaweza kumsaidia kisiasa wakati huu ambapo anakabiliwa na shinikizo kubwa kutoka pande mbalimbali za upinzani.

    Akizungumza kuhusu hali ya kisiasa nchini Israel, Clinton alisema Netanyahu anajaribu kudhibiti upinzani unaoongezeka kwa kuchochea migogoro, akiamini kuwa hali ya taharuki ya vita inaweza kuwafanya wananchi kuungana nyuma ya uongozi wake.

    Kwa mujibu wa Clinton, mkakati huo unalenga kuhamisha mjadala wa kisiasa kutoka kwenye changamoto za ndani kwenda kwenye masuala ya usalama wa taifa, jambo ambalo mara nyingi huongeza uungwaji mkono kwa viongozi walioko madarakani.

    Hata hivyo, Clinton anaamini kuwa makubaliano ya kusitisha vita kati ya Marekani na Iran yanaweza kuwa hatua muhimu itakayobadilisha mwelekeo wa siasa za Israel. Amesema suala hilo linaweza kuwa “tone la mwisho” litakalosababisha kuongezeka kwa shinikizo dhidi ya Netanyahu na hatimaye kufungua nafasi ya kuondoka kwake madarakani katika uchaguzi ujao.